Vavahara v21.p427
Vyavahāravṛtti v21.p427
- Language
- Sanskrit
v21.p427
vyavahāra - chedasūtram - 1-3/73 tasmai dadāti tato gṛhṇāti vā | tathā annamannaṃ saṃvāse iti sāṃbhogikaiḥ parasparamekatra vasanaṃ etāni kurvāṇaḥ saṃgrahakalaḥ | punaḥ kathaṃbhūta ityāha-saṃgrāhānugatā ye guṇāṃ teṣāṃ nidhiriva guṇanidhistathā anukaraṇaṃ nāma yatsīvanalepādi kurvantaṃ dṛṣṭrā brūte-icchākāreṇa tavedamahaṃ kariṣyāmi kurute ca, kārāpaṇaṃ vā na yatsvayaṃ karaṇe akuśalānanyānapīcchākāreṇa kārāpayati tasmin nisargaḥ svabhāvo yasya so'nukaraṇakārāpaṇa nisargaḥ itthaṃbhūtastasya svabhāvo yadi anabhyarthita eva karoti kārayati cetibhāvaḥ |
samprati katipayapadavyākhyānārthamāha
[bhā. 1504 ] vayaṇetu abhiggahiyasya keṇatī tassa uttaraṃ kuṇati | jā jayāha ki te ugurammī vayaṇaṃ dei ||
vṛ- vacane vacanaviṣaye abhiggahikasya gṛhītābhigrahapratipattamaunavratasyetyarthaḥ | kenāpi paśne kṛte sati tasyottaraṃ yadbhaṇatyeṣa vacanasaṃgrahakuśalaḥ | paścārdhaṃ sugamam | sāhūṇaṃ anubhāsai āyarieṇaṃ tu bhāsie saṃte | sāreyāyariyāṇaṃ dese kāle gilāṇādī ||
vṛ- atra sādhūnāmiti padaṃ paścāt gāthāyāṃ sambadhyate | śeṣaṃ prāgeva vyākhyānārthamāha[ bhā. 1506 ] dukkhatte anukaṃpā anusāsana bhajjamāṇarakkho vā | vārī anusāsa kiccameyaṃ | |
vṛ- iyamapi vyākhyānārthā | [bhā. 1507 ]
pūyaṇamahāguruṇaṃ abbhaṃtaradoṇhamullaveṃtāṇaṃ | taiyaṃ kuṇatī vahiyā veī gurūṇaṃ ca taṃ iṭṭho ||
vṛ-pūjanaṃ yathākramaṃ guruṇāmanyatarakaraṇaṃyadabhyaṃtare dvayorullapatostṛtīpamupaśuśrūṣaṃbahiḥ karoti | yadi vā tadgacchādiprayojanaṃ pṛṣṭaḥ sannabhyantaraṃ gatvā guruṇāṃ brūte kathayati
saṃjaṇa saṃbhogeṇa bhujae jassa kāraṇaṃbhattaṃ |
taṃ ghettumappaṇāse dei emeva uvahiṃ pi ||
vṛ- saṃbhojanaṃ nāma yatsaṃbhogena yojayati sāṃbhogikaiḥ sahaikatra bhuṅkte iti, tathā yadyasya kārakamupakārakaṃ bhakta tadātmanā gṛhītvā tasmai dadāti | evamevopadhimapi upadhirapiyo yasyopakārakastaṃ svayamutpādya tasmai dadāti | etena saṃbhoge bhattauvahīti vyākhyātaṃ parasparamekatra saṃvāsaḥ supratītatvānna
vyākhyātaḥ |
[ bhā. 1509] anukaraṇaṃ sivvaṇalevaṇādī anubhāsaṇā udummeho | eriso tassa nisaṇā, jaṃ bhaṇiyaṃ erisa sahāvī ||
vṛ- anukaraṇaṃ nāma sīvanalepanādi svayaṃ kiñcitkurvantaṃ dṛṣṭrā icchākāreṇānujñāpya karoti | tathā durbhedhasi svayaṃ sīvanalepanādikartumanujānāti svayaṃ tāvat karotyeva | kintvanyānapi bhāṣate | yathā kurutaitasya mahānubhāgasyetyetatkaraṇaṃīdṛśastasyānukaraṇe kārāpaṇeca nisargaḥ nisargaḥ svabhāvaḥ jaṃbhaṇiyaṃti kimukta bhavatītyarthaḥ | īdṛśaḥ svabhāvaḥ uktaḥ saṃgrahakuśalaḥ | upagrahakuśalamāhavālāsahuuḍhesuṃ saṃtatavakilaṃta veyaṇātaṃke | sejjanisejjo vahipāṇamasaṇabhesajja vaggahie ||
dāna davāvaṇa kārāvaṇe yatahā kayamanunāe | uvahitamaṇuvahita vihī jāṇāti uvaggahaṃ eyaṃ ||
vṛ- bālāsahavṛddheṣu tathā prabhūtamārgagamanataḥ pavano (ṭhato) vā śrānteṣu tapaḥ klānteṣu tathā vedanāyāṃ
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit