Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p198

Vyavahāravṛtti v21.p198

Language
Sanskrit

v21.p198

uddeśaka ḥ 1, mūlaṃ : 18, [bhā. 557]
197 [bhā.557] avasovarāyadaṃḍonaeyaevaṃtuhoipacchittaṃ|
saṃkarasarisavasagaḍebhaṃḍavavattheṇa diḻaṃto|| vṛ-avasoityatraprathamātṛtīyārtheārṣatvāttato'yamarthaḥ-yathārājadaṇḍo'vaśyamavaśenāpivoḍhavyaḥ, kimevamadhyavasāyaṃ kṛtvāprāyaścittaṃ voḍhavyamutānyadālambanaṃ kṛtvā? |sūrirāha-naevaṃ rājyadaṇḍanyāyena voḍhavyaṃ kiṃtu caraṇaviśuddhinimittametat prāyaścittamityevamadhyavasāyena bhavati prāyaścittaṃ voḍhavyam | athavā yathā rājadaṇḍo'vaśyamavaśenāpyuhyateyadi punarnetinohyatetataḥ śarīravināśobhavati | evaśabda evaṃśabdātparato draṣṭavyaḥ | evamevarājadaṇḍanyāyenaiva prāyaścittamapyavaśyaṃbhavativoḍhavyaṃ, |tadvahanābhāve cāritraśarīravināśāpatteḥ, punarapyāha-prabhūtaṃprāyaścittasthānamāpannamuhyatākiṃstokamāpannamuhyatenakhalu kimapi tāvatā prāyaścittasthānenāpannena bhavati | atra ācāryaḥ prāha-saṃkaretyādi, paścā) saṅkarastṛṇādhavakarastena tathāsarṣapāḥ pratītāḥ sarṣapagrahaṇaṃpāṣāṇopalakṣaṇaṃtato'yamarthaḥ-śakaṭepāṣāṇena maṇḍapesarṣapaṇa cātra dṛṣṭāntastathā hi-yathā sāraṇyā kṣetre pāyyamāne sāraṇisrotasi tṛṇaśūkamekaṃ tiryag lagnatai panītaṃtanniśrayā anyānyapitṛṇaśūkānilagnānitanniśrayā prabhūtaḥ paṃko lagnaḥ | tataevaṃtasmin srotasi ruddha kṣetraṃ samastamapi śuṣkam | evaṃ stokena stokenāśodhyamāne caraṇakulyānirodhe caraṇakṣetravināśobhavati,tataevaṃ jñātvāstokamapiprāyaścittasthānamāpannaṃvoḍhavyamiti,śakaṭadṛṣṭāntaḥ | tathā ekaḥ pāṣāṇaḥ śakaṭe prakṣiptaḥ sanāpanītaḥ, anyaḥprakṣiptaḥ so'pināpanītaḥ | evaṃ prakṣipyamāṇeṣu prakṣipyamāṇeṣubhaviṣyati |sako'pigarīyānpāṣāṇo yasminprakṣiptetacchakaṭaṃbhakṣyati, evaṃstokena stokena samāpannena prāyaścittasthānenāśodhyamānena kālakrameṇacāritraśakaṭaṃ bhajyate | athavā anyathā śakaṭadṛṣṭāntabhāvanā śakaṭe-ekaṃ dārubhagnaṃ tanna saṃsthāpitamevamanyadanyat bhagnaṃ tanna saṃsthāpitamiti sarvabhagnamevaṃcāritraśakaṭe'pyupasaṃhārobhāvanīyaḥ | tathāeraṇḍamaṇḍapeekaḥsarṣapaḥ prakṣiptaḥsanāpanītaḥ, anyaḥ prakṣiptaḥ so'pi nāpanītaḥ | evaṃ prakṣipyamāṇeṣu prakṣipyamāṇeṣu sarṣapaṣu bhaviṣyati sarṣapo yena prakṣiptenaso'lpīyāneraṇḍamaṇḍapobhajyate | evaṃstokenāpannenāśodhyamānenakālakrameṇacāritramaṇḍapo bhajyate, | vastradṛṣṭānta bhāvanā, yathā-śuddhe vastre kardamabinduḥ patitaḥ, sana prakṣālitaḥ, anyaḥ patitaḥ so'pinaprakṣālitaḥ, |evaṃpatatsukardamabinduṣvaprakṣālyamāneṣukālakrameṇasa tadvastraṃkardamavarṇasaṃjātam evaṃtuśuddhacāritraṃstokāyāṃstokāyāmāpatitāyāmāpattau prāyaścittenāśodhyamānāyāṃkālakrameṇācāritraṃ sarvathā bhavati | evaṃ dṛṣṭāntaiḥ prāyaścattasya dānakaraṇeca prasādhitepara āha[bhā.558] anukaṃpiyā ya cattā ahavāsohī na vijaetesiṃ| .
kappaṭṭhagabhaṃḍīe diṭuṃtodhammayāsuddho || . vṛ-tulyāyāmapyāpattau yasya śuddhatapaḥ prayacchataḥ sa yuṣmābhiranukampitastadviṣaye ca bhavatāmavaśyaṃ rāgo'nyathetthamanukampākaraṇānupapatteḥ yasya punaḥ parihāraṃ prayacchatasa parityaktaḥkarkaśatapodānāttathā ca sati tasmin vyaktaṃ pradveṣaḥ | athavā paralokamapekṣya parihāratapasvī anukampitaḥ parihāratapodānena taccaraṇaśuddhikaraṇāt śuddhatapasvī ca parityaktaḥ śuddhatapasā taccāritrasya śuddhayabhāvāt | evaṃ vivakṣāto dvāvapyanukampitau yadivā tyaktāviti, ahavāsohītyādiathavā tayoḥśodhiḥ sarvathāna vidyate |tathā hi-yadi parihāratapasāśuddhistataḥśuddhatapasvino naśuddhistasya parihāratapo'bhāvāt | athaśuddhatapasā śuddhistarhi pārihārikasyayatparihāratapasaḥkarkaśasyakaraṇaṃ-tatsarvaṃnirarthakaṃ |śuddhatapasāśuddhayabhyupagato

Linked texts (1)