Vavahara v21.p254

v21.p254

iti gamyate | tathā 'pavvaisikkha 'tti pravrajanaṃ pravrajitaṃ pravrajyā ityarthaḥ | śikṣāgrahaṇāsevanarūpaṃ śikṣādvikaṃ | etedvedvāre vaktavye, etacca śeṣadvārāṇāmarthagrahaṇādīnāmupalakṣaṇamatastānyapi vaktavyāni | tataḥ parikarmakaraṇaṃ vaktavyaṃ, tadanantaraṃ parikarmitaḥ parīkṣāyāṃ dvau yodhau dṛṣṭāntatvenopanyasanīyau | tataḥ sthirīkaraṇanimittaṃ tasyopasargavyāvarṇanāyāṃ sūtrārthakaraṇavyavasthitai'kākṣarūpaṃ kṣapakadvikajñātaṃ vaktavyam | tata evaṃ kṛtaparikarmā san gacchārāmātsarvartukapuṣpaphalopagārāmarūpāta gacchādvinirgacchati | eṣa dvāragāthā saṃkṣepārthaḥ | sāmpratamenāmevavirīṣuḥ prathamato gṛhaśakunidṛṣṭāntaṃ bhāvayativāsagagayaṃ tu posati caṃcūpūrehiṃ sauṇiyā sāvaṃ |

vārei taṃ uḍutaṃ jāva samatthaṃ na jāyaṃ tu ||
vṛ- śakunikā pakṣiṇī ātmīyaṃ śāvaṃ, 'vāsagagayaṃ' ti prākṛtatvādādyākārasya lopa āvāso māvāsa evāvāsakastagataṃ | turevakārārthaḥ | āvāsagagatamevaśāvaṃ cañcaparaiścañcabharaṇaiḥ puṣṇāti puṣṭīkaroti | yadi kathamāpyasañjātapakṣopa vālacāpalenāvāsādbahirjigamiṣuruḍḍīyate, tatastamuḍḍīyamānaṃ vārayati pratiṣedhayati, | sā caivaṃ tāvatkaroti yāvatsamartho na jāyate | gāthāyāṃ tu napuṃsakanirdeśaḥ prākṛtatvāt | samarthastu jātaḥ sanna pratiṣidhyate | tato nirupadravaṃ svecchayā viharati | bhāvitaḥ śakuni dṛṣṭāntaḥ | samprati siṃhadṛṣṭāntaṃ bhāvayati

253
emeva vaṇe sīhī sā rakkhai chāvapoyagaṃ gahane | khīramiu pisiya cavviya, jā khāyai aṭṭiyāīpi ||
vṛ- evameva śakunikāgatenaiva prakāreṇa vane | kiṃ viśiṣṭe ? ityāha-gahane atiśayena guhile sthitā satī siṃhī śāvapotakaṃ śāva evātilaghutvāt potaḥ potakaḥ śāvapotakastaṃ rakṣayati vyāghrādibhyastathā kṣīreṇa stanyena mṛducarvitapiśitena ca tāvadātmīyaṃ śāvapotakaṃ puṣṇāti yāvadasthīnyapi khādati | māriya mamāriehiṃ taṃ tīrāveti chāvaehiṃ tu |

vaṇamahisa hatthivagghāṇa paccalo jāva so jāto ||
vṛ- vanamahiṣādīnāṃ śāvakairmārirtaramāritairvā tāvattamātmīyaśāvaṃ tīrayati samarthīkaroti yāvateṣāṃ vanamahiṣahastivyāghrāṇāṃ svayameva vyāpādane pratyala samartho jāto bhavati | kṛtā siṃhadṛṣṭāntabhāvanā || sāmpratamanayoreva nidarśanayorupanayanārthamidamāha

akayaparikammamasahaṃ duvihā sikkhā akoviyamavattaṃ |
paḍivakkheṇa uvamimo sauṇiga sīhādichāvehiṃ | |
vṛ- na kṛtāni parikarmāṇi vakṣyamāṇāni yena sa tathā tamakṛtaparikarmāṇamakṛtaparikarmatvādevāsahamekākivihārapratimāṃpratipattumasamartha, tathā dvividhāyāṃ śikṣāyāṃ grahaṇāsevanarūpāyāmapi kovidamanabhijñaṃ tathāśrutena vayasā cā prāptayogyatākaṃ paḍivakkheṇaṃti ye prākuśakunipotasiṃhaśāvakānāṃ saṃjātapakṣatvādayo guṇā uktāsteṣāṃ pratipakṣeṇa pratikūlyenāsaṃjātapakṣatvādinā viśiṣṭāḥ śakunisiṃhādiśāvakā ādiśabdāt vyāghrādiparigrahastairupamayāmastathāhi yathā śakunipoto'saṃjātapakṣo yadyāvāsādvinirgatya svacchaṃdasā paribhramati, tataḥ sakākaḍhaṃkādibhirvināśamāviśati | siṃhapotako'pi yadikṣīrāhāro guhāto vinirgatya vane svecchayā viharati tataḥ so'pi vanamahiṣavyāghrādibhirupahanyate | evaṃ sādhurapyakṛtaparikarmā dvividhaśikṣāyāmakovidaḥ śrutena vayasācā'prāptayogyatāko yadi gacchādekākivihārapratimāpratipattaye