Vavahara v21.p296
Vyavahāravṛtti v21.p296
- Language
- Sanskrit
v21.p296
uddeśaka : 1, mūlaṃ:35, [bhā. 929] [bhā.929] āvassyāiṃkāuṃ, so puvvāiṃtuniravasesāī|
atthāṇī majjhagato, pecchaikajāiṃjuvarāyā || vṛ-yonāmaprātarutthāya pūrvāṇi prathamāniāvaśyakāniśarīracintādevatārcanādīni niravaśeṣāṇi kṛtvā āsthānikāmadhyagataḥ san kāryāṇiprekṣatecintayatisayuvarājaḥ, mahattarakalakṣaṇamāha[bhā.930] gaṃbhīro maddavito, kusalojāi vinayasaṃpanno |
juvaraṇāe sahitopecchai kajjāimahattarao || vṛ-yo gambhīro labdhabuddhimadhyabhāgo mārdavito mārdavopetaḥ sañjātaṃ mārdavamasyeti tārakādi darśanāditapratyayaḥ | kuśalaḥ sakalanītiśāstradakṣo jātivinayasampanno yuvarājena sahitaḥ san prekṣate kāryāṇirājyakāryāṇisamahattaraka iti, amātyalakṣaṇamāha[bhā.931] sajanavayaṃ puravaraṃ ciṃtaṃto atthainaravatiṃca |
vavahāranītikuśalo, amacco eyāriso ahavā ||| vṛ-yo vyavahārakuśalo nītikuśalaścasansajanapadaṃpurakharaṃ narapatiṃcacintayannavatiṣṭhatesaetādṛśo bhavatiamātyaḥ | athavāyorājño'piśikṣā prayacchatisaamātyastathā caitadevasavistaraṃbhāvayiṣurāha[bhā.932] rāyā purohitovāsaṃghillāto nagaraṃmi dovijanā|
aṃteuredharisijjā, amacceṇaṃ khiṃsiyādovi || vṛ- rājā purohitaśca vāśabdaḥ samuccaye | etau dvāvapi janau ‘saṃghillāutti saṃghātavantau parasparaṃ maddu kāvityarthaḥ nagarevartetetaucatathāvartamānāvantaḥpurābhyāṃ nijanijakalatreṇadharṣitau amātyenaca dvāvapi khiṃsito, nindāpurassara śikṣitāvityarthaḥ | eṣa gāthākṣarārthaḥ || bhāvārthaḥ kathānakādavaseyastaccedam'egorāyā | tassa purohito |tesiṃdohavibhajjāto paropparaṃbhagiṇīto | annayātesiṃ samullāvo jāto | rāyabhajābhaṇai-'mamavassorāyā' |purohitabhanjā bhaṇai-‘mama vassobaṃbhaṇo' topecchāmo kayarāevasso patī, |tatopuro hitabhajāebhattaṃ uvasāhittāranobhajābhaginī nimaṃtiyā | rattiṃpurohiyabhajāe purohito bhaṇito-'mae uvāiyaṃ kayaṃ jaimama varo amugosamijjhihi, tato bhagiṇīe samaṃtava sire bhāyaṇaṃkāuṃ jemimi so ya me varo saṃpaṇo, saṃpayaṃ tava mūlāto pasāyaṃ maggāmi' purohito bhaṇati ‘anuggaho me' tato rāyabhajāerāubhaṇito-'añjarattiṃtava piṭhīe vilagiuṃpurohiyagharaṃvaccāmi, rāyābhaṇati anuggahome' tahisārāyaṃpalāṇittā piṭhīevilaggittā purohiyagharaṃgaṃtuṃpaṭhittā ūruhittāvāhaṇetti kāuṃkhaṃbhebaddho | tato dovijanīto purohiyassa uvari matthae bhāyaṇaṃ kāuṃpurohieṇa dharejamāṇe bhāyaṇe bhuṃjaṃti | rāyā khaṃbhebaddho hayahesiyaṃkareti, bhottuṃgayā rāyabhajjā | tatoranāpurohieṇaṃdharesitomittitassa sira muṃḍāviyaṃ amacceṇataṃsavvaṃ nāyaṃ pabhāe rāyā purohitoya khiṃsito amumevārthamāha[bhā.933] chaṃdānuvattiṃ tujhaṃmajjhaṃvīmaṃsaṇānivekhaliṇaṃ |
nisigamana marugathālaṃdhareti jaṃtitā dovi || vṛ- tava vā patirmama vā paticchandonuvartīti na vimarśavyatirekeṇa jñātuṃ śakyate tato mīmāṃsā parīkṣākartumārabdhā | tatra rājabhāryayā nṛpe khalīnamāropitaṃ | tota niśi rātrau purohitagṛhe gamanaṃ, tato maruko brāhmaṇaḥ purohitaḥ śirasāsthālaṃ dharati | tatra dvāvapi bhujāte | eṣa gāthākṣarayojanā | bhāvārtho'nantarameva kathitaḥ | atha kathamamātyo dvāvapitau śikṣitavāntata āha
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit