Vavahara v21.p426
Vyavahāravṛtti v21.p426
- Language
- Sanskrit
v21.p426
uddeśakaḥ 3, mūlaṃ :73, [bhā. 1499] [bhā.1499] jahauṭhieṇa vitume navināo ettioimo kālo |
iyagīyavādiyavimohiyāudevānayāṇaṃti || [bhā.1500] abbhuvagayaṃ caraṇā kahaṇāe erisobhacekusalo |
sasamayaparūvaṇāemahati sokusamaeceva || vṛ-prajñaptikuśalo yathākuśa (la)kṣullakagaṇī kṣullakācāryo murueḍarājasya tathā cānyadātenā rājñā pṛṣṭaḥ kṣullakagaṇī kathaṃ tu devā gatamapi kālaṃ na jānanti, | tata evaṃ pṛṣṭaḥ san sa gaṇadharaḥ sahasā āsanādutthitaḥ, | tamutthitaṃ dṛṣṭrā rājāpi sasaṃbhrāntaḥ samutthitaḥ tato thānaṃtaraṃ sa kṣullakagaṇī kṣīramivāśrati kathayana yasyā labdheḥ sākṣīrāśravā sā labdhiryasyāsau kṣīrāśravalabdhiḥ sa itthaṃbhūtaḥ svasamayānugataṃ kimapi kathayati | jāhe ye ityādi yathā ca praharamātra kālaṃ yāvatkathikamatha ca tāvantaṃ kālaṃrājāgatamapinajānātitatorājānaṃbatekṣullakagaṇī,evamanenaprakāreṇavakṣyamāṇamapijānīhi | tadevāha-jaha uṭhieṇa vetyādi | yathā utthitenāpi tvayā na vijñāto'yametāvān kālo gataḥ | kathārasapravṛttanetievamanenaprakāreṇagītavāditravimohitā devāḥprabhūtamapigataṃkālaṃnajānanti, etacca rājñā tathaivābhyupagataṃ jātā mahatī pratipattirīdṛśaḥ khalu kathanāyāḥ prajñapteḥ kuśalaḥ | sa ca tathābhūtaḥ svasamayaprarūpaṇāniyamataḥ kusamanāyamathnātyeva uktaḥ prajñaptikuśalaḥ ||
samprati saṃgrahakuśalo vyākhyeyastataḥ saṅgrahaprarūpaṇārthamāha[bhā.1501] davvebhāvesaṃgaho davveūukkha hāramādīu |
sāhijjādībhāveparūvaṇātassimā hoi || va-saṃgraho dvidhā-dravye bhāve ca | tatra dravye ukṣādika āhārādikaśca | ukṣā balīvardaḥ | bhāve bhāvaviṣayaḥ sāhāyyādikasyabhāvasaṃgrahasya | iyaṃ vakṣyamāṇā bhavatiprarūpaṇā tāmevāha[bhā.1502] sāhijjavayaṇavāyaṇa anubhāsaṇadesakālasaṃvaraṇa |
anukaṃpanamanusāsaṇapūyaṇāmabhaṃtaraṃ karaṇaṃ || [bhā.1503] saṃbhuṃjaṇasaṃbhogebhattovahi annamannasaṃvāso|
saṃgahakusalaguṇānihī anukaraṇakārāvaṇanisaggo || vṛ- sāhijjaṃ sahāyakṛtyakaraṇaṃ vacanamābhāṣitasya icchākārabhaṇanaṃ, athavā abhigrahasya grahītamaunavratasyavacanaviṣayenakenāpyābhāṣaṇaṃkṛtetasyottarabhaṇanaṃvacanaṃ, vāyaṇattivācanayā klānte gurausādhūnāṃdadātivācanaṃ, |anubhāṣaṇaṃnāma ācāryeṇabhāṣitepaścādbhāṣaṇaṃnapunaḥ pradhānībhūyācāryābhāṣaṇādagreevabhāṣate | deśakālasaṃsmaraṇaṃnāmaasmindeśeasminkālecakarttavyamidaṃglānādānīmiti vijñāya yaddeśekāle smārayatyācāryāṇāṃglānādīnāṃanukampanaṃduḥkhārtasyānukampākaraṇaṃbālavṛddhāsahān yathādeśakālamanukampateitibhāvaḥ, |anuśāsanaṃbhajyamāne vā dṛṣṭevā kimuktaṃbhavati |sāmācārītaḥ pratibhajyamānān kathaṃcit ruṣṭān vā yadanuśāsti tadanuśāsanaṃ, | yadi vā yo yathoktakārye'pi san kathaṃcinna kurute tatkasyacicchikṣaṇametattadakṛtyamiti khagūḍānvānuśāsti etadanuśāsanaṃ, pūjanaṃ nāma yathākramaṃ gurvādīnāmāhārādisampādanavinayakaraṇaṃ, yadi vā jñānācārādiṣu pañcasvācārādiṣu yathāyogamudyacchatāmupabṛṃhaṇaṃ | abhyantarakaraṇaṃ nāma dvayoḥ sādhvorgacchameḍhībhūtayorabhyantare kulādikāryanimittaṃ parasparamullapato stṛtīyasyopaśuśrūṣo bahiḥkaraṇaṃ | athavā yadiṣṭaḥ sannabhyantare gatvā tat gacchādiprayojanaṃ brūte etadabhyantarakaraṇaṃ | yadi vā tena saha ye bāhyabhāvaṃ manyante tānapi tathānuvartayati yathātaṃtejasvinamabhimanyanteetadabhyantarakaraṇaṃ |saṃbhojanaṃ nāmayatsāṃbhogikaiḥ sahabhojanasaṃyogobhakte . vahatīti | yadibhaktamupadhivāsaṃbhogayatikimuktaṃbhavati? yadyasya kārakaṃbhaktamupadhirvāyatsvamutpādya
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit