Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p298

Vyavahāravṛtti v21.p298

Language
Sanskrit

v21.p298

__.. 297 purisā kayavittiyā vasatisāmaṃtanagaresu || [bhā.941] sūyaga tahānusūyagapaḍisūyagasavvasūyagāceva| .
mahilā kaya vittīyāvasaṃtisāmaṃtanagaresu || vṛ- idaṃ gāthādvayamapi pūrvavadyathā ca pararājyeṣu paranagareṣu ca puruṣāstrayaśca vasanti tathā nijarājye nijanagare antaḥpureca || tathā cāha[bhā.942] sūyagatahānusūyagapaḍisūyagasavvasūyagā ceva |
purisā kaya vittīyā vasaṃti niyayaṃmirajjaṃmi || [bhā.943] sūyagatahānusūyaga, paḍisūyaga savvasūyagāceva;
mahilā kaya vittiyā, vasaṃti niyayaṃmirajjaṃmi [bhā.944] sūyaga tahānusūyaga paḍisūyagasavvasūyagāceva |
purisā kaya vittīyāvasaṃti niyayaṃmi nagaraṃbhima || [bhā.945] sūyagatahānusūyaga, paḍisūyaga savvasūyagāceva;
mahilā kaya vittīyā, vasaṃtiniyayaṃmi nagaraṃmi [bhā.946] sūyaga tahānusūyaga paḍisūyagasavvasūyagā ceva |
purisā kaya vittīyāvasaṃtiaṃteurerano || [bhā.947] . sūyagatahānusūyagasavvasūyagāceva ||
mahilā kaya vittīyā vasaṃti aṃteure rano|| vṛ- gāthā ṣaṭkasyāpi vyākhyā pūrvavat | tata evaṃ nijacārapuruṣamahilābhyo rājñaḥpurodhasaśca niśivṛttamamātyo jñātavān | tadevaṃ rājño'piyaḥ śikṣāpradāne'dhikārī so'mātya iti uktamamātyasya svarūpam || adhunā kumārasyāha[bhā.948] pañcaṃtekhubbhaṃteduiṃte savvatodavemāṇo |
saṃgāmanīti kusalo kumāra eyāriso hoi || vṛ- pratyantān sīmāsandhivartinaḥ kṣubhyato antarbhūtaṇyarthatvāt samastā api sīmāparyantavartinīḥ prajāḥ kṣobhayato durdāntānduḥśikṣitān saṃgrāmanītikuśalaḥ sarvataḥ sarvāsu dikṣuyo damayan vartate | |sa etādṛśaḥ kumārobhavati | tadevaṃ rājayuvarājādivyākhyātaṃpañcakaṃ samprati rājavaidyādhipañcakaṃ ||
tatrarājasvarūpamuktamidānī vaidyasvarūpamāha[bhā.949] ammāpiīhi jāṇiyassa āyaṃkapauradosehiṃ |
vijjādetisamohiṃ, jahiṃ kayā āgamā hoti || vṛ- mātāpitṛbhyāṃ janitasya tasyādhikṛtasya vagija ātaṅkāta rogāt ye samutthāḥ pracurā doṣāstairupetasyeti gamyate vaidyā dadatikurvantisamādhisvāsthyaṃ nīrogatāmityarthaḥ | yaiḥ kṛtā abhyastā āgamāvaidyakaśāstralakṣaṇābhavantivartante | uktaṃvaidyasvarūpam || adhunādhanavatāṃsvarūpamāha[bhā.950] koḍiggaso hiraṇaṃmaṇimuttasilappavālarayaṇāī|
ajjayapiupajjāgaya erisayāhotidhanāvattā || vṛ- yeṣāṃ āryaḥ pitāmahaḥ, pitā pratītaḥ | prāyaḥ prapitāmahaḥ tebhya āgataṃ vidyate koṭyagraśaḥ,

Linked texts (1)