Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p21

Vyavahāravṛtti v21.p21

Language
Sanskrit

v21.p21

vyavahāra - chedasūtram-1uttaguṇapratisevanātvatikramādibhedatastathā cāha - [bhā.42] sāpuna aikkamavaikkame yaaiyārā taha
anāyāre saṃraṃbha samāraṃbha āraṃbhe rāgadosādī || vṛ-sā uttaraguṇapratisevanā punaratikrame vyatikrama aticāre anācāre ca bhavati, etaduktaṃ bhavati, sarvāpyuttaraguṇapratisevanā atikramādibhedataścatuḥprakāśa, mūlaguṇapratisevanā saṃrabhesamāraṃbhe,āraṃbheca, saṃraṃbhādibhedatastriprakāratibhāvārthaḥ, teca saṃraṃbhādayo rāgadveṣāditaḥ rāgato dvepata ādiśabdādajñānataśca; tatrarāgatoyathā cilātīputrasyasūsumāvadhaḥ dveṣatoyathāsatyakedveyanavyāpādanamajñānato brāhmaṇādīnāṃ chāgādivadhaḥ nanu yathoddeśastathā nirdeśa iti prathamato mūlaguṇapratisevanāvyākhyātumucitā paścāduttaraguṇapratisevanā atratuviparyaya itikathaṃ? ucyate, ihaprāyaḥ prathamato'lpasaṃkliṣṭā'dhyavasāyaḥ sa tūttaragupratisevanāṃ kurute, paścādatisaṃkliṣṭādhyavasāyo mūlaguṇapratisevanāmiti khyāpanārthaṃ viparyayeṇopanyāsa ityadoṣaḥ, saṃprati atikramādīnpiṃḍa viśuddhimadhikṛtya vyācikhyāsurāha [bhā.43] āhākammanimaṃtaṇa, paḍisuṇamāṇaatikkamo hoī|
payabheyāivaikkama, gahie taietarogilie || vṛ-ko'pi śrāddho nālapratibaddho jñātipatibaddho guṇānurakto vā ādhākarmma niṣpādya nimaṃtrayati, yathābhagavanyuṣmannimittamasmadgṛhe siddhamannamāste itisamāgatya pratigṛhyatāmityāditatpratiśṛṇoti pratiśravaṇānaṃtaraṃ cottiṣṭati, pātrāṇyudgṛhaṇāti udgṛhya ca guroḥ samīpamāgatyopayogaṃ karoti, eṣa samastopi vyāpāro'tikramaḥ, upayogaparisamāptyanaṃtaraṃ ca yadādhākarmagrahaṇāya padabhedaṃ karoti, ādiśabdānmārge gacchati, gṛhaṃ praviśati, ādhākarmagrahaṇāyapātraṃprasārayati, nacādyāpi pratigṛhṇāti, epa sarvopi vyāpārī vyatikramaḥ gahie taīotti ādhākarmaṇi gahītte upalakṣaṇatata yāvadavasato samānīne gurusamakṣamālocitebhojanārthamupasthāpite mukhe prakṣipyamāṇe'pi yāvannādyāpigilati tāvat tṛtīyo'ticāralakṣaṇodopaḥ, gilitetvādhākarmaṇānācāraḥ, evaṃ sarveṣvapyaudeśikādiṣubhāvanīyaṃ, atraiva prāyaścitamāha - [bhā.44 tinniya gurugāmāsā visesiyā tiṇhavaguru aṃte |
- eecevaya lahuyā visohikoḍīepacchitā || vṛ-trayāṇāmatikramavyatikramāticārāṇāṃ trayo guṭakāmāsākathaṃbhūtā ityāha viśeṣitāstapaḥ kāla viśeṣitāḥ kimuktaṃ bhavati atikrame'pimāsagururatīcāre'pimāsagururete ca trayo'pi yathottaraṃ tapaḥkālaviśeṣitāḥ athaaṃte anācāralakṣaṇedoṣecaturgarucaturmāsaguruprāyaścittaṃ, etecamāsagurvādayaḥ prāyaścitabhedā atikramādiṣvapiśodhikoṭyātvetaevamāsādayolaghukāprāyaścitānitadyathā atikrame māsalaghuvyatikrame'pimāsalaghu, aticāre'pimāsalaghunavarameteyathottaraṃtapaḥkālaviśeṣitāḥanācāre caturmāsalaghu; mūlaguṇepaṃcavidhā pratisevaneti yaduktaṃtatrapaṃcavidhatvaṃ darśayati || . bhā.45] pāṇivahamusāvāeadattamehuṇapariggaheceva| .
mūlaguṇe paṃcavihā parupaṇātassimā hoī || vṛ- prāṇavadhastrasasthāvaraprāṇihiṃsā, mṛṣāvādo bhūtopadhātivacaḥ, adattādāna svāmigurvananujñāta grahaṇaṃ, maithunaṃstrīsevā, parigrahaḥ sa ca vāhyābhyaṃtaravastuṣu mūrchā sarvatra ekārāṃtatā prākṛtalakṣaṇavaśāt