Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p425

Vyavahāravṛtti v21.p425

Language
Sanskrit

v21.p425

vyavahāra - chedasūtram-1-3/73 guṇanidhiḥ | kimuktaṃ bhavati? | pravacanamadhītyātmano hitaṃ caratyanyeṣāṃ ca hitamupadiśatīti tathā pravacanasyāhitāavarṇabhāṣiṇastannigrahesamarthaḥpravacanāhitanigrahasamarthaḥ pāṭhāntaraṃ-pavayaṇahiyanigama samatthopravacanāyahitaḥsvaśaktyanigūhunenaprabhāvakaityarthaḥ | nirgamaātmanaḥ parasyacasaṃsārānnistāraṇe samarthaḥ |atraiva katipayapadavyākhyānārthamāha[bhā.1492] nayabhaṃgāulayāe duddhara iva saddotti uvame |
· dhāriyamavighaṇaṭuṃguṇiyaṃ pariyattiyaṃbahuso || [bhā.1493] puvvāvarabaṃdheṇaṃsamīhiyaṃ vāiyaṃtunijaviyaṃ |
bahuviya vāyaṇakusalopavayaṇaahiyae nigiṇaho || vṛ-gāthādvayamapigatārthaṃ | navaraṃvācitamāpekṣaparihārapūrvakatayāsamyakgurupādāntikenirṇītārthīkṛtaṃ niryāpitaṃ vipulavācanāsamṛddha ityasyā vyākhyānaṃ bahuvidhayā vācanayā kusalo dakṣo bahuvidhavācanākuśalaḥ, uktaḥ pravacanakuśalaḥ |sampratiprajñaptikuśalamāha[bhā.1494] logeveesamae tivaggasuttattha gahiyapeyālo |
dhammattha kāmamīsaga kahāsukahavittharasamattho || [bhā.1495] jīvājīvaṃbaṃdhamokkhaṃgatirāgatisuhaṃdukkhaṃ |
pannattīkusalaviū parivādakudaṃsaṇemahaṇo || vṛ-loke vede samaye vātmīye pravacane yāni śāstrāṇi teṣu sūtrārthayo rgṛhītaṃ peyālaṃ parimāṇaṃ yena sa sūtrārthagṛhītapeyālaḥ samyaviniścitasūtrārthaititātparyārthaḥ |tathādharmakathāsuarthakathāsukāmakathāsu miśrakathāsucadvitrisaṃyogatodharmārthakāmakathāsukathayitavyāsu,kahavittharattivistareṇakathanesamarthaḥ dharmārthakāmamiśrakathāsu vistarakathākathanasamarthaḥ, tathā jīvamajīvaṃ baṃdhamokṣaṃ gatimāgati sukhaṃ duḥkhamadhigatya prajñaptau kuśalaḥ |kuta ityāha-yato vidūvidvān | etaduktaṃbhavati-yatolokavedasamayācārāṇāṃ samyagvettā tato jīvānāṃ nārakādibhedabhinnānāmajīvānāṃ dharmāstikāyādīnāṃ bandhasya mithyātvāviratapramādakaṣāyayogapratyayakasya mokṣasya sakalakarmāśāpagamarupasya jñānadarśanacāritrahetukasya tathā yena yena karmaṇā kṛtena narakatiryagdevabhaveṣūtpattirbhavati | tadrūpayogato yena ca karmaṇā kṛtenamanuṣyabhavesamutpattistadrūpāyāāgatestathāsukhaṃyathā prāṇināmupajāyatetathābhūtasya,yathā duḥkhaṃ tathāduḥkhasyaprarupaṇāyāṃkuśalaḥ tathāparavādinoyatkudarśanaṃtasminmathanaḥ kimuktaṃbhavati | paravādinaḥ
prathamaṃbhāṣanteyathāyuṣmābhiḥkudarśanamagrāhitatastenasahamānāvipratipadyantetāṃśca vipratipadyamānān yuktibhistathā mathnāti yathā svadarśanaparityāgaṃkurvantīti | eṣa itthaṃbhūtaḥ prajñaptikuśalaḥ |
sāmprata-matraivadṛṣṭāntamāha[bhā.1496] panattī kusalokhalujaekhuḍḍugaṇī muruṃḍarāyassa ||
puṭho kahanavi devā, gayaṃpikālaṃ nayāṇaṃti || . [bhā.1497] to uṭhito gaṇadharo, rāyāviya uṭhitosasaṃbhaṃto |
ahakhīrāsavaladvī kahatiso khuḍḍagagaṇīto || [bhā.1498] jāhe yapaharamettaṃ kahiyaṃ na ya muṇaikālamaharāyā|
tovetikhuḍḍagagaṇī rāyāe eva jāṇāhi ||

Linked texts (1)