Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p162

Vyavahāravṛtti v21.p162

Language
Sanskrit

v21.p162

161 samabhāriyāto tassa gacchato suṃkaṭhāṇesuṃ kito uvaṭhito bhaṇai, egaṃ bhaṃḍiṃ dāuṃ vacca, kiṃ mama uyāraṇavikkheveṇa mukkhamarugo bhaṇai uyāritāe ekkakkāto vīsaimaṃ bhāgaṃ geṇhasu, suṃkieṇa tassa savvabhaṃḍīto uyāritā, ekekāto vīsaimo bhāgo gahito, marugasaricchā agīyā, suṃkiyasariso guru, ahavā nihidito kajjā kajje jayamāṇā jayamāṇāsu, ekkeṇa vāṇieṇa nihī ukkhaṇito, taṃ aṇehiṃ nāuṃ niveiyaṃ vaṇiodaṃḍito nihī ya se haḍo, evaṃ marueṇavi nihī diṭṭho, raṇo niveio, raṇo pucchito, tenasavvaṃ kahiyaṃ,marugo pūitonihīvisedikkhiṇādinno, evaṃjokajejayaṇāgārī tassasavvaṃmarugasseva muccai, jo kajje ajayaṇāgārī akajje ya jayaṇāgārī ya ajayaṇāgārī ya, etesu vaṇigasseva pacchittaṃ dijjai, navaraṃkajje ajayaṇākārissalaghutaraṃ dijaietadevāha - [bhā.456] vaṇimaruganihī yapuno, diṭhaṃtā tattha hotikāyavvā |
gīyatthamagīyāṇaya uvaṇayaṇaṃtehiṃkāyavvaṃ || vṛ-gītārthānāmagītārthānāṃcaviṣaye vaṇikmarukanidhayaḥ punaḥ dṛṣṭāṃtābhavaṃti, karttavyāḥ,tatravaṇijā gītārthānāmupanayanakarttavyaṃ, marukenāgītārthānāṃ evametaccānaṃtaramevabhāvitaṃ,tatravaṇigmarukadṛṣṭāṃtāveva bhāvayati| [bhā.457] vīsaṃvīsaṃbhaṃḍī vaṇimarusavvā yatullabhaṃḍāto|
vīsaibhāgaṃsukaṃ marugasarittho ihamagīto || vṛ- vaṇijā marukeṇa ca pratyekaṃ viṃśativiṃśatibhāṃḍyo gaṃtryaḥ kṛtāḥ, kathaṃ bhūtā ityāha, sarvāstulyabhaṃḍāḥ tulyakrayāṇakāḥ tatra śaulkiko viṃśatitamo bhāgaḥ pratyekamekaikaṃ viṃśatitamaṃ bhāgaṃ yācitavān, vaṇikekāṃbhāṃḍīmevadattavān, marustupratyekaṃ pratyekaṃbhaṃḍībhya ekaikaṃviṃśatitamaṃbhāga, atra vaṇiksadṛśo gītārtho, maruksadṛśaḥ punariha agīto'gītārthaḥ, athavā kāryākāyeṣu yatanāyatanayonidhilābhe yauvaṇigmaruko dṛṣṭāṃtau kartavyo,tathā cāha, athavā - [bhā.458] vaṇimarugaya nihilaṃbha niveie vaṇiya daṃḍo|
marue pūya visajjaṇa iya kajamakaja jayamajao || vṛ-athavetiprakārāṃtareetaccaprakārāṃtaramidaṃpūrvagītārthāgātārthayovaṇigmarukadṛṣṭāṃtāvuktāvidānī tukāryākāryeṣu yatanāyāmayatanāyāṃ ca nidhilābhopalikṣitau vaṇigmarukadṛṣṭāṃtāvucyete, iti, vaṇijā nidhilābhe anivedite vaṇijo rājñā daṃḍaḥ kṛtaḥ, marukeṇanidhilābhe nivedite tasmin maruke rājñā pūjā kṛtā, visarjanaṃ ca pradānaṃ ca nidhiḥ marukāya kṛtaṃ ityevamamunā dṛṣṭāṃtena kāryamakāryaṃ vā'dhikṛtya yatamāno'yatamānaścopanetavyaḥ, yaḥ kāryeyatanākārī, samaruka iva pūjyaḥ, sarvamapica tasya prāyaścittaṃ mucyate, kārye ayatanākārī akārye yatanākārī akārye yatanākārī ca vaṇigiva daṃḍyate navaraṃ kārye'yatanākāriṇaḥ stokodaṃḍaḥ, athavāyadadhastādavāci ācāryasya sarvamucyate, kimiti vā śeṣāḥ sādhavaḥ sarvaṃ prāyaścittaṃbāhya atra nidhidṛṣṭāṃtastathācāha[bhā.459] maruyasamāṇo u, gurū muccai puvvaṃpisavvaṃse |
sāhū vaṇiuva jahā, vāhijaisavvapacchittaṃ || vṛ-kathānakaṃprāguktameva upanayanastvanyathā,yathāmarukonidhilābhanivedanena rājñoanugrahaṃkṛtavān sāna