Vavahara v21.p407
Vyavahāravṛtti v21.p407
- Language
- Sanskrit
v21.p407
vyavahāra - chedasūtram - 1-3/66 tathā tathā parivardhate itibhāvaḥ | tadvyatirikto vyāpārāyuktastasya gaccheparihānirbhavati na ca nirjarati | samprati bhāvaparicchadamāha
daṃsaṇanāṇacarite tave ya viṇae ya hoi bhāvaṃmi | saṃjoge caubhaṃgo viīenāyaṃ vairabhūtaṃ ||
vṛ- darśanaṃ kṣāyopaśamikādibhedabhinnaṃ samyaktvaṃ jñānaṃ matijñānādi, cāritraṃ sāmāyikādi, tapo'naśanādi eva bhāve bhāvataḥ paricchadaḥ | anyayośca dravyabhāvaparicchadayoḥ saṃyoge caturbhaṅgī | yadyathādravyato'paricchanno bhāvataḥ paricchanna ityevaṃ rūpe dvitīye bhaṅge jñātamudāharaṇaṃ ca vajrabhūtistadevāhabharuyacche nahavāhaṇā devī paumāvatī ca varabhūtī | urohakatthagaṇeya kouyaniva pucchadevigamo || kathatti nivāso sayamāsaṇa esa ceva ceḍikahā | pariṇāmamadānaṃ virūvapaḍicāra rahie ya ||
vṛ- bharukacche nayara nahavāhaṇo nāma rāyā | tassa paumāvatī devī | tattha nayare vairabhūtī āyario mahākaī aparivāro rūveṇa ya maṃdarūvo | atīva kiso tassa kavvaṃ aṃteure gijjūṃti | sā ya paumāvatī devī tena kavveṇa hayahiyayā kayā ciṃtei jasseyaṃ kavvaṃ kahamahaṃtaṃ pecchijjā | tato rāya anunnavittā dāsī saṃparivuḍā maharihapaṇāgāraṃ aucityena ḍhaukanīyaṃ ghettuṃ vairabhūtissa vasahiṃ gatā taṃ vāraṭṭhiyaṃ pāsittā vairabhūtī sayameva misiyaṃ ghettuṃ niggato | paumāvaīe kahiyaṃ kahaṃ vairabhūtī āyarito | vairabhūtiṇā āyarieṇa bhaṇitaṃ bāhiṃgato dāsīe sanniyaṃ esa ceva vairabhūtī tāhe virāgaṃ gayā ciṃtei ya diṭṭhāsi kaserumatī pīyaṃte pāṇiyaṃ yaṃ varaṃ tuhanāma na daṃsaṇayaṃ | atra kaseru nāma nadī tasyāḥ prasiddhiratīva navaraṃ na prasiddhyanurūpaṃ tasyāḥ pānīyamiti kṣepaḥ | tāhe taṃ paṇāgāradiṇaṃ ṭhaviyaṃ etaṃ āyariyassa dijjāsitti gayā | sampratyakṣaraghaṭanā-bharukacche nabhovāhano nāma rājā | tasya padmāvatī devī | tatravajrabhūtirācāryaḥ avarodhe antaḥ pure tatkāvyagānaṃ kautukena nṛpaṃ pṛṣṭvā devyāstadvasatau gamastadanantaraṃ pṛcchā | kutra vajrabhūtirācāryaḥ | tasya pratyuttaraṃ bahirnirgataḥ sa cācāryaḥ saparivārābhāvāt svayamāsanaṃ gṛhītvā madhyādbahirāgataḥ | bajayā dāsyāḥ kathākathanameṣa eva vajrabhatistato vipariṇāmo vipariṇāmācca sākṣādadānaṃ virūpe parivārarahite ca tasminnācārye etenaitadāveditaṃyaḥ parivāravānapi rūpeṇa virūpaḥ | so'pi dravyaparicchadena aparicchannaḥ | tato yadyapi tasya parivāro'sti tathāpi yo'dhastāt dravyaparicchado varṇitastasya mūlamākṛtistadabhāve
tasyābhāvāttathā cāha[ bhā. 1410]
mūlaṃ khalu davvapalicchayassa suṃdarimorasabalaṃ ca | ākitimato hi niyamā sesā vi havaṃti laddhīto ||
vṛ- samastasyāpi prāguktasya dravyaparicchadasya mūlaṃ khalu sodaryamaurasaṃ ca balaṃ hṛdayabaliṣṭatā sarvavyāpāreṣu dākṣyamiti bhāvaḥ | kuta iti cedata āha- hi yasmādākṛyimataḥ sato niyamāccheṣā api labdhyo vastrādiviṣayā bhavanti, na tvākṛtivirahitasya pratyakṣata eva darśanāt tata ākṛtirahito'pi dravyaparicchadarahita iti na tasyāpi gaṇadhāraṇānujñā | samprati vakṣyamāṇagranthasambandhanārthamāhajosou puvvabhaṇito apabhūso u avisesio tahiyaṃ | so ceva visesijjai ihaī sutte ya attheya ||