Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p164

Vyavahāravṛtti v21.p164

Language
Sanskrit

v21.p164

uddeśakaḥ 1, mūlaṃ: 14, [bhā. 462] pāṇmāsikaṃ tapaḥ, yadipunarakovidopyupetya paṃcendriyaghātaṃ karoti, darpaṇavā maithunaṃ pratisevate, tadā tapaḥ chedo mūlaṃ vā dīyate, vikovidasya ṣannāṃ māsānāmupari bahuṣvapi pratiseviteṣu māseṣu prathamavelāyāmudghātitāḥ ṣaṇmāsādīyaṃte, dvitīyavelāyāmanudghātitāstṛtīyavelāyāṃ chedo mūlaṃvā iti, athakīdṛśo vikovidaḥ kīdṛśovā avikovida ityataāha[bhā.463] gītovikovido khalukayapacchittosiyāagītovi |
chamāsiyapaṭṭhavaṇāe tassa sesāṇa pakkhevī || vṛ-gīto gītārthaḥ khalu kṛtaprāyaścitto vikovidaḥ, yopyukto yathā ārya yadīyaṃ bhūyaḥ seviṣyase, tataḥ chedaṃ mūlaṃ vā dāsyāmaḥ, sopikovidaḥ, tadviparīto'gītārthaḥ yaśca prathamatayā prāyaścittaṃ pratipadyate, yaścoktopi tathā na samyak pariṇamayati, sasyādbhavedakovidaḥ, tatra yadi kovidaḥ ṣaṭmāseṣu tapasā kartumārabdheṣvaṃtarāyadivāmāsādikaṃpratisevitetatatasyapūrvaprasthāpitaṣaṇmāsasyayeśeṣāmāsā divasā vā tiṣṭhati.teṣāṃ madhye prakṣipyaṃte, na punaḥ ṣaṇmāsaparipūrṇānaṃtaraṃ tadviṣayaṃ bhinna prāyaścittaṃ dātavyamiti tathācāhaṣaṇmāsaprasthāpanāyāṃṣaṇmāseṣutasākartumārabdheṣuityarthaḥ tasyamāsikāderapāṃtarāle pratisevitasya paṇmāsasyayeśeṣāmāsā stiṣṭhati, teṣāṃmadhye anugraha kṛtsnananira nugrahakṛtsnena vā prakṣepaḥ, āha, etat tapaḥ chedamūlārha prāyaścittaṃkuta utpadyate; sūrirāha[bhā.464] mūlāticāre ceyaṃ, pacchittaṃ hoiuttarehiṃvā |
tamhākhalumūlaguṇe'natikkame uttaraguṇevā || vṛ- etattapaḥ chedamūlāham̐ prāyaścittaṃ yasmād bhavati, mūlāticāramūlaguṇaticāre prāṇātipātādi pratisevane ityarthaḥ, uttarairvā uttaraguṇairvā piṃḍaviśuddhayādibhiraticaryamāṇairbhavati prāyaścittaṃ, tasmāt mūlaguṇātprāṇātipātādisevanayāuttaraguṇādvā udgamādidoṣāsevanayā nātikramet, atra para āha[bhā.465] mūlavvayāiyārā jayā'suddhācaraṇabhaṃsagā hoti |
uttaraguṇātiyārā, jinasāsane kiṃpaḍikuṭhṭhā || vṛ- yadi mūlaguṇāticārā aśuddhā iti kṛtvā caraṇabhraṃśakā bhavaṃti, tataḥ sādhūnāmuttaraguṇāticārāścaraṇasyābhraṃśakāḥ prāptā mūlaguṇāticārāṇāṃ caraṇabhraṃśakatayā pratipannatvāt, tataḥ kimuttaraguṇā jinaśāsane pratikruṣṭāḥ na yuktasteṣāṃ pratiṣedho doṣākāritvāditibhāvaḥ | [bhā.466] uttaraguṇātiyārā jayasuddhā caraṇabhaṃsayā hoti,
. mulavvayātiyārā, jinasāsane kiṃpaḍikuṭṭhā || vṛ- yadi uttaraguṇāticārā aśuddhā iti kṛtvā caraṇabhraṃśakā bhavaṃti, tataḥ mūlavratāticārāṃścaraṇabhraṃśakānprāpnuvaṃti, uttaraguṇāticārāṇāṃ caraṇabhraṃśakatayā pratipannatvāttathāca satimūlavratāticārāḥ kiṃ jinaśāsanepratikruṣṭāḥ doṣābhāvāt atrasūrirāha - [bhā.467] mūlaguṇauttaraguṇā jamhābhaṃsaṃticaraṇaseḍhito |
tamhā jinehiṃ donivi, paḍikuṭṭhā savvasāhūṇaṃ || vṛ-yasmātmūlaguṇā uttaraguṇā vā pṛthak pṛthakyugapadvā aticaryamāṇāścaraṇaśreṇīsaṃyamaśreṇīto bhaṃśayati sādhūna tato jinaiḥ sarvaīyoraṣi mūlaguṇāticārā uttaraguṇāticārāśca pratikruṣṭāḥ anyacca mūlaguṇeṣvaticaryamāṇeṣumūlaguṇāstāvaddhatāeva kiṃtūttaraguṇā apihanyaṃte, uttaraguṇeṣvaticaryamāṇeṣūtara

For