Vavahara v21.p409
Vyavahāravṛtti v21.p409
- Language
- Sanskrit
v21.p409
vyavahāra - chedasūtram-1-3/66 vṛ-yo'sau caturthabhaṃgavatīṃ |ko'sāvityāha-dravyebhāvecayobhavatisaṃcchannadravyaḥ paricchadaviśeṣaiśca parikalitaitibhāvaḥ | tathā ācāryalakṣaṇopetatayā yo gaṇadharaṇe yogyaḥ saśuddhobhavatijñātavyaḥ |
saca parīkṣayājñātuṃśakyate iti tatparīkṣāmāha[bhā.1416] suddhassaya pāricchākhuḍya thereyataruṇavāḍe |
domādimaṃḍalīe suddhamasuddhe tato puccha || vṛ-śuddhasya parīkṣā kartavyā | kasmin viṣaye ityata āha-kṣullake sthavire taruṇe khagūḍaḥ svabhāvādvakrācāraḥ | tasmiṃstathā dvayorādimaṇḍalyoḥ etābhiḥ parīkṣābhiryadi nirvaṭitastataḥ śuddha itarastvaśuddhaḥ śuddhasya ca gaṇadharapadānujñā kartavyā | nāśuddhasya tataḥ śuddhāśuddhapratipādanānantaraṃ codakapṛcchā upalakṣaṇametadācāryasya prativacanaṃ vaktavyaṃ | eṣa dvāragāthāsaṃkṣepārthaḥ | sāmpratamenāmeva gāthāṃ vivarīṣuḥ prathamataḥ kṣullakaviṣayāṃ parīkṣāvidhimāha[bhā.1417] uccaphalo ahakhuḍo sauṇicchāvopavāsiuṃdukkhaṃ |
puḍho vihohitinavāpalimaṃthosāravaṃtassa || vṛtasya dravyabhāvaparicchadopetasya gaṇadharapadayogyatā parīkṣaṇāya prathamataḥ kṣullako dīyate | enaṃ dvividhāmapi śikṣāṃ tvaṃ grāhaya, tataḥ sa eva muktaḥ san yadi cintayati yathā ahatti eṣakṣullakaḥ ucca cirakālabhāviphalaṃ yasmātsa uccaphalacirakālenopakārī tāvatā kālena kimapi bhaviṣyatīti ko veda, tataḥkaenaṃ śikṣāṃ grāhayiṣyati | yadivāśakuniśāvaśivāvatpoṣayituduḥkhaṃmahatā kaṣṭenaiṣapoṣyate | punaḥ punarbubhukṣābhāvāditi bhāvaḥ | apicapuṣṭo'pisanneṣamamabhaviṣyatinavā ko jānāti anyaccāmuṃ dhārayataḥ sārāmasya kurvato mama satrasyaca mahāna palimantho vyāghātastato naitasya me śikṣayāyojanamevaṃ cintayanyonagrāhayatiso'narhastadviparīto'rhastatīyaḥsthaviraeṣa pravacanopagrahakarobhaviṣyatidṛḍhadeho vā yathā āryarakṣitapiteti kāraṇato dīkṣitastiṣṭhati | śaikṣastasya samarpyate | evaṃ dvividhāmapi śikṣā grāhayati tasmiṃstatsamarpiteyadisa idaṃ cintayati | [bhā.1418] puṭho vāsamarisatidurāṇuvuttona vettha paḍiyāro |
suttatthe parihāṇīthere bahuyaṃ niratthaṃtu ||| vṛ-eṣaprathamālikādidāpanataḥ śikṣāgrahaṇataścapuṣṭīkṛto'pyāsuśīghraṃmariṣyati |vāśabdaścintāntara samuccaye |yadivāvṛddhaḥsvabhāvātduranuvartya duḥkhenānuvartyatenavāatravṛddhaśikṣāpanekaścitpratīkāraḥ | kimuktaṃbhavati ? nāsmāt vṛddhāt kaścitpratyupakāraḥ | athavā vṛddho vṛddhatvādeva jaḍaprajñaśca tato'sya śikṣaṇemama sūtrārthaparihāṇistadevaṃsthaviraśikṣāṃgrāhyamāṇebahukaṃ nirarthakamitiya eva cintayitvā yona śikṣāṃ grāhayati so'narhaḥ tadviparīto'rha iti | tadanantaraṃ yo'sau taruṇo medhāvī taṃsamarpyabhaṇyate yathā eṣamaṇḍaliparipāṭyāālāpakedīyamānesīdati | tatastvamevamapyākṣepeṇapāṭhaya,tataḥ saidaṃcintayati[bhā.1419] ahiyaṃ pucchatigiṇhae bahuṃ kiṃ guṇo maregeṇa |
___hohitiyavivaddhaṃto eso mamaṃpaḍisavattī || vṛ-eṣa medhāvitvādadhikaṃ pracchatyavagṛhṇāti vā vadhārayati bahuprabhūtaṃ tata itthamasyaiva sūtrasyārthasya carakeṇa pradānata ākṣaṇikayoḥ ko guṇo mama nirarthakaṃ kaścidityarthaḥ | kevalaṃ doṣo nijasūtrārthaparigalanādanyacca eṣa hu niścitaṃ vivardhamānaḥ | sūtrato'rthataśca vṛddhiṃ gacchan mama prati sapatnī ca
For Private e De
___