Vavahara v21.p235
Vyavahāravṛtti v21.p235
- Language
- Sanskrit
v21.p235
vyavahāra - chedasūtram - 1-1/20 bhe'pi pratibandhamakurvatā kāraṇamantareṇa mayaikarātrameva vastavyaṃ nādhikamityevaṃ rūpeṇābhigraheṇa, janaṃ janaṃ disimityādi | atra dvitīyā saptamyarthe | yasyāṃ yasyāṃdiśi | naṃśabdo vākyālaṅkāre | anye sādharmikāḥ pravacanasādharmikā vā saṃvignasaṃbhogikādayo vakṣyamāṇāstiṣṭhanti | taṇaṃ taṇaṃ diśamiti tāṃ tāṃ diśaṃ ṇaṃ śabdo prāgvat | upalātuṃ grahītumāśrayitumityarthaḥ | lā ādāne iti vacanāt | no se kappai ityādinonaiva se tasya parihārakalpasthitasya nikṣiptaparihāratapasī vā kalpate | tatreti gacchan yatra vasati bhikṣāṃ vā karoti | tatra sundara āhāraḥ, sundara upadhiḥ, sundara śayyeti, samīcīno vihāra iti vihārapratyayaṃ vastuṃ kappai setyādi kalpate, se tasyānantaroditasya yatra bhikṣāṃ kṛtavān uṣitavān vā | tatra kāraṇapratyayaṃ vakṣyamāṇasūtrārtha pratipṛcchādānādikāraṇanimittaṃ vastuṃ, tassiṃcaṇamityādi | yena kāraṇenoṣitastasmin kāraṇe niṣṭhite parisamāpte yadi brūyāt | aho āryavasa ekarātraṃ dvirātraṃ vā tata evaṃ taduparodhataḥ se tasya kalpate | ekarātraṃ dvirātraṃvā vastuṃna punaḥ se tasya kalpate ekarātrādvirātrāt paraṃ vastuṃ, yatpunastatraikarātrāt dvirātrādvā paraṃ vasati niṣkāraṇaṃ tasmātsāntarāt svakṛtādantarādapāntarāle niṣkāraṇavasanarūpātse tasya prāyaścittaṃ cchedo vā parihāratapo veti eṣa sūtraṃ saṃkṣepārthaḥ | sāmpratametadeva sūtraṃ vivarīṣuḥ prathamato bhikṣuśabdaviṣaye cālanā pratyavasthāne āha
parihāriya gahaṇeṇaṃ bhikkhugahaṇaṃ tu hoi kiṃ na gayaṃ | kiṃ ca gihiṇavibhaṇitti gaṇi āyariyāṇapaḍiseho ? ||
vṛ- athavā pārihārikagrahaṇena parihārakalpasthitagrahaṇena bhikṣugrahaṇaṃ kiṃ na bhavatīti gataṃ gatārthaṃ bhavatyevetibhāvaḥ | parihārakasya bhikṣutvāvyabhicārāt na khalu pārihārikatvaṃ gṛhasthasyāpi bhavati | etadeva kā kyā āha- kiṃ ca gihīṇavitti kiṃ vā gṛhiṇāmapi gṛhasthānāmapi bhavati pārihārikatvaṃ yena tadvayavacchedakaraṇato bhikṣugrahaṇaṃ saphalatāmanuvīt | naiva bhavatīti bhāvaḥ | tato nirarthakaṃ bhikṣugrahaṇaṃ | atrāha bhaṇyate uttaraṃ dīyate, gaṇyācāryayorgaṇī gacchādhipatirācāryo'nuyogācāryastayoḥ | upalakṣaṇametat, upādhyāyasya ca pratiṣedho bhikṣugrahaṇena ācāryopādhyāyapratiṣedhārthaṃ bhikṣugrahaṇamiti bhāvaḥ | punarapyākṣepaparihārāvāha
"
gaṇi āyariyāṇa kiṃ nu paḍiseho |
bhikkhuparihāriu vi hukarei kimu āyariyamādī ||
vṛ- vaiyāvṛtyodyamena vaiyāvṛtyaviṣayodyamakaraṇe kiṃ nu khalu gaṇyācāryayorgacchādhipatyanuyogācāryopādhyāyānāṃ pratiṣedhaḥ naivāsī yukta itibhāvaḥ | yato bhikṣurapiśabdo bhinnakramatvādanyatropātto'pyatra sambadhyate parihārakaḥ karoti | saṅgha vaiyāvṛtyaṃ kimutācāryādi na karoti sutarāṃ tena kartavyaṃ guṇottamatayā viśeṣastasyaitatkaraṇādikāratvāt | atra sūrirāha
jamhā āyariyādī nikkhiviūṇaṃ karei parihāraṃ | tamhā āyariyādī vi bhikkhuṇo hoṃti niyameṇa ||
bṛ- yasmādācāryādikaḥ parihāraṃ parihāratapaḥ karoti | ācāryādipadaṃ nikṣipya muktvā tasmādācāryādayo'pi bhavanti niyamena bhikṣava iti bhikṣugrahaṇena te'pi tadavasthopagatā gṛhītā iti | atha sthavirāṇāṃ vaiyāvṛttyāya gacchatītyuktaṃ tatra kiṃ vaiyāvṛtyaṃ yena hetubhūtena sa gacchati tata āhaparihārio ugacche suttattha visārao saladdhīo |
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit