Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p45

Vyavahāravṛtti v21.p45

Language
Sanskrit

v21.p45

vyavahāra - chaṃdasūtram - 1
vṛ-yairācāryairadhyayanānāmupalakṣaṇametaduddeśakaprabhṛtīnāṃ ca tritayaṃ uddeśasamuddeśānujñālakṣaṇaṃ pūrvoktaṃ pūrvapravarttitaṃ prasthāpyate uddeśādiṣu kṛteṣu paścāteṣāṃ prasthāpanā yairācāryairupavarṇyate teṣāṃ matenāyamevakrama iti vākyaśeṣaḥ, ataḥ prāk gāthāyāṃ pūrvamuddeśādayaḥ uktāḥ paśrāt prasthāpaneti, saṃprati suttevā iti vāśabdasamuccitaṃ darśayati || [ bhā. 117]
44
savvesu khaliyādisu jjhāejā paṃcamaṃgalaṃ | do silogeva ciṃtejjā egaggo vācitakkhaṇaṃ ||
vṛ- iha yadi bahirgamanaṃ prayojanānaṃtaraprāraṃbhe vā vastrādeḥ skhalanaṃ bhavati, ādi śabdāt śeṣāpaśakunadurnimittaparigrahaḥ teṣu sarveṣu skhalitādiṣu samupajāteṣu vivakṣitaprayojanavyādhātasūcakeṣu samudgateṣu tatpratighātanimittaṃ paṃcamaṃgalamaṣṭocchvāsapramāṇaṃ namaskārasūtraṃ dhyāyet yadivā yo vā tau vā svādhyāyabhūtau dvau ślokau ciṃtayet, athavā yāvatākālena dvau ślokau ciṃtyete tatkṣaṇaṃ tāvaṃtaṃ kālaṃ ekāgraḥ kāyotsargasthaḥ san śubhamanā bhūyāt ||

biiyaṃ puna khaliyādisu ussāsā hoti tahaya solasaya | taiyaṃmi ubattīsā cautthaṃmi na gacchaeaṇaṃ ||
vṛ- dvitīyaṃ vāraṃ punastathā tenaiva prakāreṇa skhalitādiṣu vivakṣitaprayojanavyādhātasūcakeṣu samudbhūteṣu tatpratighātanimittaṃ kāyotsargaucchvāsāḥ ṣoḍaśa bhavaṃti poḍaśocchvāsapramāṇaḥ kāyotsargaḥ kriyate iti bhāvaḥ, taimaṃpiuityādi, tṛtīyavāre tṛtīyasyāṃ velāyāṃ skhalitādijāteṣu tatpratighātanimittaṃ kāyotsarge dvātriṃśaducchvāsāḥ pratikṣapaṇīyāḥ caturthe vāre skhalitānāṃ pravṛttau svasthānāt vivakṣitādanyat sthānaṃ na gacchati, upalakṣaṇametat nāpyanyat prayojanaṃ prārabhate, avaśyaṃ bhāvividhanasaṃbhavāt saṃprati sumiṇadaṃsaṇe rāto iti vyākhyānayannāha - bhā. 119]
pāṇavahamusāvāde adattamehūṇapariggahe |
sumiṇe sayamegaṃti anunaūsāsāṇanbhavejjāsi ||
vṛ- prāṇavadhe mṛṣāvāde adattādāne maithune parigrahe ca svapne kṛte kārite anumodite ca kevalaṃ maithune kārite'numodite evaṃ svayaṃ kṛte itthīvippariyāse ityādinā prāyaścittasya vakṣyamāṇatvāt kāyotsargaḥ prāyaścittaṃ, tatra kāyotsarge śatamekamanyūnamucchrāsānāṃ kṣapayet paṃcaviṃśatyucchchrāsapramāṇaṃ caturviṃśastavaṃ caturo vārān dhyāyet iti bhāvaḥ athavā aparaḥ prakārastameva darśayati ||

mahavvayāī jjhāejā siloge paṃcaviṃśati | itthīviprayāse sattāvīsa siloio ||
vṛ- mahāvratāni daśavaikālikaśrutabaddhāni kāyotsarge dhyāyet teṣāmapi prāyaḥ paṃcaviṃśatiślokapramāṇatvāt yadivā yāntānvā svādhyāyabhūtān paṃcaviṃśatiślokān dhyāyet strīviparyāse punaḥ svapnasaṃbhūte prāyaścittaṃ kāyotsargaḥ saptaviṃśatiślokikaḥ saptaviṃśatiślokavān aṣṭottaraśatamucchvāsānāṃ tannimitte kāyotsarge kṣapayediti bhāvaḥ, utsarge pramāṇameva nirupayati ||

pāyasamāusāsā kālapramāṇeṇa hāṃti nāyavvā
evaṃ kālapamāṇaṃ kāussagge muneyavvaṃ ||
vṛ- ucchvāsāḥ kālapramāṇena bhavati jñātavyāḥ pādasamāḥ kimuktaṃ bhavati yāvat kālenai ślokasya