Vavahara v21.p436
Vyavahāravṛtti v21.p436
- Language
- Sanskrit
v21.p436
gaṇasya gacchasya vṛddhirbhavati | śeṣaṃ supratītatvānna vyākhyātam |
mū. (75) niruddhavāsapariyāe samaṇe niggaṃthe kappai āyariya uvajjayattāe uddisittae samuccheyakappaṃsi tarasaṇaṃ āyārapakappassa dese avaṭṭie saṃya ahijissāmi, tti ahijjejjā, evaṃ se kappai āyariya uvajjāyattāe uddisittae seya ahijjissāmi tti no ahijjejjā evaṃ se no kappai āyariya uvajjāyattāe uddisittae taddivasaṃ ||
bṛ- asya sambandhamāha
apavaditaṃ tu niruddhaṃ āyariyattaṃ tu puvvapariyāe | imaṃ to puna avavāto, asamattasuyassa taruṇassa ||
bṛ- niruddhe vināśite pūrvaparyāye satyācāryatvamapavadituṃ pravrajyādivasa evācāryatvamanujñātamanantarasūtre 'yamanena sūtreṇābhidhāsyamānaḥ punarapavādo 'samāptaśrutasya taruṇasya kimuktaṃ bhavatyalpaviṣayaparyāyasyāsamāptaśrutasyāpi cāpavādato gaṇadharatvamanujñāpyate | tato'nenāpyayapavādābhidhānato bhavati pūrvasūtreṇāsya sambandhaḥ | anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā -niruddho vināśito varṣaparyāyo yasya sa niruddhavarṣaparyāyaḥ | etaduktaṃ bhavati-triṣu varṣeṣu paripūrṇeṣu yasya niruddhaḥ pūrvaparyāyo yadi vā pūrṇeṣu samāptaśrutasya niruddhavarṣaparyāya iti śramaṇo nirgranthaḥ kalpate ācāryopādhyāyatayā ācāryatayā upādhyāyatayā vā uddeṣṭuṃ kvetyāha-samucchedakalpe ācārye kālagate anyasmiṃśca bahuśrute lakṣaṇasampūrṇe sati tasya ca ācāryatayā upādhyāyatayā voddeṣṭumapi tasya ācāraprakalpasya niśīthādhyayanasya deśo'dhīto bhavati | sūtramadhītamarthādyāpi nādhīto yadi vācāryo na paripūrṇo'dyāpyadhīta ityarthaḥ | seya ityādi sa ca deśamadhītavān pāścātyaṃ sthitaṃ deśamadhye'dhīyate | tata evaṃ sati kalpate ācāryopādhyāyatayā uddeṣṭuṃ, yadi punaḥ so'dhyeṣye iti cintayannapi nādhīyateti saṃbhāvyate | tata evaṃ sati na kalpate ācāryopādhyāyatayā uddeṣṭuṃ | eṣa sūtrārthasaṃkṣepārthaḥ | tatrālpavarṣaparyāyasyāsamāptaśrutasyāpavādato gaṇadharapadānujñānārthamidaṃ sūtramityuktamato'lpavarṣaparyāyatvaṃ samāptakutatvaṃ ca bhāṣyakṛdbhāvayati
435
tinī jassa apanā vāsā pune hi vā tihiu taṃtu | vāsehiṃ niruddhehahiṃ, lakkhaṇajuttaṃ pasaṃsaṃti ||
-
vṛ- yasya trīṇi varṣāṇi vrataparyāyatayā'dyāpyaparipūrṇāni etasyāmavasthāyāṃ yadi vā triṣu varṣeṣu paripūrṇeṣu tasya tanniruddhavarṣaparyāyatvamabhavat | sa triṣu varṣeṣu pūrṇeṣu vā apūrṇeṣu vā varṣeṣu niruddheṣu ācārye kālagate anyo bahuśruto'pi lakṣaṇasampūrṇo na vidyate | sa cāsamāptaśruto'pi lakṣaṇayukto grahaṇadhāraṇasamarthaśceti sthāpyate, bahuśruto'pyanyo na sthāpyate kintuso'samāptaśruto'pi lakṣaṇayuktaḥ | kiṃkāraṇamata āha-lakṣaṇetyādiloke vedesamaye ca viśāradā nāyakatvapadādhyārope praśaṃsanti lakṣaṇayukta netaraṃ bahuśrutamapi tataḥ sa eva sthāpyate | atra para āha
[bhā. 1558 ] kiṃ amha lakkhaṇehiṃ tavasaṃjamasuṭhiyāṇa samaṇāṇaṃ | gacchavivaddhinimittaṃ icchijjai so jahā kumaro ||
vṛ- kimasmākaṃ śramaṇānāṃ tapaḥsaṃyamasusthitānāṃ lakṣaṇaiḥ kevalaṃ lakṣaṇahīno'pi bahuśrutaḥ sthāpyatāṃ yenāsmākaṃ svādhyāyavṛddhirbhavati | ācārya āha- so'lpaśruto'pi lakṣaṇayuktatayā gaṇadharapadasthāpanāyāmiṣyate gacchavivṛddhinimittaṃ yathā rājyavivṛddhinimittaṃ rājye kumāraḥ | etadeva bhāvayatibahupatto nakhaī sāmuddaṃ bhaṇati kiṃ ṭhavemi nivaṃ | dosaguṇaeganege soviya tesiṃ parikahei ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit