Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p188

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p188

Language
Sanskrit

v28.p188

tato mana iti saṅkalpamapi 'na kuryāt' na vidadhyād āstāṃ tatpravattimiti, athavā mandabuddhitvānmandagamanatvādvā mandāḥ - striyaḥ tā eva sparśapradhānatvāt sparśāḥ, tataśca mandāśca sparśāḥ, bahūnāṃ kāmināṃ lobhanīyāḥ - gṛddhijanakā bahulobhanīyā: yāstāsu 'tahappagāresu 'tti liṅgavyatyayāttathāprakārāsu bahulobhanīyāsu mano'pi na kuryād, ihaca strīṇāmeva bahutarāpāyahetutvāditthamucyate,
tathā cāha
" sparśendriyaprasaktāśca, balavanto madotkaṭāḥ | hastibandhakasaṃraktā, badhyante mattavāraṇāḥ ||" iti
evaṃ ca pūrvvasūtreṇa dveṣasya parihāra uktaḥ, anena ca rāgasya, sa tu kathaṃ bhavatītyata āha‘rakṣayet’ nivārayet, kam?-krodham' aprītilakṣaṇaṃ, ‘vinayet' apanayet'mānam' ahaṅkārātmakaṃ, 'māyāṃ' paravañcanabuddhirūpāṃ na kuryāt, 'prajahyāt' parityajet 'lobham' abhiṣvayaṅgasvabhāvaṃ, tathā ca krodhamānayordveṣātmakatvānmāyālo bhayośca rāgarūpatvāttannigraha eva tatparihatiriti bhāvanīyam | athavā sparśaparihāramabhidadhatā caturthavratamuktaṃ tacca 'abaṃbhaceraṃ ghora pamāyaṃ durahiṭṭamaṃ 'tti vacanānmahāpramādarūpasyābrahmaṇe nirodhakṛditi, tadabhidhānāddhisādinirodho'pyukta eveti, anenārthato mūlaguṇābhidhānaṃ rakṣet krodhamityādinā ca piṇḍādikamayacchate yacchate vāna kaṣāyavaśago bhavedityuttaraguṇoktiriti sūtradvayārthaḥ || samprati yaduktaṃ- 'tamhā samuṭṭhāya pahāya kāme' ityādi, tatkadāciccarakādiṣvapi bhavet ata āha-yadvaitāvatā cāritraśuddhiruktā, sā ca na samyaktvaviśuddhimapahāyātastadarśamidamāha
mū. ( 128 ) je saṃkhyā tucchaparappavādī, te pejjadosānugayā parajjhā| ee ahammutti durguchamāṇo, kaṃkhe guṇe jāva sarīrabhee | ttibemi
vṛ. 'ye' iti anirdiṣṭasvarūpāḥ, saṃskṛtā iti na tāttvikaśuddhimantaḥ kintūpacaritavṛttayaḥ, yadvā saṃskṛtāgamaprarūpakatvena saṃskṛtāḥ, yathā saugatāḥ, te hi svāgame niranvayocchedamabhidhāya punastenaiva nirvāhamapaśyantaḥ paramārthato'nvayi dravyarūpameva santānamupakalpayāṃbabhūvuḥ, sāṅkhyāścaikāntanityatāmuktvā tattvata: pariṇāmarūpāṃ caiva punarāvirbhāvatirobhāvāvuktavanto, yathā vā"uktāni pratiṣiddhāni, punaḥ sambhāvitānī ca | sāpekṣanirapekṣāṇi, ṛṣivākyānyanekaśaḥ || "
itivacanādvacananiṣedhanasambhavādibhirupaskṛtasmṛtyādiśāstrā manvādayaḥ, ata eva 'tuccha'tti tucchā yadṛcchābhidhāyitayā niḥsārāḥ 'parappavāi' tti pare ca te svatīrthakavyatiriktatayā pravādinaśca parapravādinaḥ, te kimityāha - 'pejjadosāṇugayā' premadveṣābhyāmanugatāḥ premadveṣānugatā:, tathāhisarvathā saṃvādini bhagavadvacasi niranvayocchedaikāntanityatvādikalpanaṃ vacananiṣedhanasambhāvanādi vā na rāgadveṣābhyāṃ vineti bhāvanīyam, ata eva ca 'parajjha' tti deśīparatvātparavaśā rāgadveṣagrahagrastamānasatayā na te svatantrāḥ, yadi ta evaṃvidhāstataḥ kimityāha- 'ete' iti arhanmatabāhyāḥ, adharmahetutvādadharmmaḥ, 'itī'tyamunollekhena 'duguṃchamāṇo 'tti jugupsamānaḥ unmārgānuyāyino'mi iti tatsvarūpamavadhārayan, na tu nindan, nindāyā: sarvatra niṣedhāt, tadevaṃvidhaśca kiṃ kuryādityāha'kāṅkṣat' abhilapet ‘guṇān' samyagdarśanacāritrātmakān bhagavadāgamābhihitān, kiṃ

Linked texts (1)