Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p48

Vyavahāravṛtti v21.p48

Language
Sanskrit

v21.p48

47 kardamādirharitāladirvā pṛthivīkāyaḥ, eteṣvapi, kimuktaṃbhavati? etairapi pratyekaṃ mrakṣite kare mātrake vā. bhikṣāmādadānasya laghurmāsaḥ, etatpunaḥ saṃpradāyādavasātavyam, sacittamiśrapṛthivīrajoguṃṭhite sacittamiśrodakasnigdhevākaremātrakevābhikṣāmupādadānsayapaṃcarātriṃdivānī uktaṃcasasaṇidvesasarakkhe panagamititathā vanaspatikāyo dvividhaḥ parītto'naṃtakāyaścaekaikasya trayobhedāḥ piṣṭaṃkukussāutkuṭitaṃ ca piṣṭaṃ kukkusāśca pratītāḥ utkuṭitaściṃcanakādiḥ tatra trividhairapi sacittamiśramaparīttavanaspatikāyaiḥ saṃspṛṣṭe kare mātrake vā bhikṣāṃ gṛhṇato laghurmāsa;, anaṃta sacitta miśravanaspatikāyaistrividhairapi saṃspṛṣṭe gurumāsaḥ puraḥkarmāṇi paścātkarmāṇi ca kecidāhurladhumāso'pare catvāro laghavaḥ, uktaṃ ca kalpacūrṇī purakammapucchakammehiṃ caulahuiti || [bhā.129] sajjhāyassa akaraṇe, kāussagetahā apaḍilehā |
posahiyataveyatahā avaṃdanāceiyāṇaṃca || vṛ-svādhyāyasya vācanāderakaraṇe sāmānyato māsaniṣpannaṃ prāyaścittamiti yogaḥ | atreyaṃ bhāvanā sūtrapauruṣīyadi nakaroti,tatomāsalaghuprāyaścittaṃ, arthapauruṣīṃna karotimāsalaghudvesūtrapauruṣyāvakurvato dvau laghumāsau, tisṛṇāṃ sūtrapauruṣīṇāmakaraṇe trayo laghumāsāḥ, catasṛṇāmapi sūtrapauruṣīṇāmakaraṇe caturmāsalaghu kāussage iti akaraṇe ityatrāppanuvartate āvaśyakapratibaddhakāyotsargasya sūtre saptamī ṣaṣṭhīsaptamyorarthapratyabhedāt akaraṇesāmānyatomāsaniṣpannaṃprāyaścittamitisarvatrāpiyojanīyaṃ, bhāvanā tvatrāpīyaṃ āvaśyake ekaṃ kāyotsargaṃ na karotimāsalaghu, dvau na karoti dvimāsalaghu, trīn kāyotsargānna karotitrimāsalaghu, sakalamevāśyakaṃna karoticaturmāsalaghu, tathā upaviṣṭaḥ suptovāyadyāvaśyakaṃkaroti prāvaraṇaprāvṛto vā vaṃdanakāni āvaśyake dadāti, doṣairupetāni vā dadātiprāyaścittaṃmāsalaghu, navaraṃ yatra māyātatramāsaguru, tathāpaḍilehāiti vibhakteratralopaḥ prākṛtatvāt apratyupekṣāyāṃpratyupekṣāyā akaraṇe sāmadivasīyate tatropadhirdvidhā audhikaaupagrahikaśca audhikastridhā jadhanyo madhyamaḥ utkṛṣṭaśca, tatrajadhanyaḥ caturdā tadyathā | mukhapotikā pātrakesarikā gocchakaḥ pātrasthāpanaṃ ca uktaṃca muhapottī pāyakesariyāgocchaepāyaṭhavaṇaṃcaesacauvviho jahannoitimadhyamaḥṣaḍvidhaḥ tadyathāpaṭalānirajastrāṇaṃ pātrabaṃdha colapaṭṭaḥ mātrakaṃ rajoharaṇaṃca āha ca paḍalāiṃsyattāṇaṃ pattābaṃdhoya colapaṭṭoya, mattaga rayaharaṇaṃ viyamajjhimago chavvihoneo; utkṛṣṭaścaturvidhaḥtadyathā patadahastrayaḥkalpāḥ uktaṃcaukkosocauvviho paḍigraho tinnipacchāgā iti | āryikāṇāmapyupadhiraudhikastrividhastadyathā jaghanyo madhyama utkṛṣṭaśca tatrajaghanyaḥ caturvidho mukhapotikādirupaḥ prāguktaḥ,madhyamastrayodaśavidhastadyathāpātrabaṃdho 1 rajoharaṇaṃ 2 paṭalāni 3rajastrāṇaṃ 4 mātrakaṃ5kamaṭhaka 6 avagrahānaṃtakaṃ7 paṭṭa8 addhorukāḥ 9calanikā 10 kaṃcukaḥ 11 avakakṣī 12 vaikakṣī 13 uktaṃca -
pattābaṃdhāiyā caurotecevapuvvaniddivā, mattoya kamaḍhakaṃvā, tahaoggahanaṃtagaṃceva| . paṭṭo addhoru ciya calaṇiya tahakaṃcugeya ugacchī; veyagacchī terasamā ajjāṇaṃhoināyavvā || utkṛṣṭo'ṣṭavidhastadyathāpatagrahastrayaḥkalpāabhyaṃtaranivasanībahirnivasanīsaṃghāḍīskaṃdhakaraṇī uktaṃ ca ukkosā aṭṭaviho cauroteceva puvvadiṭṭhāje sāhūṇaṃ anneya ime cauro abhiṃtarabāhiniyaṃsaṇī saṃghāḍo khaṃdhakaraṇī ya iti aupagrāhikopī sādhūnāmāryikāṇāṃca trividhastadyathā jaghanyo madhyama utkṛṣṭaścatatra pīṭhaniṣadyādaṃḍakapramārjanīḍagalaka piṣpalakasūcī nakharadanikādirjaghanyaḥ, madhyamo daṃḍaka paṃcavidha