Vavahara v21.p201
Vyavahāravṛtti v21.p201
- Language
- Sanskrit
v21.p201
vyavahāra - chedasūtram-1-1/18 pratipattavyeti bhāvaḥ | anuśiṣṭistutirityeko'rtho'trāpiśabdaḥ sāmarthyāgamyate | etāvapi dvau śabdāvekārtho | kimuktaṃ bhavati ? anuśiṣṭiḥ stutirityapi draṣṭavyamiti | sampratyātmopālaṃ bhollekhaṃ darśayatibhā.566] tumaecevakayamiṇaṃna suddhagārissa dijjaedaṃḍo |
iha mukkovina muccai parattha iha houvālaṃbho || - vṛ-tvayaiva svayaṃ kṛtamidaṃ prāyaścittasthānaṃ tasmānna kasyāpyupari anyathābhāvaḥ kalpanīyaḥ na khalu śuddhakāriṇo loke'pidaṇḍo dīyate | kiṃcayadiiha bhave kathamapyācāryeṇaiva mevamucyate tathāpi ihabhave mukto'pi paratraparaloke namucyate | tasmātpramādāpannaṃprāyaścittamavaśyaṃ guṇavṛddhayākarttavyaṃ itiihaeṣa bhavatyupālambhaḥ | eṣaātmopālambhaḥ | etadanusāraṇaparopālambhaubhayopālambho'pibhāvanīyaḥ | samprati paropagrahe yaduktaṃ 'āyarito dosuvagaheya' ititat vyākhyānayatibhā.567] davveṇayabhāveṇayauvagaho davva anapānāī|
bhāve paḍipucchāī, karetijaṃvā gilāṇassa || vṛ- upagraho dvividho-dravyeṇa bhāvena ca | tatra davve iti tṛtīyārthe saptamī | dravyeṇopagrahaḥ kalpasthito'nupārihāriko vā'samarthasyasato'nnapānādyānīyadadāti |bhāve bhāvenopagrahoyatsūtre'rthe vā pratipṛcchādi karoti | athavā yat glānasya kriyate samādhānotpādanameṣa bhāvopagrahaḥ adhunā dosu uvaggahe yaityasyavyākhyānāntaramāha-- [bhā.568] parihārānuparihārīduviheṇa uvagaheṇaāyario|
uvageṇhaisavvaṃvā, sabālavuḍḍāulaṃgacchaṃ || vṛ- pārihārikamanupārihārikaṃ ca etau dvāvapi dvividhena dravyarūpeṇa bhāvarūpeṇa copagraheṇācārya upagṛhṇāti, upaṣṭabhāti | tataḥ paropagraheācāryaudāharaṇam | “savvatthavāyario' ityasya vyākhyānamāhasavvaṃ vā ityādi vāśabdaḥ pūrvārdoktapakṣāpekṣayā pakṣāntarasūcane sarvaṃ pārihārikamanupārihārikaṃ sa bālavṛddhākulaṃcagacchamācāryodravyatobhāvataścopagṛhṇāti, tataḥsarvatrasamaste'pigaccheācāryaupagrahe vartate | tasmātparopagrahe sa udāharaṇaṃ atraiva vyākhyānāntaramāha[bhā.569) ahavānusaṭuvālaṃbhuvagāhe kuṇati tinni vi guruse |
savvasa vigacchassa anusaṭṭhāīṇi so kuṇati || vṛ- athaveti prakārāntare anuśiṣṭi upālambha upagrahān trīnapi gururācāryaḥ se tasya pārihārikasya yathāyogaṃkaroti | na kevalaṃpārihārikasya yathāyogaṃkarotikintusarvasyāpigacchasya anuśiṣṭyādīni trīṇyapisa ācāryaḥ karoti | atraśiṣyaḥ prāhabhā.570] . āyario kerisao, ihaloge keriso va paraloe |
iha loe asāraṇio, paraloe phuḍaṃbhaṇaṃtou || vṛ-yaeṣa upagṛhakṛta ācāryastamevajñātumicchāmi kīddaśaḥ khalvācārya ihaloke hitakārī kīdṛśaḥ paraloke iti sūriśaha- caturvidhaḥ sāmānyenācāryaḥ | tadyathā-ihaloke hito nāmaiko na paralokahitaḥ 1, paralokahito nehalokahitaḥ 2 ihalokahito'piparalokahito'pi3, naihalokahito nāpi paralokahitaḥ 4|tatraprathamadvitīyabhaṃgavyākhyānamāha-‘ihaloe' ityādi | tatrayāvastrapātrabhaktapānādikaṃsamastamapi
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit