Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p10

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p10

Language
Sanskrit

v28.p10

aṃgappabhavā jinabhāsiyā ya patteyabuddhasaṃvāyā| baṃdhe mukkhe ya kayā chattīsaṃ uttarajjhayaṇā ||
vṛ. aṅgād - dṛṣṭivādādeḥ prabhava- utpattirepāmiti aṅgaprabhavāni, yathā parīpahādhyayanaṃ, 'kammappavāyapuvve sattarase pāhuḍaṃmi jaṃ suttaṃ | samayaṃ sodāharaṇaṃ taṃ ceva ihaṃpi nāyavvaṃ ||"
44.
jinabhāṣitāni yathā drumapuṣpikā'dhyayanaṃ, taddhi samutpannakevalena bhagavatā mahāvīreṇa praṇītaṃ, yadvakṣyati-‘“taṃnissāe bhagavaṃ sīsāṇaṃ dei anusaṭṭhi"tti, 'ca: ' samuccaye, pratyekabuddhāśca saṃvādaśca pratyekabuddhasaṃvādaṃ tasmādutpannānīti śeṣaḥ, tatra pratyekabuddhā: - kapilādayaḥ tebhya utpannāni yathā kāpilīyādhyayanaṃ, vakṣyati hi - 'dhammaṭṭayā gīyaṃ' tatra hi kapileneti prakramaḥ, saṃvāda :saṅgatapraśnottaravacanarūpastata utpannāni yathā - keśigautamīyaṃ, vakṣyati ca-- "gotamakesīo ya saṃtrāyasamuṭṭhiyaṃ tu jamheya" mityādi |
nanu sthaviracitacitānyevaitāni, yata āha cūrṇikṛt -"sutte therāṇa attāgamo "tti nandyadhyayane'pyuktam--‘“jassa jettiyā sīsā uppattiyāe veṇaiyāe kammayāe pariṇāmiyāe cauvvihāe buddhīe uvaveyā tassa tettiyāiṃ painnagasahassāiṃ " prakīrṇākāni cāmūni tatkathaṃ jinadeśitatvādi na virudhyate ?, ucyate, tathāsthitānāmeva jinādivasacasāmiha dṛbdhatvena taddeśitatvādyuktamiti na virodhaḥ | bandha- ātmakarmaṇoratyantasaṃśleṣastasmin, mokṣaḥ tayorevā''tyantikaḥ pṛthagbhāvastasmiśca kṛtāni, ko'bhiprāyaḥ ? - yathā bandho bhavati yathā ca mokṣastathā pradarśakāni, tatra bandhe yathā-‘“āṇāaniddesakaretti" mokṣe yathā - "āṇāniddesakare "tti, ābhyāṃ yathākramamavinayo vinayaśca pradarśyate, tatrāvinayo mithyātvādyavinābhūtatvena bandhasya vinayaścāntarapauruṣatvena mokṣasya kāraṇamiti tattvatastau yathā bhavatastadevoktaṃ bhavati, mokṣaprādhānye'pi bandhasya prāgupādānamanāditvopadarśanārthaṃ, yadvā 'baṃdhe mokkhe ya tti' caśabda evakārārtho bhinnakramaśca, tato bandha eva sati yo mokṣastasmin kṛtāni, anenānādimuktamatavyavacchedaśca kṛtaḥ, tatra hi mokṣaśabdārthānupapattiḥ sakalānuṣṭhānavephalyāpattiśca, kimevaṃ katicideva ?, netyāha- 'paṭtriṃśat' ṣaṭtriṃśatsaṅkhyāni, ko'rthaḥ ? - sarvāṇi uttarādhyayanāni iti gāthārthaḥ | itthaṃ prasaṅgata uktarūpaṃ saṃśayamapākṛtyādhyayananikṣepaṃ vineyānugrahāya tatparyāyanikṣepātideśaṃ cāha
-

nāmaṃ ṭhavaṇajjhayaṇe davvajjhayaṇe ya bhāvajjhayaṇe |
emeva ya ajjhīṇe āyajjhavaṇeviya taheva ||
vṛ. 'nāmaṃ ṭhavaṇajjhayaṇe'tti pratyekamadhyayanaśabdasambandhānnāmādhyayanaṃ sthāpanādhyayanaṃ dravyādhyayanaṃ ca sya bhinnakramatvād bhāvādhyayanaṃ ca tatra nāmasthāpane gatārthe, dravyādhyayanamāgamato jñātānupayukta:, :, noāgamato jñaśarīrabhavyaśarīre tadvayatiriktaṃ ca pustakādinyastaṃ, bhāvādhyayanamāgato jñātopayuktaḥ, noāgamatastu prastutādhyayanānyeva, āgamaikadeśatvādeṣām | evaṃ cākṣīṇamāyaḥ kṣapaṇā'pi ca tathaiva, ko'rthaḥ ? - adhyayanavadetānyapi nāmādibhedabhinnānyeva jñeyānīti gāthārthaḥ || sāmprataṃ nāmādhyayanādīni trīṇi prasiddhānyeveti manyamāno niyuktikāro niruktidvāreṇe noāgamato bhāvādhyayanaṃ vyākhyātumāha