Uttarajjhayana v28.p186
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p186
- Language
- Sanskrit
v28.p186
183 caivaṃ prajñāpyate-yathā bhadra! idānīṃ bhavatastatkālātpūrvamasāvuktahetuto na samasti, tathottarakālamapyasau pramādinastava na bhaviteti, yadi vā eṣā upameti-upetyuvayogapūrvakaṃ meti jñānamupamāsampradhāraṇā yaduta paścāddharmaṃ kariṣyāmaḥ iti śāśvatavādināṃ-nirupakramāyuṣāṃ, ye nirupakramāyuṣkatayā śāśvatamivātmānaṃ manyante teṣāṃ yujyetāpi, na tu jalabudrudasamānāyuṣāṃ, tathā cāsāvuttarakālamapi chandonirodhamanāpnuvana 'viṣīdati' kathamahamakṛtasukṛtaḥ sampratyanarvāka pāraṃ bhavāmbhodhi bhrāmyān bhaviṣyāmītyevamātmakaṃ vaiklavyamanubhavati, kadā?-śithilayati-ātmapradeśān muñcati 'āyuṣi' manuṣyabhavopagrāhiṇyāyuḥ karmaṇi, 'kālovaṇīya'tti kālenamṛtyunā svasthitikṣayalakṣaṇena vā samayenopanītaḥ-upaḍhaukitaḥ tasmin, kva? ityāha-'śarīrasya' audārikakāyātmakasya 'bhede' sarvapariśāṭataḥ pṛthagbhāve, tadidamaidamparyam-ādita eva na pramādavadbhirbhāvyaṃ, tathā cāha
"gamanaṃ kimadya kiṃ śvaḥ kadā'pi vā sarvathā dhruvaṃ kvāpi?
iti jānannapi mūḍhastathāpi mohātsukhaṃ śete|" iti sūtrārthaḥ | kiṃ punaḥ pūrvamiva paścādapi chandonirodhaṃ na labhata ityāhamū. (125) khippaṃ na sakkei vivegameuṃ, tamhā samuṭṭhāya pahāya kāme|
samecca lābhaṃ samatā mahesī, āyāṇarakkhī caramappamatto|| vṛ. 'kṣipraṃ' tatkṣaṇa eva na śaknoti' na samartho bhavati, kiṃ kartum? -- 'etuṃ' gantuṃ prāptumitiyāvat, kam?-'vivekaṃ' dravyato bahiḥsaṅgaparityāgarūpaṃ bhāvatastu kaṣāyaparihārātmakaṃ, na hyakṛtaparikā jhagiti tatparityāgaṃ kartumalam, atrodāharaṇaṃ brāhmaṇī
ego maruto paradesaṃ gaṃtūṇa sāhāpārato hoūṇa savisayamāgato, tassa'nneṇa marutena svaddhapalālitokāuṃdārikādattā, so ya loe dakkhiṇāto lahati, pare vibhave vaḍḍati tena sīse bhāriyāe subahuṃ alaṃkāraṃkāriyaṃ, sā niccamaṃḍiyā acchai, tena bhaṇṇai-esa paccaṃtagāmo, tā tumaṃ eyāṇi ābharaṇagāṇi tihipavvaṇīsu āvidhāhi, kahicorā uvagacchejjā to suhaṃ govijaṃti, sā bhaṇai-ahaṃ tāe velāe sigghabhāve avanessaṃti| annayā tattha corā paḍiyā, tameva niccamaṃḍiyāgihaṃ anupaviṭṭhā, sā tehiṃ sālaṃkiyā gahiyā, sā ya paṇīyabhoyaṇattā maṃsovacittapāṇīpāyā na sakkei kaḍagāīṇi avaṇeuṃ, tato corehiṃ tīse hatthe chettūṇa avanīyā, geṇhiuṃca niggayā| __ evamanyo'pi prāgakṛtaparikā na tatkāla eva vivekametuṃ śaknoti, malāpadhvaṃsastaṃ tathā sati dūrāpāsta eveti, na ca marudevyudāharaṇaṃ tatrāṣyabhidheyam, āścaryarūpatvādasya, na hyevaṃ tīvrabhāvā bahavaḥ sambhavanti, yata evaṃ tasmāt 'sam' iti samyakapravṛttyā 'utthāyeti ca paścācchando nirotsyāma ityālasyatyāgenodyamaṃ vidhāya, tathā pahāya kāme'tti prakarṣaṇa-manasā'pi tadacintanātmake 'hitvā'tyaktvā kāmān icchāmadanātmakān ‘sametya' samyagjñātvā 'lokaṃ' samastaprāṇisamūha, kayā?-'samatayā' samaśatrumitratayā kvacidaktadviṣṭatayetiyāvat, tathā ca maharṣiḥ, san maha:-ekāntotsavarūpatvānmokṣastamicchatītyevaṃśīlo mahaiṣī vā, kimuktaṃ bhavati ?viṣayābhilāṣavigamāninidāna: san ātmānaṃ rakṣatyapāyebhyaḥ kugatigamanādibhya ityevaṃśīla ātmarakṣī, yadvā''dīyate-svīkriyate ātmahitamanenetyādānaṃ:-saṃyamaḥ tadrakṣī ‘caramappamatto'tti
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit