Vavahara v21.p242
Vyavahāravṛtti v21.p242
- Language
- Sanskrit
v21.p242
. 241 gṛhaliṅgaṃ ca gṛhītvā tathā kartavyaṃ yathā naiva sa rājā bhavati | etadapisa kurvāṇaḥ śuddha eva pravacanarakṣārthaṃ tasya pravṛtteḥ yathā ca sa rājā utpāṭanīyastathā tadviṣayaṃ matkoṭakocchedicāṇakyaprayuktanandasaktacaurasamūlaghātinaladāmakuvindadṛṣṭāntamupadarśayati || [bhā.708] naṃdebhoiya khannā arakkhiyaghaḍaṇa gerunaladāme|
muīga gehaḍahaṇā ṭhavaṇābhattesukattasirā || vṛ-nandecāṇakyenotpāṭitecandraguptecarājyesaṃsthāpitenandasatkāyebhojikāstecāṇakyena ‘khannā' iti deśīpadametat, sarvātmanā lūṣitāstataste ajīvantaścandraguptārakṣakaiḥ saha ghaṭanaṃ kṛtavantaḥ | kṛtvā ca kṣātrakhananādinā nagaramupadravanti | ye'pyanye ārakṣikāḥ sthāpyante tānapi te samvalayitvā tathaiva nagaropadravaṃ kurute | tataścāṇakyena cintayitvā gerukaveṣeṇa 'muīga' ti deśīpadaṃ matkoṭakavācakaṃ matkoṭakageha dahane pravṛttaṃ naladāmanāmānaṃ kuviṃdaṃ daṣṭā tasminnārakṣakapadasya sthāpanā kṛtā tena ca nandasatkabhojikānāṃsamastānāmapisaputrāṇāṃ bhakte-bhaktapradāna velāyāṃ śirāṃsilūnāni | eṣagāthā saṃkṣepārthobhāvārthaḥ kathānakādavaseyaṃ | taccedam-naṃdainicchūḍherajje pariṭhṭhāvitecaṃdraguttenaṃdassajebhoiyāte cāṇakkeṇaṃ lūsiyā | tāhe te ajīvamāṇā caṃdraguttārakhiehiṃ samaṃ saṃvalitā khatta khananādīhiṃ nagaraṃ uvaddadhati, jevi anne ārakkhiyā ṭhavijaṃtitevisaṃvalaṃtitāhe cāṇakkeṇa ciṃtiyaṃ,kolabhijācoragraho jonasaṃvalijjājoyasamalecore uppāḍeitāhecāṇakoparivāyagavesaṃkāūṇanagarabāhiriyāe hiṃḍati| hiṃḍamāṇeṇa diṭṭho naladāmakuvindo taṃtuvāya sālādvito tassi velāe naladāma koliyassa putto ramamāṇo makkoḍa eṇakhaito roiṃto piussagasallīṇo kahiyaṃ makkoḍaeṇaahaṃ khavito. naladāmena bhaṇito daṃsehiṃ jatthogāse khadito si, daṃsito so uyāso tato tena naladāmeṇa jebilāto niggayā diṭṭhā makkoḍayā te māriyā | tato bilaṃkhaṇittāje vilassaṃto aṃḍayādiṭṭā tesataṇāṇi pakkhivittā palīvittā aṃḍyāvi daḍḍā cāṇakkeṇasopucchito kiṃ kāraṇaṃkhaṇettā aṃto vilassa palīviyaṃ? naladāmobhaṇati-ee aṃḍayā niṣphannā khāissaṃti | tato cāṇakkeṇa ciṃtiyaṃ | esa coragāho kato saṃtosamattho muiṃgaparidāhavvacorā ucchedaiuṃ | tatosocoraggāhoṭhavito tāhekeinaṃdapakkhiyācorā naladāmaṃutisubahuṃcorabhāgaṃ dāhāmī mā skheha | naladāmeṇa bhaṇiyaṃ-evaṃ houti imaṃca bhaṇiyaṃ | annevi evamupalabheha te savve pattejāvettāmamasakāsamāṇehiṃtehiṃtahattikayaṃsavvesamāṇiyānaladāmeṇaannayā tena naladāmeṇatesiṃcorāṇaṃvipulaṃ bhattaṃ sajjiyaṃ | jāhe savve, saputtā āgayā, | tāhe savvesiṃ saputtāṇaṃ sirāṇi chinnāṇi; | tadevaṃ yathā cāṇikyena nanda utpāṭito yathā naladāmnā matkoṭakāścorāśca samūlā uccheditāstathā pravacanapradviṣṭaṃ rājānaṃ samūlamutpāṭayet | tatra utpāṭayati, ya ca tasya sāhāyyaṃ kurvate, yeca taṭasthitā anumodante, te sarveśuddhāḥpravacanopaghātarakṣaṇepravṛttatvāt | na kevalaṃśuddhamātraṃkintvacirānmokṣagamanaṃtathācātradṛṣṭāntaḥ pravacanopaghātarakṣako viṣṇukumāra iti | [bhā.709] samatītaṃmiu kajje pare vayaṃ taṃsi egaduvihaṃvā |
saṃvāsona nisiddho tena paraṃccheyaparihāro || vṛ-samatītepunaḥ kāryeyadiparovadati,ekarātraṃdvirātraṃvāsaṃvāsaḥ kriyatāmitievaṃ parevadati ekarātraṃ dvirātraṃ trirātraṃ vāsaṃvāso naniṣiddhaḥ | tathā saṃvāse'pi na kimapi prāyaścittamiti bhāvaḥ | tato 2116
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit