Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p113

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p113

Language
Sanskrit

v28.p113

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-2/88 tathāvidhavimarśābhāvena svayamajānan kuta etanmamājñānamiti cintayan guruvacanamanusṛtyātmānamātmanaiva prati vakti, 'se' ityatha 'nūnaṃ' niścitametat, śeṣaṃ prāgvat | āha-yadi pūrva kṛtāni karmāṇi kiṃ na tadaiva veditāni ?, ucyate, atheti vaktavyāntaropanyāse 'paścād' abādhottarakālam 'udīryante' vipacyante karmāṇyajñānaphalāni kṛtāni, alarkamūṣikaviṣavikāravat tathāvidhadravyasācivyādeva teṣāṃ vipākadānāt, tatastadvighātāyaiva yatro vidheyo na tu viṣādaḥ, 'evam' amunā prakāreṇa 'āśvāsaya' svasthīkuru, kam?, ātmānaṃ, mā vaiklavyaṃ kṛthā ityarthaḥ, uktameva hetuṃ nigamayannāha-jñātvā karmavipākaṃ, karmaṇāṃ kutsitavipākam|
itthaṃ prajñā'pakarṣamāśritya sūtradvayaṃ vyākhyātam, etadeva tadutkarṣapakṣa evaṃ vyākhyāyateprajñotkarṣavataivaṃ paribhāvanīyaṃ-'se' ityupanyāse nūnaṃ mayā pūrvaṃ karmāṇi' anuṣṭhānāni jñānapraśaṃsādīni, jñānamiha vimarśapūrvako bodhaḥ, tatphalāni kṛtāni yenāhaṃ nā apiśabdasya luptanirdiṣṭatvānnā'pi-puruṣo'pyabhijānāmi ‘pṛṣṭaḥ' paryanuyuktaḥ 'kenāpi' avivakṣitaviśeṣeṇa, sarveṇāpītyarthaḥ, 'kasmiṃścid' yatra tatrāpi vastuni, 'athe'tyutkarṣānantaram, 'apattha'tti apathyāni āyatikaṭukāni karmāṇyajñānaphalāni 'udijjati'tti sūtratvāttiḍavyatyenodeṣyanti, vartamānasāmīpye vartamānavaddhā ityanena vartamānasāmīpye vā laṭi udīryante, sannihitakāla evodeṣyantītyarthaḥ, ayaṃ cāśayaḥ-utseko hi jñānāvaraṇakāraṇamavaśyavedyaṃ ca tat, tadudaye ca kuto jñānam?, aniyate vā'sminka utsekaḥ?, ityevamālocayannāśvāsaya-prajñāvalepāvaluptacetanamātmānaṃ svasthīkuru jñātvā karmavipākam, ihaca tantranyāyena yugapadarthadvayasambhavaḥ, tantraṃca dairdhyaprasāritāḥ tantavaḥ, tato yathā tadekamanekasya tiraścīnasya tantoḥ saṃgrādi tathā yadekenānekārthasyābhidhānaṃ sa tantranyāya iti sūtradvayārthaḥ||
atra sūtradvāraṃ, sūtraṃ cāgamaḥ, asmiṃśca prastutasūtrasūcitamudāharaṇamāhani.[ 120] ujjenī kālakhamaṇā sāgarakhamaṇā suvanabhūmīe|
iṃdo āuyasesaṃ pucchai sādivvakaraṇaṃ ca || vṛ. ujjayanī kālakṣapaṇā: sāgarakṣapaṇā: suvarṇabhūmau indraḥ āyuṣkaśeṣaṃ pṛcchati sādivyakaraṇaṃ ceti gāthākṣarārthaḥ || bhāvārthastu sampradāyāt jñātavyaḥ, sa cāyam
ujjenīe kālagāyariyā bahusuyā, tersi sīso na koi icchai paḍhiuṃ, tassa sīsassa sīso bahusuo sāgarakhamano nāma suvanabhūmie gaccheṇaṃ viharai, pacchā āyariā tattha palāiuṃ gayā suvaṇṇabhumi, so ya sāgarakhamano anuogaṃ kahai, pannāparīsahaṃ na sahai, bhaṇai-khaṃtā! gayaṃ evaṃ tubbha suyakhaṃdhaṃ ?, tena bhaṇṇai-gayaṃti, to suṇa, so suṇāveuṃ payatto | te ya sejjāyaranibaṃdhe kahie tassissā suvanabhūmi jato caliyā, logo pucchati vidaṃ gacchaṃtaṃ-ko esa āyario gacchai?, tena bhaṇṇai-kālagā āyariyā, taṃ janaparaṃparaeṇa phusaṃtaṃ koḍresāgarasamanassa saṃpattaṃ, jahā-kālagā āyariā āgacchaṃti, sāgarakhamano bhaṇai-khaṃtaga! saccaṃ mama pitāmaho āgacchati ?, tena bhaṇṇati-na jāṇaṃ, mayāvi suyaṃ, āgayā ya sāhuṇo, so abbhuṭio, so tehiṃ sādhūhiṃ bhannati-khamāsamaṇā kei ihāgayā?, pacchā so saṃkio bhaṇai-khaṃto paraṃikko āgao, na una jāṇāmi khamāsamaṇā, so pacchā khāmeti, bhaṇati-micchāmidukkaḍaṃjaṃ ettha mae āsādiyā,

Linked texts (1)