Vavahara v21.p42

v21.p42

yasyācāryasya mate'navasthitaparāṃcitayoraikyāvivakṣaṇāt navadhā navaprakāśa viśodhiḥ prāyaścittaṃ, tasya ādyaprāyaścittadvayasyopari yadvarttate prāyaścittaṃ tat ṣaṇāmuparitanānāṃ bāhyameva tuśabdasyaivakārārthatvāta, tataḥ chaṇhaṃ ṭhāṇāṇa bajjhatu iti tadubhayaṃ prāyaścittaṃ pratipattavyamiti uktaṃ tadubhayārhaṃ prāyaścittamidānīṃ vivekāhamāha | -

kaḍajogiṇa u gahiyaṃ sejjāsaṃthārabhattapānaṃ vā | aphāsuesaṇijaṃ nāuṃ vivego upacchittaṃ ||
vṛ- kṛtayogī nāma gītārthaḥ, kaśca gītārtha ucyate vastrapātrapiṃḍaśayyaiṣaṇādhyayanāni chedasūtrāṇica sūtrato'rthataḥ tadubhayato vā yena samyagadhītāni sa gītārthaḥ, tena kṛtayoginā śrutopadeśānusāripariṇāmapariṇatena śayyā upāśrayaḥ upāśrayagrahaṇāt tṛṇaḍagalakamallakādiparigrahastepāmapiprāyastatraiva saṃbhavāt saṃstārakaḥ pratītaḥ, saṃstārakagrahaṇaṃ sakalaughikopagrahikopalakṣaṇaṃ bhaktamaśanaṃ, pānaṃ sauvīrādi vāśabdāt khādiya svādimaṃ vā gṛhītaṃ paścāt kathamapi aprāsukamaneṣaṇīyaṃ vā jñātaṃ, tatra prāyaścittaṃ tasya gṛhītasya śayyādervivekaḥ parityāgaḥ uktaṃ ca taṃ sejjāiyaṃ vihiṇā suuvaiṭheṇe vigiṃcamāṇo parisuddhā iti || pauraṇapāṇagāme kiṃ sāhu na veti sāvae pucchā natthi | vasahitti pakayā ṭhiesu atisesiyavivego ||

vṛ- kecit sādhavaḥ pracurānnapāne grāme gatāstatra vasatirduḥ prāpā nocitā labhyate iti na sthitāḥ tataḥ sāvae pucchā iti ṣaṣṭhisaptamyorarthaṃ pratyabhedāt śrāvakasya tathābhinavadīkṣitasya pārśve pṛcchā abhavat yathā kimiti sādhavo nātra tiṣṭhati sa prāha nāstyatra vasatiriti kṛtvā tataḥ sādhuṣu gateṣu śrāvakaiḥ paryālocya vasatiḥ prakṛtā prakṛṣṭā kṛtā tasyāṃ ca kṛtāyāṃ kālāṃtareṇa tevānye vā sādhavaḥ samāgatāstatra sthitā sthiteṣu ca katipayadinātikrame atiśeṣitaṃ jñātaṃ ca sati tataḥ prāyaścittaṃ vivekaḥ kimuktaṃ bhavati, jñāte sati tāṃ vasatiṃ parityajaṃtaste śuddhā iti upalakṣaṇametat, tena etadapi draṣṭavyaṃ || aśaṭhabhāvena giri rāhu megha mahikārajaḥ samāvṛte savitari udgatabuddhayā anastamitabudhdhyā vā gṛhītamaśanādikaṃ paścāt jñātamanudgate astamite vā sūrye gṛhītaṃ tathā prathama pauruṣyāṃ gṛhītvā caturthāmapi pauruṣīṃ yāvat dhṛtamaśanādi śaṭhabhāvenā'śaṭhabhāvena vā arddhayojanātikrameṇa nītamānītaṃ vāśanādi tatra viveka eva prāyaścittamiti śaṭhāśaṭhayoścedaṃ lakṣaṇaṃ iṃdriyavikathāmāyākrīḍādi kurvan śaṭhaḥ glānasāgārikasthaṃḍilabhayādikāraṇato'śaṭha iti uktaṃ vivekārhaṃ prāyaścittaṃ saṃprati vyutsargrārhamāha - gamanāgamanaviyāre suttevā sumiṇe daṃsaṇe rāto | nāvā naīsaṃtāre pāyacchittaṃvi ussaggo ||

vṛ- gamanamupāśrayāt gurumūlādvā bahirgamanaṃ bhūyaḥ svopāśraye gurupādamūle vā bahiḥ pradeśāt pratyāvacanamāgamanaṃ ca gamanaṃ ca gamanāgamanaṃ samāhāro dvaṃdvaḥ gamanapūrvamāgamanaṃ gamanāgamanaṃ gamanaṃ āgamanaṃ ca gamanāgamane syādāvasaṃkhyeya ityekaśeṣaḥ tayostatra yadā bhaktādyarthamanyasmin grāmaṃ gataḥ san viśramaṇanimittamāsitukāmo'thavā yāvannādyāpi velā ca bhavati tāvat pratīkṣitukāmo yadivā prathamālikāṃ kartukāmo yadā śunyagṛhādiṣu praviśati tadaivamādiṣu prayojaneṣu gamanamātrepi airyāpathikīpratikramaṇapurassaraṃ kāyotsargaḥ prāyaścittaṃ, tadanaṃtaraṃ kāryasamāptau bhūyaḥsvopāśrayapraveśe āgamanamātre kāyotsargaḥ, śeṣeṣu prayojaneṣvapāṃtarāle viśrāmaṇāsaṃbhave gamanāgamanayoriti viyāre iti