Vavahara v21.p284

v21.p284

satyāḥ puruṣadveṣiṇīkaraṇaṃ, garbhotpāṭanaṃ garbhapātanamityādicūrṇayogādayaśca pratītāḥ | etāni ya upajīvati sa caraṇakuśīlaḥ | sampratyājīvaṃ vyākhyānayati[bhā. 881 ]
jāti kule gaṇe yā kamme sippe tave sue ceva | sattavihaṃ ājīvaṃ uvajīvati jo kusīlo u ||
vṛ- jātirmātṛkī, kulaṃ paitṛkaṃ, gaṇo mallagaṇādiḥ | karma anācāryakamācāryopadeśajaṃ śilpaṃ, tapaḥ śrute pratīte | evaṃ saptavidhamājīvaṃ ya upajīvati jīvanārthamāśrayati, tadyathā-jātiṃ kulaṃ cātmīyaṃ lokebhyaḥ kathayati yena jātipūjyatayā kulapūjyatayā vā bhaktapānādikaṃ prabhūtaṃ labheyamiti | anayaiva buddhayāmallagaṇādibhyo gaṇebhyo vā gaṇavidyākuśalatvaṃ karmaśilpakuśalebhyaḥ karmaśilpakauśalaṃ kathayatitapasā upajīvanā tapaḥ kṛtvā kṣapako'hamiti janebhyaḥ kathamati śrutopajīvanā, bahuśrota'hamiti sa kuśīla iti | sāmpratameteṣu kautukādiṣu prāyaścittamāha

bhūtīkamme lahuo lahū gurunimittasesae imaṃ tu |
lahugāya sayaṃkaraṇe parakaraṇe hota nugghāyā ||
vṛ- bhūtikarmakaraṇe prāyaścittaṃ māsalaghu atītanimittakathana catvāro laghumāsāḥ | vartamānanimittakathane catvāro gurumāsāḥ, śeṣakekautukādau idaṃprāyaścitaṃ svayaṃ kautukādikaraṇe catvāro laghukāḥ| paraiḥ kāraṇe bhavanti catvāro'nuddhātā guravomāsā, mūlakarmakaraṇe mūlamiti gataṃ kuśīlasūtramidānīmavasannasūtraṃ vaktavyaṃ | tacca prāgvadbhāvanīyam | sampratyavasannaprarūpaṇāmāhavaha khalu sanno se savve ya hoi nāyavvo |

desosannī tahiyaṃ āvāsāī imo hoi ||
-
vṛ- avasannaḥ khalu bhavati dvividho jñātavyastadyathā deśadeśataḥ, sarvasmin sarvatastatra deśāvasanna āvaśyakādyadhikṛtyāyaṃ vakṣyamāṇo bhavati | tamevāha

āvassagasajjhāe paḍilehaṇajjhāṇabhikkhabhattaṭhe | āgama nigamane ṭhāṇeya nisīyaṇa tuyaṭṭe ||
vṛ- āvaśyakādiṣvavasīdan deśato'vasanna ityodyato gāthākṣarayojanā, bhāvārthastvayam'āvaśyakamanayitakālaṃ karoti, yadi vā hīnaṃ hīnakāryotsargādikaraṇāt atiriktaṃ vā anuprekṣārthamadhikatarakāyotsargakaraṇāt | athavā yaddaivasike āvaśyake kartavyaṃ tat rātrike karoti, rātrike kartavyaṃ daivasike | tathā svādhyāyaṃ sūtrapauruṣīlakṣaṇaṃ arthapauruṣīlakṣaṇaṃ vā kurudhvamiti guruṇokte gurusaṃmukhībhūya kiñcidaniṣṭhaṃ jalpitvā avipriyeṇa karoti na karoti vā, sarvathā viparītaṃ vā karoti, | kālikamutkālikavelāyāmutkālikaṃ vā kālavelāyāṃ, pratilekhanāmapi vastrādīnāmāvartanādibhirūnāmatiriktāṃ vā viparītāṃ vā doṣairvā saṃsaktāṃ karoti | tathā dhyānaṃ dharmadhyānaṃ śukladhyānaṃ vā yathākālaṃna dhyāyatitathā bhikṣāṃna hiṇḍate, | guruṇā vā bhikṣāṃ niyukto gurusammukhaṃ kiñcidaniṣṭaṃ jalpitvā hiṇḍate, tathā bhaktārtha bhaktaviṣayaṃ prayojanaṃ samyag na karoti, kimuktaṃ bhavati na maṇḍalyāṃ samuddiśati | kākaśṛgālādibhakṣitaṃ vā karoti, anye tu vyācakṣate | abhattaṭhatti abhaktārthagrahaṇaṃ sakalapratyāk͟hyānopalakṣaṇaṃ tatrāyamarthaḥ pratyākhyānaṃ na karoti | guruṇā vā bhaṇito gurusammukhaṃ kiñcidaniṣṭa-muktvā karoti | āgamanenaiṣedhikī na karoti nirgamane āvaśyakī, sthāne ūrdhvasthāne niṣadane upaveśane