Vavahara v21.p352
Vyavahāravṛtti v21.p352
- Language
- Sanskrit
v21.p352
351 brahmadattahiṇḍyāṃ dhanuḥputreṇa varadhanunā mṛtakaveṣakaḥ kṛtastathā niścalo nirucchvāsaḥ sūkṣmamucchvasat tiṣṭhati yena mṛta iti jñātvā tayā visṛjyate, yadi vā yathā puṣpabhūtirācāryaḥ sūkṣme dhyāne kuśalaḥ san dhyānavaśāt niścalo nirucchvāso'tiṣṭhan, tathā tenāpi sūkṣmadhyānakuśalena tathā sthātavyaṃ yena sā mṛtaityavagamya vimuñcatieṣāṃ prayogāṇāmabhāve[bhā.1173] anusalui uccaratī gamaṃtiṇamittanāyagādīhiṃ |
evaṃpi aṭṭhāyaṃte kāraṃti suttaṃ mijaṃ vṛttaṃ || vṛ-tasyāgaṇikāyāyānimitrāṇiyecajñātaya ādiśabdāttadanyastathāvidhaparigrahaḥ taiḥ sthavirāstāṃ gamayanti bodhayanti | yenānuśiṣṭimuccaratimutkalanaṃ karotītibhāvaḥ evamapi atiṣṭhatyāṃ tasyāṃ yaduktaṃ sūtre tatkurvanti | vimuktaṃ bhavatīti sa moktavya iti sūtremocanasyābhidhānāt | tathā coktaṃ-tāhe so mokkheyavvoevaṃ suttebhaṇiyamitigataṃsevakapuruṣadvāramadhunā avamadvāramāha[bhā.1174] sakuṭuṃbo nikkhaṃtoajjataṃdāragaṃtunikkhiviraṃ |
mittassagharosocciyakālagato tovamaṃjāyaṃ| [bhā.1175] tattha anodijjaṃtotassa upattehiṃso tato ceḍo|
dholato āvaṇo dāsattaṃ tassa āgamanaṃ|| vṛ-mathurāyāṃ kila nagaryāṃ ko'pi vaṇik avyaktaṃbālaṃdārakaṃ putraṃ mitrasya gṛhe nikṣipya sakuṭumbo niṣkrāntaḥ |so'picamitrabhūtaḥ puruṣaḥkālagataḥ, tatotasmāttasya kālagamanānantaramavamaṃdurbhikṣaṃtasya mitrasya putraiḥ saceḍo nādriyamāṇo'nyatrānyatra dholati paribhramati | sa ca tathā paribhraman kasyāpigṛhe dāsatvamāpannastasya ca pituryathā vihārakramaṃ viharatastasyāmeva mathurāyāmāgamanaṃjātam | tena ca sarvaṃtat jñātam | sampratitanmocane vidhimabhidhitsurāha- .. [bhā.1176] anusāsakahaṇaṭhaviyaṃbhīsaṇavavahāraliṃgajaṃjattha |
dūrābhogagavesaṇapaṃtho jayaṇājayā jattha || vṛ- pūrvamanuśāsanaṃ tasya kartavyaṃ, tato dharmakathāprasaṅgena kathanaṃ sthāpatyā putrādeḥ karaṇīyam | evamapyatiṣṭhati yanniṣkrāmatā sthāpitadravyaṃ tat gṛhītvā samarpaṇīyaṃ, tasyābhāve nijakānāṃ tasya vā bhīṣaṇamutpādanīyaṃ yadi vā rājakule gatvā vyavahāraḥ kāryaḥ | evamapyatiṣṭhati yat yatraliṅga pūjyaṃ tattatra parigṛhyasamocanīyaḥ | etasyāpiprayogasyābhāvedūraṇocchannasvāmikatayā dūredeśevyavadhānenavāyanidhānaṃ tasyābhogaḥ kartavyaḥ | tadanantaraṃ tasya gaveṣaṇā sākṣānirīkṣaṇaṃ karaṇīyam gaveṣaṇayācagamane pathi mārge yatanāyathaughaniryuktāvuktā tathākartavyā |yāca yatrayatanāsāpitatravidheyā yathāsūtramitidvāragāthā saṃkṣepārthaḥ |sāmpratamenāmeva vivarīṣuḥ prathamato'nuśāsanakathanadvāramāha[bhā.1177] nicchinno tujjhaghare risiputto muṃca hohiidhammo|
dhammakaha pasaṃgeṇaṃkahaṇaṃthāvacca puttassa || vṛ- eṣaṛṣiputrastava gṛhe'vamādikaṃsamastamapi nistīrṇo'dhunā vratagrahaṇārthamudyata ityamuṃmuñcatava prabhūto dharmo bhaviṣyati | etāvatāgatamanuśāsanaṃ dvāraṃ | tadanantaraṃ dharmakathāmārabhate | dharmakathāprasaṅgena cakathanaṃsthāpatyāputrasya karaṇīyaṃyathāsasthāpatyā putrovrataṃ jighṛkṣurvāsudevena mahatā niṣkrāmaṇamahimnā niṣkāśya pārthasthitena vratagrahaṇaṃkārita iti | evaṃ yuṣmābhirapikartavyam ||