Vavahara v21.p225

v21.p225

vyavahāra - chedasūtram-1-1/19 kiṃsvarūpaḥ so'gītārtho nāyakasthāpanīya ityataāha[bhā.644 majjhattho'kaṃdappījodose lihailehaoceva |
- kesuyatesīejjā dosesuteime suṇasu || vṛ- madhyastho rāgadveṣarahitaḥ akandī kaṃdarpoddīnapanabhāṣitādivikalaḥ | evaṃbhūto nāyakaḥ sthāpanīyaḥ, | tena casādhavo'samācārī samācarantaḥ śikṣaṇīyāḥ | śiṣyamāṇāścayadikathamapibruvate| yathā yadi vayamevaṃ kurmastatastava kiṃ kastvamityādi tadā salehao cevatti lekhaka iva sayukta lekhaka vatteṣāṃsarveṣāṃsādhūnāṃdoṣān avismaraṇanimittaṃmanasi likhatisamyagavadhārayatītyarthaḥ | athakeṣu doṣeṣutesādhavaḥ sīdeyuryānsasvacetasidhārayatisūrirāha-tāndoṣānimān vakṣyamāṇān śrṛṇuta | tatra yaduktaṃ 'eesiṃasatīe' ityāditadvayākhyānārthamāha[bhā.645] therapavattīgīyāsatīe meraṃkahaṃta agīyatthe |
bhayagoravaṃcajassa ukareṃtisayamujatojo ya || vṛ-sthavirasyapravartina upalakṣaṇametat |gaṇāvacchedasyacatathāgītasyagītārthasya bhikṣorasatiabhāve agītārtho'pipreṣaṇīyaḥ | tasmiṃścāgītārthe prekṣyamāṇe merattimaryādāṃsāmācārī yathoktasvarūpāṃkathayanti| kiṃviśiṣṭaḥ so'gītārthaḥ preṣya āha-bhayagauravamityādi yasya bhayaṃ sādhavaḥ kurvanti yasya cānuvartanāguṇatobhayato gauravaṃ yathocitaṃ kurvanti | yaścasvayamātmanā samudhukto'pramādī so'gītārtho nāyakaḥ pravartanīyaḥ | kiṃ kāraṇabhiti cet ? ucyate-asamācārīrūpadoṣapratiṣedhanārthaṃ | atha ke te asamācārīrūpādoṣāḥ ata āha[bhā.646] paḍilehaṇa'sajjhāe āvassagadaṇḍavinayarā itthī|
terīccha vāṇamaṃtarapehā nahavīṇikaṃdappe || vṛ-pratilekhanāyāmasvādhyāye āvaśyaka daṇḍe, upalakṣaṇametat, daṇḍakādau viṣaye | tathā vinaye vaṃdanakādau tathā rājñi striyāṃ tiryakṣu hastyādiṣu vānamantare vānamantarapratimāyāṃ vipaṇiṣu rathena gacchatyāṃ prekṣāyāṃkālagrahaṇādaunahavīṇattinakhavīṇikāyāṃkandarpavāsamācārīrūpādoṣāḥ | etadvāragāthāsaṃkṣepārthaḥ etena yaduktaṃ prāguktānimān doṣān śṛṇuteti tadvayākhyānamupakrāntamiti draṣṭavyaṃ | tatra pratilekhanadvāramasvādhyāyadvāraṃca vivarīṣurāha[bhā.647] paḍilehaṇasajjhāena kariti hīnāhiyaṃ ca vivarīyaṃ |
sejovahisaṃthāredaṃḍagauccāramādīsu || . vṛ-pratilekhanāsvādhyāyaṃ vā mūlata eva na kurvanti, yadivā hīnamadhikaṃ viparītaṃ vā viparyastakrama kurvanti | tatra yeṣu sthāneṣu pratilekhanā saṃbhavati tānisthānānyupadarśayati | śayyopadhisaṃstārakadaṃḍakoccārādiṣu | iyamatrabhāvanāśayyāvasatistasyāḥ pratyupekṣaṇaṃmūlataevanakurvanti | yadivāhīnamadhikaṃ vākurvanti |athavāyaḥśayyāyāḥ pratyupekṣaṇākālastasminnakurvanti, kintukālātikrameṇa, evamupadheḥ saṃstārakasya daṇḍakādeśca bhāvanīyaṃ | tathā uccārādibhūmī na pratyupekṣante hīnamadhikaṃ vā yadi vā kālātikrameṇapratyupekṣantaiti,svādhyāyamapimūlataeva nakurvantiyadivāaprasthāpitekurvanti, athavā hīnamadhikaṃ vā kālikaṃ kālataḥ kurvanti yadi vā kālikavelāyāmutkālikamutkālikavelāyāṃ kālikamiti |saṃpratyāvaśyakādidvāratritayamāha