Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p17

Vyavahāravṛtti v21.p17

Language
Sanskrit

v21.p17

.
16
vyavahāra - chedasūtram-1vyavahartavyaṃ prāyogītārthena saha-nāgītārthena tathācāha - [bhā.27] agīeṇaṃsaddhiṃ, vavahariyavvaṃ na cevapurisena |
jamhā sovavahāre kayaṃmisammanasaddahati || vṛ-ihayaḥ svayaṃvyavahārabhavabudhyatepratipādyamānojñāpratipadyatevyavahāra,sagītārthaitarastvagītārthaḥ, tatrāgītenāgītārthenasārddhanaivapuruṣeṇavyavaharttavyaṃ kasmādityāha, yasmātso'gītārthovyavahārekṛte'pi nasamyak śraddhatena paripūrnamapivyavahāraṃkṛtaṃ,tathetipratipadyate, ititasmādgītārthena sahavyavaharttavyaṃ, yataāha[bhā.28] duvihaṃmi vavahāre gīyatyo paṇavijaī jaṃtu |
taṃsammapaḍivāigīyatyaṃmī guṇāceva || vṛ- dvividhe'pi prāyaśtittalakṣaṇe ābhavatsacittādivyavahāralakṣaṇe ca vyavahāre gītārtho yatpratyākhyāpyate, pāṭhāṃtaraṃ paṇavijai prajñāpyate tatsamyak pratipadyate gītārthatvāttathā cāha gīyatthaṃmī guṇāceva,gītārtheguṇāevanā'guṇāḥ aguṇavatogītārthatvāyogāt, yathācagītārthaḥ saṃpratipādyamānaḥ, samyak pratipadyate, tathā pratipādayannāha. [bhā.29] sacitāduppanne, gīyatthā saiduveṇhagīyāṇaṃ |
egayareuniutte, sammaṃvavahārasahahaṇā || vṛ-doṇijanāgīyatthāviṇaovasaṃpayāiva viharatitesiṃsacitāikiṃciuppaṇaṃ, tannimittaṃvavahāro jātoegobhaṇaimamabhavatibiiomamabhavai, tatthayasamīveannogīyatthonatthi,jassasagāsegacchaṃti; tato egena biiubhaṇīto ajjo tumaṃcevamamaṃ pamāṇaṃ me bhaṇāhikassā bhavatitato soevaṃ niutto ciṃtei titthayarānaṃtare saṃghe ahaṃ ṭhavito, tā kahamahaṃ titthayarānaṃtaraṃ saṃghamaikkamāmiti bhaṇai tumaṃcevābhavatina mamaṃti eṣa bhāvārthaḥ, akṣarayojanātvevaṃ sacittādhutpanne ādiśabdādacittamiśraparigrahaḥ, samāsaśca karmadhārayastato'yamarthaḥsacittaśiṣye'cittevastrādau miśresopakaraṇe śiṣyeutpannesatidvayoḥ gītārthayoḥ parasparaṃ vivadamānayoḥ anyasmin samīpe vyavahāraparicchedakartari gītārthe'sati kathamapyekatarasmin gītārthatayā nivṛtte vivādāt pratyāvṛte prāguktanītyāvyavahāraśraddhānaṃ bhavati, samyakvyavahārapratipattirupajāyate, kathamityata āhagīyoṇāiyaṃto ityādi| . [bhā.30] gīto āṇāiyaṃto, chiṃdatumaṃceva cheditosaṃto|
, kahamaṃtaramivāveti, titthayarānaṃtarasaṃgha || vṛ-gītogītārtho anatikrāman yat vivādādanatikrāman dvitīyena gītārthena sacitādyutpādanasahavarttinā vyavahāramamuṃtvameva chinddhi, na hitvamagītārtho, nāpi yuktamayuktaṃvā tvaṃ na jānāsi ityeva cchiṃdito nimaṃtritaḥ saciṃtayati,ahamanenāsmin vyavahārepramāṇīkurvatātīrthakarānaṃtarasaṃghamadhyavartī sthāpitaḥ saṃghaścabhagavadājñāvartitayā yathāvasthitārthavaktā anyathā tīrthaṃkarānaṃtaratvāyogāt, tadyadilobhāditayākathamapivyavahāraṃvilopsyāmi? tatomayaiva tīrthakarānaṃtaraḥ saṃgho'taritaḥ kṛtobhavet, tatevaṃjānanvyavahāravilopanena kathamahaṃtīrthakarānaṃtarasaṃghamaṃtaresthāpayāmiaṃtarayāmīticiṃtayitvā so'vādīt tavaivedamābhavati na mameti, tasmāt dvividho vyavahāro gītārthena saha kartavyo, nāgītārthenagītārthaśca priyadhādiguṇopeta iti priyadharmādayo bhāvavyavaharttavyāḥ, nanu ye priyadharmādayaste