Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p408

Vyavahāravṛtti v21.p408

Language
Sanskrit

v21.p408

vṛ-yo'sau coyaga appabhu ityādinā granthena aprabhuḥ pūrva bhaṇitaḥ sa tatrāpi viśeṣataḥ evoktaḥ | iha asmin prastāve prabhuḥ sūtre'rthe ca viśeṣyate | sūtrato'rthataścatasyāprabhutvaṃ nityate iti bhāvastadevāha[bhā. 1412] abahussue agīyatthe, diṭhaṃtā sappasīsavejjasue | atthavihūṇo dharaṃte, māsā cattāribhārīyā ||
vṛ- abahuśrutā gītārthapadābhyāṃ bhaṅga catuṣṭayaṃ | tadyathā abahuśruto agītārtha iti prathamo bhaṅgaḥ 1, abahuśruto gītārthaḥ 2, bahuśruto'gītārthaḥ 3 bahuśruto gītārthaḥ 4 | tatrayasya niśīthādikaṃ sūtrato'rthato vā na gataṃ prathamabhaṅgaḥ | yasya punarniśīdhādigatau sūtrārthī vismṛtau sa dvitīyabhaṅgaḥ | punarekādaśāṅgadhārī aśrutārthaḥ sa tṛtīyabhaṅgaḥ 3 sakalakālo cita sūtrārthopetaścaturthaḥ | atra bahuśrute agītārthe vā etenādya bhaṅgatrayamupāttaṃ tasmin gaṇaṃ dhārayati | dṛṣṭāntau sarpaśīrṣakaṃ vaidyasutaśca | iyamatra bhāvanā - ādyānāṃ trayāṇāṃ bhaṅgānāmanyataro yadi gaṇaṃ dhārayati tataḥ sa sahagaṇena vinaśyati yathā sarpaśīrṣakaṃ vaidyasuto vā etat dṛṣṭāntadvayaṃ yathā kalpādhyayane tathā bhāvanīyam | atthavihūṇetyādi arthavihīne agītārtha ityarthaḥ | arthagrahaṇamupalakṣaṇaṃ te ityapi draṣṭavyaṃ tasmin arthavihīne sūtravihīne vā gaṇaṃ dhārayati upalakṣaṇametat nisṛjati vā prāyaścittaṃ catvāro bhāriyā iti gurukā māsāḥ | |

abahussute agīyatthe nisirae vā vidhārae vāgaṇaṃ | taddevasiyaṃ tassa umāsā cattāribhāriyā ||
vṛ- abahuśruto'gītārtho vā yadigaṇaṃ nisṛjati dhārayati vā svayaṃ kimuktaṃ bhavati | ādyānāṃ trayāṇāṃ bhaṅgānāmanyataro yadi gaṇaṃ gītārthasya vā nisṛjati svayaṃ cādyānāṃ trayāṇāṃ bhaṅgānāmekataraḥ san yadi gaṇaṃ yati | ekaṃ vā visāvutkarṣataḥ saptarātriṃ divāni tatastaddaivasikasteṣāṃ saptānāṃ divasānāṃ nimittattvatastasya gaṇaṃ nisraṣṭurdhārayati sa prāyaścittaṃ catvāro māsā gurukāḥ ||

sattarataṃ tavo hohī tatocchedopadhāvatī | cchedena chinnapariyāe tato mūlaṃ tato dugaṃ ||
vṛ- anyadanyataḥ saptarātraṃ yāvadgaṇasya nisarjane dhāraṇe vā prāyaścittaṃ tapo bhavati | tapaḥ prāyaścittaparisamāptyanantaraṃ tapaḥ krameṇa cchedaḥ pradhāvati cchedena cenna cchinnaḥ paryāyo bhavati | tato'cchinnaparyāye tasmin mūlaṃ dīyate | tato'pyatikrame antimaṃ dvikamanavasthāpya pārāñcitalakṣaṇaṃ | iyamatra bhāvanā-prathamasaptadivasānāntaramanyāni cet saptadināni gaṇaṃ nisṛjati dhārayati vā svayaṃ tataḥ prāyaścittaṃ ṣaṭ laghu | tato'pyanyāni saptadināni tataḥ ṣaṭguru, tadanantaramapyanyāni cet saptadināni | tataścaturgurukāḥ cchedaḥ | tato'pyanyasaptadināni tataścaturgurukāḥ cchedaḥ | tato'pyanyasaptadivasātikrame ṣaṭlaghukaḥ cchedaḥ | tadanantaramapyanyasaptadivasātivāhane ṣaṭgurukacchedaḥ | etāvatā kālena yadi paryāyo nachinatti | atastriṃcatvāriṃśattame divase gaṇaṃ dhārayato nisṛṣṭurvā prāyaścittaṃ mūlaṃ catuścatvāriṃśattame divase anavasthāpyaṃ pañcacatvāriṃśattame pārāñcitaṃ tadevaṃ yata itthaṃ prāyaścittaṃ tatonivartate ādyānāṃ trayāṇāṃ bhaṅgānāmekataraḥ sthāpayituṃ, kaḥ punargaṇadharaḥ sthāpayitavyaḥ iti ceducyate śuddhaḥ |
atha ko'sau śuddha iti śuddhalakṣaṇamāha[bhā. 1415 ]

jo soca utthabhaṃgo davve bhāve ya hoi saṃcchanno | gaṇadhāraṇami ariho so suddho hoi nāyavvo |