Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p304

Vyavahāravṛtti v21.p304

Language
Sanskrit

v21.p304

uddeśakaḥ 1, mūlaṃ: 35, [bhā. 971] [bhā.971] duvihāsatī etesiṃ āhārādikareisavvesiṃ |
paṇahānīe jayaṃto attaṭṭhāe viemeva || vṛ-ihaparivārābhāvetasyālocanārhasyakartavyamiti |samācārīcateṣāṃpārśvasthādīnāṃ, duvihā asatī iti parivārābhāvo dvividhaḥ vidyamānābhāvo'vidyamānābhāvaśca | vidyamānaḥ san abhāvo'san vaiyāvṛtyāderakaraṇāt vidyamānābhāvaḥ | avidyamānasannabhāvo vidyamānābhāvaḥ | tatra dvividhe'pyabhāve se tasyālocanārhasyāhārādikaṃ sarvaṃ kalpikamakalpikaṃ vā yatanayā karoti utpādayati | yatanayā kathamakalpikamutpādayati iti cedata āha-pañcakahānyā yatamānaḥ | kimuktaṃ bhavati? aparipūrṇa māsikaprāyaścittasthānapratisevanāpattau gurulāghavaparyālocanayā pañcakādi pañcakahīnamāsikaprāyaścittasthānapratisevanāṃkaroti |tāmapiyatanayāpañcakagrahaṇamupalakṣaṇaṃtenadaśādihānyāpiyatamāna iti draṣṭavyam | evaṃ sarvatra na kevalamālocanārthimevaṃ yatate kintu kāraṇe samutpanne ātmārthamapyevameva pañcakahānyā yatataiti | yaduktaṃsamyaktvabhāṣitāyāḥ purataḥ ālocayitavyamiti tadetadbhāvayati[bhā.972] koraṃṭagaṃjahābhāviyaṭṭhamaṃpucchiūṇa vā annaṃ |
asati arihaṃta siddhe jāṇaṃtosuddhojāceva || vṛ-koraṇṭakaṃnāmabharukaccheudyānaṃ,tatrabhagavānmunisuvratasvāmyahannabhīkṣṇaṃsamavasṛtastatratīrthakaraṇa gaṇadharaiḥ cabahūnāṃ bahūni prāyaścitāni cadīyamānānitatratyatā devatayā dṛṣṭāni tataḥ koraṇṭakaṃgatvātatra ca samyaktvabhāvitadevatārādhanārthamaṣṭamaṃ kṛtvā tatra ca samyakkaṃpitāyā devatāyāḥ purato yathocitapratipattipurassaramālocayati | sā ca prayacchati yathārha prāyaścittaṃ, | atha sā devatā kadācit cyutā bhavet paścādanyā samutpannā tayā ca na daṣṭastīrthakarastataḥ sāṣṭamenākaṃpitā brūtemahāvidehe tīrthakaramāpṛcchya samāgacchāmi | tataḥ sā netānujñātā mahāvidehe gatvā tīrthakaraṃ pṛcchati pṛṣṭā ca samāgatyasādhave prāyaścittaṃ kathayati yathā ca koraṇṭakamudyānamuktamevaṃ guṇaśilādikamapi draṣṭavyam | tatrāpyabhīkṣṇaṃ vardhamānasāmyādīnāṃ samavasaraṇāt tāsāmapi devatānāmabhāve'rhatpratimānāṃ purataḥ svaprāyaścittadānaparijñānakuśala ālocayati | tataḥ svayameva pratipadyate | prāyaścittaṃ tāsāmapyabhāve prācīnādigabhimukho'rhataḥ siddhānabhisamīkṣya jānan prāyaścittadānavidhiṃ vidvān ālocayati | ālocya casvayameva pratipadyateprāyaścittaṃ |saca tathāpratipadyamānaḥ śuddha eva sūtroktavidhinā pravṛtteḥ yadapi ca virādhitaṃ tatrāpi śuddhaḥ prāyaścittapratipatteriti | koraṇṭakaṃ jahetyatra yathāśabdopādānāt koraṇṭakasamuddiśatānānyapyudyānāni sūcitānīti prakaṭayipurāha[bhā.973] sohīkaraṇā diṭṭhāguṇasilamādīsujahayasāhūṇaṃ |
to deti visohītopaccuppaṇāya pucchaṃti || vṛ- guṇasilāsūdyāneṣu yābhivatābhiḥ sādhūnā tīrthakarairgaṇadharaiścānekaśī vidhīyamānāni śodhikaraṇānidṛṣṭāni, tāḥ svayaṃdadatiprayacchantiviśodhīḥ prāyaścittāniyāḥ punaḥpratyutpannā devatāsto mahāvideheṣu gatvā tīrthakarān pṛcchanti pṛṣṭrācasādhubhyaḥ kathayanti ||
uddeśakaḥ-1- samāptaḥ muni dīparatnasāgareṇa saṃśodhitāsampāditāvyavahāra sūtre (bhadrabāhusvāmiracitā niyuktiyuktaṃ) ___ saṃghadāsagaṇi viracitaṃbhāṣyaṃ evaṃmalayagiri ācāryeṇa viracitāṭīkāparisamāptā|