Vavahara v21.p410
Vyavahāravṛtti v21.p410
- Language
- Sanskrit
v21.p410
pratipanthī bhaviṣyati | tato na ko'pyenaṃ pāṭhayiṣyatīti na śikṣayati, so'narhastadviparīto'rhastataḥ khaggūḍaṃ datvā sa bhaṇyate - amuṃ tathā grāhaya yathā ṛjuḥ sāmācārī kuśalaśca bhavati | tato yadikohī niruvagārī karuso savvassa vāmavaḍḍoya | avinītotti ca kāuṃ haṃtuṃ sattuṃ ca nicchubhatī ||
vṛ- krodhī yadi vā nirupakārī athavā paruṣaḥ paruṣabhāṣī tathā sarvasya sādhuvargasya vāmāvartaḥ pratikūlatayā vartate yadi vā avinīta iti kṛtvā śikṣāṃ grāhayati, athavā ākruśya śatrumiva vā hatvā niḥkāśayati tarhi so'narhastadviparīto'rhaḥ |
samprati caturṣvapi yojaneṣu tadviparītatayā yathārho bhavati tathā bhāvayativacchāhārādīhiya saṃgiṇha anuvattae ya jo jugalaṃ | gāī aparitaṃto, gāhaṇa sikkhāvae taruṇaṃ || kharamauee anuyattatikhaggūḍaṃ jeṇa paḍati pāseṇaṃ | gāḍhamavihāra vijaḍho tatthoḍuṇa appaṇe kuṇati ||
vṛ yo nāma yugalaṃ kṣullaka vṛddhalakṣaṇaṃ vastrāhārādibhiḥ saṃgṛhṇāti ātmavaśīkarotyanuvartayati ca taruṇamaparibhrāntaḥ pariśramamagaṇayan grāhayati grāhaṇaṃ grāhyate | śiṣya etaditi bāhulakātkarmaṇyanaṭ grāhaṇamācārādisūtraṃ āsevanā śikṣayā ca śikṣayati | tathā khaggūḍaṃkharamṛdubhirvākyaistathānuvartayati yena sa pāśena patati anyathā gatiṃ na labhate iti manyamānastadvaśī bhavati | tathā yaḥ sthānāvicalanādapi san khaggūḍatayā vihāravijaḍho bhavati vihāraṃ na karotīti bhāvastatra uḍḍaṇamaṅgīkāramātmanā karoti | yathainamahaṃ khareṇa mṛdunā copāyena vihārakramaṃ copāyena vihārakramaṃ kārayiṣyāmīti eṣa evaṃbhūto yogyaḥ | [bhā. 1423] iya suddhasutta maṃḍala dāvijjai attha maṃḍalī ceva |
dohiṃpi asīyaṃte, dei gaṇaṃ coie pucchā ||
vṛ- iti evamupadarśitena prakāreṇa caturṣvapijaneṣu sūtropadeśataḥ parīkṣitaḥ san śuddho bhavatina manāgapi doṣaḥ tatastasya sūtramaṇḍalī dāpyate, arthamaṇḍalī ca etayośca dvayorapi maṇḍalyoryadi na viṣīdati | kintvapariśrāntatayā gacchvartināṃ pratīcchakānāṃ ca jñānādyabhilāṣiṇāṃ cittagrāhako varttate, tatastasmin mūlācāryo gaṇaṃ dadāti | evamukte codake codakasya pṛcchā ketyata āha
coei bhaṇiūṇaṃ ubhayacchannassa dijjai gaṇotti |
sutte ya anunnāyaṃ bhayavaṃ dharaṇaṃ paḍicchanne || aparihāṇarihaparicchada attheṇa jaṃ puṇo parūveha | evaṃ hoi viroho suttattheṇaṃ duvehaṃpi || bṛ- codayati praśnayati paro yathā pūrvamidamuktaṃ ubhayacchinnasya dravyabhāvaparicchadaviśeṣāt sākalyaparikalitasya gaṇo dīyate | yuktaṃ caitat yataḥ sūtre'pica śabdo'pi śabdārthe bhagavan dhāraṇaṃgaṇadhāraṇamanujñātaṃ paricchanne dravyabhāvaparicchedopetamātre, tataevamuktvā yadarhānarhaparīkṣāmarthenārthamarthamāśritya prarūpayatha nanvevaṃ sati dvayorapi sūtrayorbhavati virodhaḥ |
uktasvarūpasyārthasyādhikṛtasūtreṇāsūcanāt atra sūrirāha
[bhā. 1426] saṃtihi āyariya viyajjagāṇi satthāṇi coyagasuṇāhi |