Uttarajjhayana v28.p213
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p213
- Language
- Sanskrit
v28.p213
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-6/160 tatra dvipadaṃ tīrthakṛta catuṣpadaṃ sarabhaḥ apadaṃ padmādihṛdotpannaṃ padmam, acittaṃ cintāmaṇiḥ, miśra tīrthakṛdeva rājyābhiṣekādiṣvalaṃkṛtaḥ, pratimahat yadanyāpekṣayā mahaducyate, yathā sarṣapāccanakaścanakābadaramityādi, bhāvamahat prādhānyaḥ kṣāyiko bhāvaḥ kālata: pāriṇāmiko'nādyanantajīvājīvatvādirūpatvāttasya āśrayataḥ audayiko bahutarajīvāśrayatvāt tasya, tathā ca vṛddhāḥ-"āsayao odayito bhāvo, taṃmi bhāve bahutarā jīvā vaṭuṃti" pāriṇāmikāvivakṣayā caitat sambhāvyate, ata: pāriṇāmika evāśrayato mahān, aśeṣajīvājīvadravyāśrayatvāt, prastutamarthamāha-'eteṣām' anantaramuktānāṃ nāmādimahatāṃ 'pratipakṣo' vipakṣaḥ kṣullakāni bhavanti, tatrāpi nāmasthāpane pratīte, dravyataḥ paramānuḥ, kṣetrataḥ ākāśapradeśaḥ, kālata: samayaḥ, prādhānyataḥ sacittācittamiśrabhedatastridhā, tatra sacittaṃ dvipadamāhārakaṃ śarīraṃ catuṣpadaṃ siṃha: apadaṃ lavaṅgapuṣpam, acittaṃ hīrakaḥ, miśraṃ janmasamayānantaramalaṃkṛtastīrthakṛt, pratikṣullakamāmalakādvadaraṃ badarāccanaka ityādi, bhāvakṣullakaṃ kṣāyiko bhāvaḥ, uktaṃ hi vṛddhaiḥ-'savvatthovā jīvā khāie bhāve vadvṛti" sāṃsārikasattvāpekṣaṃ caitad, anyathaupaśamika eva sarvastokatayā bhāvakṣullaka sambhavatīti gāthārthaḥ || itthaṃ kṣullakanipekṣamabhidhāya nirgranthanikṣepamāhani.[ 237] . nikkhevo niyaṃṭhami cauvviho duvviho ya davvaṃmi|
āgamanoāgamao noāgamato ya so tiviho || vṛ.'nikṣepo' nyāsa: 'niyaṃṭhami'tti nirgranthe nirgranthaviṣaya: 'caturvidho' nāmasthāpanādravyabhāvabhedāt, tatra nāmasthāpane kṣuṇṇe, dvividho bhavati dravye āgamanoāgamataśca, tatrāgamataḥ prāgvat, noāgamataśca 'sa' iti nirgranthaḥ 'trividhaḥ' tribheda iti gāthārthaḥ || traividhyamevāhani.[ 238] jāṇagasarīrabhavie tavvatiritte ya niṇhagāīsuṃ|
bhāvaṃmi niyaṃṭho khalu paṃcaviho hoi nāyavvo|| vṛ.'jāṇagasarīrabhavie'tti jñaśarīranirgrantho bhavyaśarīranirgranthaśca paścātkṛtapuraskṛtanirgranthaparyāyatayā'yaṃ ghṛtakumma ityādinyāyata: prāgvadbhāvanīyaḥ, tadvayatiriktaśca nihnavādiṣu, ādiśabdāt pārśvasthādiparigrahaḥ, bhāvanirgrantho'pyāgamato noāgamataśca, tatrāgamatastathaiva, noāgamatastu svata evāha niyuktikṛta-bhāve nirgranthaḥ, khalurvākyālaṅkāre, ‘pañcavidhaḥ' pañcabhedo bhavati jñātavya iti gāthārthaḥ | pañcavidhanirgranthasvarūpaṃ ca vṛddhasampradāyādavaseyaṃ, sa cāyam
noāgamato niyaṃṭhate vaṭṭamāṇā pañca, taṃjahā-pulāe bakuse kusīle niyaṃṭhesiṇāe| pulāto paṃcaviho, jo āsevaṇaṃ prati, nānapulāto darisaṇapulāo carittapulāo liṃgapulāto ahāsuhumulāgotti | pulāgo nāma asāro, jahā dhannesu palaṃjī, evaṃ nānadaṃsaṇacarittaṇissārattaṃ jo uveti so pulāgo, liṃgapulāgo liṃgāu pulāgī hoto, ahāsuhumo ya eesu ceva paṃcasuvi jo thova thovaṃ virāheti, laddhipulāopuna jassa deviṃdariddhisarisā riddhī, so siṃgaṇādiyakajje samuppaṇe cakkavaṭṭipi sabalavāhaṇaṃ cuṇṇeuṃ samattho|
bausā sarīropakaraṇavibhūṣā'nuvartinaḥ ṛddhiśaskāmāḥ sātagauravāśritāḥ aviviktaparivārā: chedaśabalacārittajuttā niggaṃthā bausā bhaṇṇaṃti, te paṃcavihā, taṃjahā-ābhogabakusā anābhogabakusā saṃvuḍabakusā asaṃvuḍabakusā ahāsuhumabakusā | ābhogabakusā ābhogena
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit