Vavahara v21.p241

v21.p241

vyavahāra - chedasūtram-1-1/20 vṛ- yaḥ punaratiśayajñānī avadhijñānādikalitaḥ sa ca bahutaraṃ tasya duḥśīlatvamavagamya sarvamuccainiḥśaṅkitaṃbhaṇati | yatheṣa bhinnavrataititataḥ ko'nenasamamaskāṃvādoyaeṣa draṣṭumapina yujyate iti | atha kena samaṃyujyate vādaḥ? ucyate-āryatvādiguṇopetenatathā coktam
ajjeṇabhavveṇa viyāṇaeṇadhammapattiṇeṇa alīyabhīruṇā |
sīlakulāyārasamattieṇatenaṃ samaṃvāya samāyarejjā || āryaāryakarmakārīajugupsitakarmakārītyarthaḥ tena,bhavyo'nekaguṇasaṃbhāvanīyaḥ |vijñovādābhijñaḥ dharmapratijñodharmakaraṇābhyupagamaparaḥ, alīkabhīruḥ satyavādī |tathāśīlācārasamanvitaḥśīladoṣarahita iti bhāvaḥ | kulācārasamanvitaḥ kuladoṣarahitaḥ tena samaṃ vādaṃ samācaret | tata īdṛśena samaṃ vādastīrthakarairanujñāto nānyādaśeneti | athasa śūnyavādī bhavetana darśanī, tataḥ svaśaktibalena yaṃ yaṃ hetumuccarati sa sa pratyuccāryāṃsiddhatvaviruddhatvānakāntikatvadoṣairdūṣayitavyaḥ | pratijñādikamapi dūṣayitavyam | atha kadācittenāsmadīya eva siddhānto jagṛhe yathā dvau jīvājīvalakṣaṇau rāśī jagatītimamapratijñeti atra pūrvagāthā khaṃḍasyāvakāśaḥ parājito'nivisayaṃ parūvaṇāsamae iti tena pārihārikena trīn rāśīn prasthāpayitvā vāde parājetavyaḥ | etacca nidarśanamātraṃ, anyathāpi siddhāntottīrṇamuccairbhāṣitvāparājetavyaḥ | parājitaścasayadibhavetrājñāca nirviṣayaādiṣṭastataḥ paścāt sakalaparṣatsamakṣaṃ svasamaye svasamayaviṣayā prarūpaṇā kartavyā kathamityāha[bhā.705] paribhūyamati eyassaeyaduttaṃna esaṇesamato|
samaeṇa viniggahiegajjaivasabhovva parisāe || vṛ-yaduktaṃmayātrayorāśayojīvo'jīvo nojīvaityādinaeṣo'smākaṃsamayaḥ; kintvetasyavādino matiṃ paribhavitumetaduktaṃ yadi punaḥ svasamayena paro vinigṛhītaḥ syāttatastasminvini gṛhīte vṛṣabha iva prativṛṣabhaṃ nirjitya ṣarṣadi parṣanmadhye garjati, garjanaviśeṣataḥ svasamayaprarūpaṇāṃkurute | tadevamakriyāvādītigatam | samprati jīva iti dvāravyākhyānārthamāha[bhā.706] anumāneuṃrāyaṃsaṇayaga giṇhamāṇavijjādī |
pacchākaḍe carittejahā tahānevasuddhou || vṛ-yadirājābrūtemayāsahavādo dīyatāmiti, tadā rājānamanumānayetanukulavacasāpratibodhayet yathārājā pṛthivīpatistvacchatracchāyāśritāḥprajāḥ sarvecadarśaninastataḥkathaṃ rājñāsaha vivādaḥ | atrārthe cedamuktaṃpaṭhet kiṃ tadityāha[bhā.707] atthavatiṇā nivatiṇā pakkhavatā balavayā payaṃḍeṇaṃ|
guruṇānīeṇatavassiṇā yasaha vajjaevādaṃ || vṛ- arthapatinā dhanapatinā nṛpatinā rājñā pakṣavatā nṛpavargīyapakṣasamanvitena tathā balavatā vidyāmantracūrṇādivalopetena pracaṇḍena tīvraroṣeṇa tathāguruṇā vidyādāyinā dharmapradāyinācatathā nīcena nīcajātīyena tathā tapasvinā vikṛṣṭatapaḥ kāriṇācasaha varjayetvādamiti, | evamanumānito'piyadā natiṣṭhatitadāye rājñaḥsajñātikāḥsamānajñātikāḥ svajanāityarthaḥtairanumānayet | tairapipratibodhyamāno yadina tiṣṭhati, tadā vidyādinā gṛhyate vidyādināvaśyaṃ kuryāt | ādiśabdāt mantreṇa cūrṇayogairvāvaśyaṃ kuryāditiparigrahaḥ | vidyādināpyagṛhyamāṇecāritrecāritraviṣayepaścātkṛto bhūyātsvaliṅgaparityajya