Uttarajjhayana v28.p212
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p212
- Language
- Sanskrit
v28.p212
209 vṛ. 'tata' iti kaṣāyopaśamānantaraṃ 'kāle' maraṇakāle 'abhiprete' abhirucite, kadā ca maraṇamabhipretam?, yadā yogā notpasarpayanti, 'saḍḍhi'tti prāgvat śraddhāvān, tādṛśamiti bhayotthaṃ 'antike' samīpe gurūṇāṃ maraṇasya vā 'vinayed' vināśayet, kam?-lunāti līyante vā teṣu yakā iti lomāni teṣāṃ harṣo lomaharṣastaṃ-romāñca, hā ! mama maraṇaṃ bhaviṣyatīti bhayābhiprāyasamprāpyaṃ, kiṃ ca-'bhedaṃ' vināśaṃ dehasya' śarīrasya kāṅkediva kāṅgret, tyaktatatparikarmatvāt, athavā 'tālisa'nti subbyatyayāt tādṛśo yādṛśaḥ pravrajyāpratipattikāle saṃlekhanākāle vā antakāle'pi tādṛśaḥ śraddhāvān san, uktaṃ hi-'jāe saddhāe nikkhaṃto, pariyāyaṭṭhāṇamuttamaṃ | tameva anupālejja'tti, īdṛśaśca parīṣahopasargajaṃ lomaharṣaṃ vinayediti sambandhaḥ iti sūtrārthaḥ| mū. (160) aha kālaṃbhi saṃpatte, āghāyāya samucchayaṃ|
sakāmamaraṇaṃ marati, tihamannayaraṃ munī|| vṛ. 'athe'ti maraṇābhiprāyānantaraṃ 'kāla'iti maraṇakāle samprāpte 'nipphāiyā ya sīsā' ityādinā krameṇa samāyāte āghāyāya'tti ārṣatvāt āghātayan saṃlekhanādibhirupakraṇakāraṇaiḥ samantād ghātayan-vināśayana, kaṃ?-samucchya m-antaḥ kārmaṇaśarīraṃ bahiraudārikaṃ, yadvā'samussataṃ'ti subbyatyayātsamucchyasyāghātāya-vināśāya kāle samprāpta-bhaktaparijeṅginīpādapopagamānānāmanyatareṇa, sūtratvāt sarvatra vibhaktivyatyayaḥ, 'muniḥ' tapasvīti sūtrārthaḥ || itiḥ parisamāptau, bravīmiti prāgvat || sāmprataṃ nayāste'pi pūrvavat|
adhyayanaṃ 5 samāptam muni dīparatnasāgareṇa saṃśodhitāsampāditā uttarādhyayanasūtre pañcamaadhyayanasya bhadrabāhusvāmiviracitā niyuktiḥ evaṃ śāntyācāryaviracitā ṭīkā parisamāptā||
(adhyayanaṃ-6 kṣullaka nirgranthīyam | vṛ.|| uktaṃ pañcamamadhyayanaṃ, sāmprataṃ ṣaṣṭhamārabhyate, asya cāyamabhisambandhaḥ-anantarādhyayane maraṇavibhaktiruktā, tatrāpi cānantaraṃ paṇḍitamaraṇaṃ, tacca 'virayāṇa paṃḍiyaṃ beṃti'tti vacanādviratānāmeva, na caite vidyācaraṇavikalā iti tat-svarūpamanenocyate, ityanena sambandhenāyātasyādhyayanasya mahāpurasyeva catvāryanuyogadvārāṇi bhavantītyādicarcastāvadyāvannāmaniṣpannanikṣepe kṣullakanimranthīyamiti nāma, tataḥ kṣullakasya nirgranthasya ca nikṣepaḥ kāryaḥ, tatra kṣullakasya vipakṣo mahān, tadapekṣatvāt kṣullakasya, iti tannikṣepe nikṣiptameva tadbhavatītyabhiprāyeṇāhani.[236 ] nāmaṃ ṭhavaṇā davie khitte pahāṇa pai bhāvo|
eesi mahaṃtāṇaṃ paḍivakkho khullayā huṃti || vṛ.atra nāmasthāpane kṣuṇṇe, mahacchabdaśca prakramāt sarvatra gamyate, tatrāgamato jñātā'nupayukto dravyamahat, noāgamato jñaśarīrabhavyaśarīratadvayatiriktaṃ dravyamahad acittamahāskandho daṇḍādikaraṇena yaścatubhiḥ samayaiḥ sakalalokamāpūrayati, kṣetramahat lokālokavyāpyākāśaṃ, kālamahad anāgatāddhā, pradhānamahatridhā-sacittamacittaṃ miśraṃ ca, tatra sacittaṃ dvipadaṃ catuṣpadamapadaṃ ca, 28/14
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit