Vavahara v21.p202
Vyavahāravṛtti v21.p202
- Language
- Sanskrit
v21.p202
uddeśaka :
201
sādhūnāṃ pūrayati na punaḥ saṃyame sīdataḥ sārayati so'sāraṇikaḥ sāraṇārahitī ihalokehito na paraloke | eṣā prathamabhaṃgabhāvanā | yaḥ punaḥ saṃyamabhogeṣu pramādyatāṃ sāraṇāṃ karoti na ca vastrapātrabhaktapānādikaṃ prayacchati, sa kevalaṃ sphuṭaṃ bhaṇan bruvāṇaḥ paraloke hito na ihaloke iti sāmarthyādgamyate | eṣā dvitīyabhaṅgabhāvā | tṛtīyacaturthabhaṅgabhāvanā ta svayaṃbhāvanīyā | sā caivam- yo vastrapātrabhaktapānādikaṃ samastamapi sādhūnāṃ pūrayati saṃyamayogeṣu ca sīdataḥ sārayati sa ihaloke hitaḥ paraloke cahitaḥ | caturtha ubhayarahitaḥ | atra para āha-‘nanu yo bhadrasvabhāvatayā na sārayati vastrapātrabhaktādikaṃ tu samastamāpūrayati sa eva samīcīnāṃ yaḥ punaḥ kharaparuṣaṃ bruvāṇaścaṇḍarudrācārya iva sārayati na samīcīno'samādhyutpādakatvāttatrāha - [ bhā. 571] jīhāṇa vilihaṃto na bhaddato jattha sāraṇā natthi |
daṃḍenavi tāḍeṃto sa bhaddato sāraṇā jattha ||
vṛ-yatra nāma saṃyamayogeṣu sīdatāṃ sāraṇā nāsti, sa ācāryo jīhvayā vilihan madhuravacobhirānandayan upalakṣaṇametat vastrapātrādikaṃ ca pūrayan na bhadrako na samīcīnaḥ, paralokāpāyeṣu pātanāt | yatra punaḥ sīdatāṃ sādhūnāṃ samyak sāraṇāsaṃyamayogeṣu pravartanā samasti sa ācāryo daṇḍenāpi tāḍayan bhadrakaḥ ekāntasamīcīnaḥ sakalasāṃsārikāpāyebhyaḥ paritrāṇakaraṇāt | atha sāraṇāmakurvārṇo jihvayā vilihan kasmānna samīcīna ityatrāha
jaha saraṇamuvagayāṇaṃ jīviyavavarovaṇaṃ naro kuṇai | evaṃ sāraṇiyāṇaṃ āvarito asārao gacche ||
vṛ- yathā ko'pi nara ekāntenāhitakārī śaraṇamupagatānāṃ jīvitavyaparopaṇaṃ karoti evaṃ sādhūnāmapi sāraṇamupagatānāṃ sāraṇīyānāṃ saṃyamayogeṣu pramādavyāvarttanenā pravartanīyānāmācāryo'sārako gacche bhāvanīyaḥ | so'pi śaraṇopagataśiro nikarttaka iva ekāntenāhitakārīti bhāvaḥ śaraṇamupagatānāṃ saṃsārāpārapārāvāre niranukampaṃ prakṣepaṇāt sa ca tādṛśa iha paralokahitārthinā parityājyaḥ | yastu kharaparuṣabhaṇanenāpi saṃyamayogeṣu sīdataḥ sārayati saṃsāranistārakatvādekāntenāśrayaṇīyaḥ | tatastṛtīyabhaṅgavartī ācāryaḥ parihārikasyānuśiṣṭayāditrividhaṃ karoti kārayati anumanyateca | evaṃ cīramāṇe anusaṭṭāī mi veyavacceu | kovi ya paḍisevijjā se viyakasiṇe'ruheyavve ||
bṛ- evamapi yathāgamamanantaroditenāpi prakāreṇa anuśiṣṭyādau trividhe vaiyāvṛtye kriyamāṇe ko'pi pratisevitaprāyaścittasthānamāpadyate itibhāvaḥ | seviyakasiṇeruheyavve iti tadapi kṛtsnamāropayitavyaṃ | kṛtsnaṃ nāma niravaśeṣam | etena 'ṭhavie vi paḍisevittā sevi kasiṇe tattheva āruhiyavve siyā iti sūtrapadaṃ vyākhyātaṃ | kṛtsnamityuktaṃ tatra kṛtsnaprarūpaṇārthamāha
paḍisevaṇāya saṃcaya āruvaṇa anuggahe ya bodhavve | anugghāya niravasesaṃ kasiṇaṃ puna chavvihaṃ hoi || pāraṃciyamāsīyaṃ chammāsārūvaṇa chaddiṇagaehiṃ |
kālaguruniraṃtaraṃ vā, anunamahiyaṃ bhavecchaṅkaṃ ||
bṛ- anayorgāthayoryathāsaṅghayena padayojanā | sā caivaṃ kṛtsnaṃ punaḥ śabdo vākyabhedārthaḥ | saca vākyabheda evaṃ vaiyāvṛtye kriyamāṇe pratiseveta tatastat kṛtsnamāropayet | tatpunaḥ kṛtsnaṃ ṣaḍvidhaṃ ṣaṭprakāraṃ
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit