Vavahara v21.p305
Vyavahāravṛtti v21.p305
- Language
- Sanskrit
v21.p305
(uddeśakaḥ2) vṛ-sāmprataṃ dvitīyaārabhyate | tasya cedamādisūtram
mū. (36) 'do sāhammiyā egaāviharaṃti egetattha annatā akiccaṭṭāṇaṃ paḍisevittā āloejā ṭhavaṇijaṃṭhavaitā karaṇijjaṃ veyāvaḍiyaṃ |
vṛ. athāsya sūtrasyasambandha ucyate[bhā.974] abbhuṭhiyassapāsaṃmi, vahaṃto jaikayāiāvajje |
attheneva ujogo paḍhamāo hotibitiyassa || vṛ- yo'sau pārśvasthādiḥ prāyaścittatapo vahanārthamabhyutthitasya pārśve prāyaścittatapo vahan yadi kadācidbhūyo'pi tapo'haṃ prāyaścittamāpadyate tadapi niyamādālocayitavyamiti tadālocanānena pratipādyate | epo'rthenārthamāśrityaprathamāduddeśakādanantarasyāsya dvitīyasyoddeśakasyayogaḥ sambandhaḥ ||
atraiva prakārāntaramāha[bhā.975] ahavā egassa vihīutto negāṇa hoiayamano|
āiṇavigaḍievā paṭhavaṇā esa saṃbaṃdho || vṛ- athaveti sambandhya prakārāntaratopapradarśane pūrvamekasya prāyaścittadānavidhiruktaḥ | sāmpratamayamanekeṣāmanyaḥ prāyaścittadānavidhiḥ | athavā yadācīrṇa pratisevitaṃ tasmin vikaṭite ālocite prasthāpanāprāyaścittadānaṃ bhavati | tataḥ prāyaścittadānaprastāvādasya sūtrasyopanipāta ityeṣa sambandhaḥ | anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā-dvausādharmi ko saṃvignasāṃbhogikādirūpāvekata ekasmin sthāne samuditau viharataḥ | tatraiko'nyatarata akṛtyaṃ sthānaṃ pratisevya ālocayet | tatra yadya gītārthaḥ pratisevitavān | tatastasmai śuddhatapo dātavyamatha gītārthastarhi yadi parihāratapo yogyamāpannastataḥ parihāratapodadyāt | tadanantaraṃsthāpyateviviktaṃkṛtvāprarūppateitisthāpanīyaṃparihāratapo-yogyamanuṣṭhānaṃ, tat sthāpayitvā prarūpya ya āpannaḥ sa parihāratapaḥ pratipadyate | itaraḥ kalpasthito bhavati | sa eva ca tasyānupārihārikaḥ tatastena tasya karaṇīyavaiyāvṛtyamityeṣa sūtrasaṃkṣepārthaḥ | adhunā niyuktivistaraḥ[bhā.976] dosāhammiya cha bāraseva liṃgami hoicaubhaṃgo|
cattāri vihārammiuduviho bhāvammibhedou || vṛ-dviśabdasya sādharmika śabdasya ca yathākramaṃ ṣaṭ dvādaśa nāmādayo nikṣepādviśabdasya ṣaṭkaḥ sādharmikaśabdasya dvādaśako nikṣepa ityarthaḥ liṅge liṅgaviṣaye caturbhaṅgī bhavati | sūtre ca puṃstvanirdeśaḥ prākṛtatvāt | tathāvihārecatvāronāmādayo nikṣepāḥ | tatrabhāvedvividhobhedaḥ | eṣa dvāragāthāsaṃkṣepārthaḥ | vyāsārthaṃ ca pratipadamabhidhitsuḥ prathamato dviśabdasya ṣaṭka nikṣepamākṣipannāha[bhā.977] nāmaṃ ḍhavaṇā davie khettekāle yahoibodhavyo |
bhāveya duge eso nikkhevo chavviho hoi || vṛ- nāmadvikaṃ sthāpanādvikaṃ dravye dravyaviṣayaṃ dvikaṃ dravyadvikaṃ, evaṃ kṣetradvikaṃ kāladvikaṃ ca bhavati boddhavyam | tathābhāveca bhāvaviṣayaṃcadvikameva dvikedviśabdasyaṣaṭkobhavatinikṣepaḥ | tatranāmadvikaṃ dve nāmanī athavā yasya dvikamiti nāmatan nāmadvikaṃ | sthāpanādvikaṃ dve sthāpane, dvikasya sthāpanā vā
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit