Vavahara v21.p76
Vyavahāravṛtti v21.p76
- Language
- Sanskrit
v21.p76
uddeśaka ḥ 1, mūla: 1, [bhā. 210 navanāmāni bhavaṃti, eṣagāthākṣarārthaḥ adhunā bhāvārtha ucyate, tatra nāmasthāpane pratīte, dravyaparihāro dvidhāāgamato no āgamataśca, tatrāgamataḥ parihāraśabdārthajñātā tatra cānupayuktaḥ, noāgamatastridhā jñaśarīraṃ bhavyaśarīraṃ tadvyatiriktaḥ tatra jña śarīra bhavya śarīre prāgvat | tadvyatirikta parihāra pariraya parihārādipratipādanārthamāha - bhā.211] kaṃṭagamādī davve, girinadimāīṇaparirayo hoi;
kaṭagamādādavya,ga
pariharaṇadharaṇābhoge,louttaravajja ittarie| vṛ-dravyaitidvāraparāmarśaḥ noāgamatojñaśarīrabhavyaśarīravyatiriktodravyaparihāronāmayatkaṃṭakādi kaṃṭakamādi śadvāt sthāṇu viṣasādikaṃ ca pariharati dravyasya parihāro dravyaparihāra iti vyuttyatteḥ | parirayonāma paryāhāraḥ paridhiritiyāvat uktaṃca pajjāhārottivā pariraoti vā egaṭhaṃ; parirayeṇa parihāraḥ | pariraya parihāraḥ sa ca parirayo bhavati saṃbhavati, giri nadyādīnāṃ viṣayeiyamatra bhāvanāyat girinadīmādi śabdāt samudramaṭavīṃ vā parirayeṇa pariharati eṣa pariyaparihāraḥ | tathā parihiyate iti pariharaṇāṃ bhāve anaṭtaccadvidhā laukikaṃ lokottaraṃca tatralaukikaṃ yathā mātā putraṃpariharatibhrātaraṃ pariharati na paribhukte ityevamādi, lokottaraṃsākṣādāha - pariharaṇādharaṇābhoge -
lokottaraṃpariharaṇaṃdvidhādharaṇebhogeca |dharaṇapariharaṇāṃ, paribhogapariharaṇaṃcetyarthaḥ, tatradharaṇapariharaṇāṃ nāma yat kimapyupakaraṇāṃ saṃgopayatipratilekhaticana paribhuṃkte, paribhoga pariharaṇa yatsautrikakalpādi paribhuṃkte prāvṛṇotītyarthaḥ | uktaṃca, -
logejahamātāūputtaṃpariharati, evamādīo louttara parihāroduviho paribhogadharaṇeyaṃ | ___ atraivaṃvyutpatti pariharaṇamevaparihāraḥ | pariharaṇā parihāraḥ louttaravajaitarie varjavayam̐, tadvidhā logatti laukikaṃ, uttarati lokottaraṃ, laukikaṃ dvidhā itvaraṃ yāvat kathitaṃ ca, tatretvaraṃyat sūtakaṃ mṛtakādidaśadivasānyāvatvaya̭teitiyāvatkathitaṃvaruḍachipakacarmakāraḍoṃbādietehiyāvajjīvaṃśiṣṭaiḥ saṃbhogādinā vaya̭te, lokottaramapaviyaṃ dvidhā itvaraṃyāvatkathitaṃca tatretvaraṃ dāne abhigamasaḍḍhe ityādi yāvatkathi kamaṭṭhārasapurisesuṃvīsaṃ iththīsudasanapuṃse, ityādivayaṃittarieityatretvaragrahaṇamupalakṣaṇāṃtena yāvatkathikamityāpidraṣṭavyaṃ, tasyaparihāraḥ parityāgovarjana parihāraḥ || [bhā.212] khoḍādibhaṃganugahabhāve āvaṇasuddhaparihāro |
māsādīāvaṇotenaupagayaṃna annehiṃ || vṛ.khoṭabhaṃgaitivāukoḍabhaṃgaitivāakṣoṭabhaṃgaitivā ekārthaṃ, uktaṃca niśīthacūrṇīkhoṭabhaṃgottivāukkoḍabhaṃgottivā akkhoḍabhaṃgotti egar̤ha | khoṭanāmayat rājakulehiraṇyā didravyaṃdātavyaṃ | ādiśabdāt veṣṭikaraṇaṃ cārabhaṭādīnāṃ bhojanādipradānamityādi parigrahaḥ, khoḍādebhaṃgaḥ khoḍādibhaṃgā'nugrahaḥ padaikadeśepadasamudāyopacārādanugrahaparihāraḥ | etaduktaṃ bhavaṃti rājakṛtānugrahavaśena ekadvivyādi varṣa maryādayāthayoktarūpakhoṭādibhaṃjanaekaṃṭe triṇivarṣāṇiyāvatvasatitāvantaṃvākālaṃyāvatrājñānugrahaḥ kṛtastāvaṃtaṃkālaṃ vasati na ca hiraṇyādi pradadāti nāpi veṣṭiṃ karoti na cāpi cārabhaṭādīnāṃ bhojanādi pradānaṃvidhatteeṣakhoṭādibhaṃgoanugrahaparihāraḥ,bhāveitibhāvaviṣayaparihāro dvidhātadyathā āpannaparihāraḥ śuddhaparihāraśca tatra yat viśuddhaḥ san paṃcayāmamanuttaraṃ dharma pariharati karoti, parihāraḥ śabdasya paribhoge'pivartamānatvāt sa śuddhaparihāraḥ śuddhasya sataḥ parihāraḥ paṃcayāmānuttaradharmakaraṇaṃ śuddhaparihāra
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit