Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p99

Vyavahāravṛtti v21.p99

Language
Sanskrit

v21.p99

vyavahāra -chedasūtram-1-1/1 punaḥsarvatrāpiśuddha itinatatrakasyāpiprāyaścittamiti,ihācāryasyāpipramādataḥsūtrādiṣuvartanādikamakurvatamupasaṃpannamasārayataḥ prāyaścittamato niyamātsa ācāryeṇa sārayitavyastathāca etadevāha - [bhā.288] sāreyavvo niyamāuvasaṃpannosijaṃ nimittaṃtu |
taṃkuṇasutumabhaṃteakaremāṇe vivegou || vṛ- sa upasaṃpanno niyamātsārayitavyaḥ kathamityāha | aho bhadaṃta jñānādyabhyāsakāritayā paramakalyāṇayoginiha śiṣyasyāpyācāryeṇaprotsāhanārthatathāvidhayogyatāsaṃbhavamadhikṛtyaivaṃvidhamapyāmaṃtraṇaṃkartavyamitijñāpanārthaṃ, anyathābhadaṃtetigurvāmaṃtraṇeruḍhatvāttatraiva nyāyaṃ naśiṣye iti yannimittamupasaṃpannastvaṃtatkuruevamekadvitrivāraṃsāritopiyadinakarotivartanādikaṃ,tatastasminnakuti viveka eva parityāgaḥ karttavyaḥ turevakārārthaḥ; yaduktamanāpucchāititaṃvyākhyānayati - [bhā.289] ananunnāedeṃtapaḍicchaṃtabhaṃgacaurou|
bhaṃgatiyaṃmivimāso, duhatoṇunāe suddhou || vṛ-ananujñātomakāro'lākṣaṇikaḥ | anunujñāte dadāti itarastupratīcchatītyevaṃ dadānapratīcchatāṃ catvāro bhaṃgāḥ sūtrabhaṃgatrikepi ādyeṣu vartanādiṣu pratyekaṃ prāyaścittaṃ māso laghumāsaḥ, arthe gurumāsastadubhayasmin tadubhayaṃ prāyaścitamiti vyākhyānāt duhatoṇunāe iti ubhayato dadānatayā pratīcchakatayāvānujñātebhaṃgaścaturthaḥśuddhaevaturevakārārthaḥ eṣo'kṣarārthaḥ |bhāvārthastuprāgevopadarśitaḥ, eṣaprāyaścittavidhiḥ jñānārtha upasaṃpadhukta evaṃ darśanārthamapyupasaṃpadidraṣṭavyastathā cāha - [bhā.290] emevadaṃsaṇevī vattaṇamādīpayāujahanāṇe|
veyāvaccakaro puna ittaritoāvakahitoya || vṛ- yathā jñāne vartanādipadānyadhikṛtya prāyaścittavidhiruktaḥ evameva ananevai prakāreṇa darśanepi varttanādīni padānyadhikṛtya veditavyaḥ gatā jñānardaśanopasaṃpat | idānīṃ cāritropasaṃpatbhāvanīyā, tatra kāle āvakahāeya iti vyākhyānayan veyāvacceiti padaṃ vyākhyānayati veyāvaccetyādi vaiyāvṛttyakaro vaiyāvṛttyārtha upasaṃpannaḥ punardvidhā itvaraḥ svalpakālabhāvī yāvatkathito yāvajjīvabhāvī asya ca dvividhasyāpi vaiyāvṛttyakārāpaṇavidhirayaṃ, eko gacchavāsī vaiyāvṛttyakaroparaḥ prāghūrṇakaḥ sa ca vakti, ahaṃ vaiyāvṛttyaṃ karomi tatravidhimāha | [bhā.291 tullesujosulladdhī annassavavāraeṇanicchaṃte |
tullesuva āvakahī tassamaeṇaṃcaittarito || vṛ- yadi dvāvapi kālatastulyāvitvarau ca tatra yadyeko labdhimān aparo'labdhikastarhi tayostulyayoryaḥsalabdhikaḥ sakāryate, itarastuupādhyāyādibhyo dīyateathadvāvapiyāvatkathiko tatrāpi yolabdhimānsakāryate, itaro'nyebhyodīyate, yadipunāvapisalabdhiko yāvatkathikocatatra anyatara upādhyāyādeḥkāryate, athaikopitasyanecchatitataḥ āgaṃtuko vimucyate, athadvāvapisalabdhikāvitvarī ca tata āgaṃtuka upādhyāyādīnāṃ vaiyāvṛtyaṃ kāryate, sūtrālāpakaśca upādhyāyādivaiyāvṛttyaphalapradarśakastataḥ protsāhanārthaṃ paṭhanīyaḥ | uvajjhāyaveyāvaccaṃ, karemāṇe samaṇe nigaṃthe mahānijare mahāpajjavasāne hoiityādi|
atha necchati tarhi tasminnanyasyopādhyāyādevaiyāvṛttyamānicchati vā śabdo bhinnakramatvāt