Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p412

Vyavahāravṛtti v21.p412

Language
Sanskrit

v21.p412

.411 idamapi vyākhyātaṃ buddhi catuṣṭayaṃ nītaṃ prāpitamātmani yena sa buddhivinītaḥ sukhādidarśanātklāntasya (catuṣkasya) pākṣikaḥ parinipātaḥ | athavā buddhittibuddhicatuṣkopeto vinīto gurvādiṣuvinītaḥ | [bhā.1434] davvāījaṃjatthaojammi vi kiñcaṃtujassavājaṃtu |
kiccai ahīna kālaṃ jiyakaraṇavinīyaegaccha || vṛ- yadyatra dravyādhupayogi yasya vā yatra yat kṛtyaṃ tatsarvamahīnakālaṃ jitakaraṇaḥ karoti kārayati jitakaraṇo vinīta iti dvāvapyekārthoṃ tatparyaṃ viśrāntyā śabdārthastu parasparaṃ bhinno jitakaraṇo nāma karaṇadakṣa ucyate | vinīta iti vinayakaraṇaśīlaḥ || [bhā.1435] evaṃ juttaparicchā jutto ve tehimehiuajogyo |
āhārādidharato titiṇimāīhiṃdosehiṃ || vṛ- evametairanantaroditaiḥ śūratvādibhiguṇairyuktā ucitā yā parīkṣā tathā yukto'pi niścita ebhirvakṣyamāṇadoṣaiḥ ayogyastānevāha-āhārādiāhāropadhipūjānimittaṃguṇaṃdhārayan tintiṇādibhiśca doṣairayogyaḥ | tintiṇī nāma yatra tatra vā stoke'pi kāraṇe karakarāyaṇaṃ | ādi śabdāccalacittatādiparigrahaḥ | etadeva vyākhyānayati[bhā.1436] bahusutte gīyatthe,dhareiāhārapūyaṇaṭhāī|
titiṇicalaanavaṭhiya, dubbalacaraṇāajogāu || vṛ- bahukālocittaṃ sūtraṃ ācārādikaṃ yasya sa bahusūtro gītārtho viditasūtrārthaḥ | etena yuktaḥ parīkṣāyukto'pītyetadvyākhyānayati | evaṃbhūto'piyogaṇaṃdhārayatiāhārapūyaṇaṭhāīutkṛṣṭome āhāro bhaviṣyati, pūjanaṃvāsvapakṣataḥcetyevamarthaṃ ādiśabdādupadhiranyadvīpakaraṇamutkṛṣṭaṃmebhaviṣyatītyevamartha parigrahaḥ | so'yogyastathā yo titiṇaḥ svalpe'piprayojane karakarāyamānaḥ calaścalacitto'navasthitaḥ svapratipannārthā'nirvāhī durbalaścaraṇacāritraviṣaye durbalaḥ | ete'pyayogyāḥ | [bhā.1437] evaṃ parikkhivayaṃmī patte dijjatiapattepaḍiseho |
duparikkhiyapatte puṇacāriya hāvetimā merā || vṛ-evamanantaroditeṣuguṇeṣu cayadiparīkṣayā nirvaṭitobhavati, guṇairupetīdoṣaiścaviprayuktaityarthaḥ, | tadāsa pātramiti kṛtvā tasmin parīkṣite pātre gaṇo dīyate | yastuprāguktairdoṣairupeto guṇaiśca vipramuktaḥ so'pātramititasminnapātregaṇadānasya pratiṣedhaḥ | tasmaigaṇonadātavya itibhāvaḥ |duparikkhiyaityādi | atha kadācitsuduḥparīkṣitaḥ kṛto bhavet gaṇaśca tasmai dattaḥ | sa ca gaṇaḥ sīdati | taṃ dṛṣṭrā anye'pi gacchavartinaḥ kecitsāmācārī śithilā bhavituṃpravṛttāstataḥ parīkṣiteprāpte pātre gaṇe pradatte sati gaṇeca sīdati ye tatra gacche anya tīvradharmakā na sīdanti, tairupāyena pratibodhya vārayitavyaḥ | tatra yadi vāraṇānantaramāvṛtyodyacchatitataḥ samīcīnamatha vārito'pikiñcitkālamudyamya punaḥsāmacārī hāpayati tataiyaṃ maryādā kartavyā | ayaṃ vidhiḥ prayoktavya ityarthaḥ | tamevāha-- [bhā.1438] . diṭhovasamosaraṇe ahavātherā tahiṃ tuvacaṃti |
parisāya ghaṭṭamaṭṭhācaṃdaṇa khoḍikharaṃṭaṇāya ||| vṛ-yatrasamavasaraṇejñāyate, ācāryo'trapravekṣyati, tatragaccho'nulomavacasāpraveśanīyaḥ | praveśya tatragatvācāryasyakathayati |tvaṃsīdantiṣṭhasinaivacatadyuktaṃ,tasmādbhavagatyāvartasva |athavākulāni