Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p22

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p22

Language
Sanskrit

v28.p22

adhyayanaṃ-1,[ni. 29] nanvevamasthānamidamasyeti kasmādihoddeśaḥ? ucyate, niryuktyanugamamātrasāmānyāt, taduktam
"saṃpai suttapphāsiyanijjuttī jaṃ suyassa vakkhāṇaṃ | tīse'vasaro sā puṇa pattāvi na bhannae ihaī ||1|| kiṃ jenāsai sutte kassa taī taṃ jayā kamapyatto| suttānugamo vocchaṃ hohī tīse tayā bhāvo ||2|| atthāṇamiyaṃ tīse jai to sā kīsa bhannaī ihayaṃ ? |
sā bhannai nijjuttīmettasāmanao navaraṃ ||3||" sāmprataṃ sūtra'nugamaḥ, tatrālīkopaghātajanakatvādidoṣarahitaṃ nirdoṣasāratvā(vattvā)diguṇānvitaṃ sūtramuccāraṇīyaṃ, taccedammū. (1) saṃjogā vippamukkassa anagārassa bhikkhuṇo|
vinayaṃ pāukkarissāmi ānupubbiṃ suṇeha me|| vṛ.asya ca saṃhitādikrameṇa vyākhyā-tatra cāskhalitapadoccāraṇaṃ saṃhitā, sā cānugataiva, sūtrānugamasya tadrūpatvāt. tathā cāha-“hoi kayattho votuṃ sapayaccheyaṃ suyaṃ suyānugamo"tti | padaṃ tu nāmikanaipātikādi svadhiyaiva bhāvanīyaṃ, padārthastvayam-anyasaṃyuktasyāsaṃyuktasya vā sacittādivastuno dravyādinā saṃyojana-saṃyogaḥ, sa ca saṃyuktasaṃyogādibhedenānekadhā vakṣyate, tasmānmātrādisaṃyogarūpādaudayikādikliṣṭatarabhāvasaṃyogātmakācca vividhaiḥ-jñānabhāvanādibhirvicitraiḥ prakāraiḥ prakarṣaṇa-parīṣahopasargādisahiṣṇutālakṣaṇena mukto-bhraṣṭo vipramuktaḥ, tasya, 'anagārasye'tiavidyamānamagāramasyetyanagāra iti vyutpanno'nagāraśabdo gṛhyate, yastvavyutpanno rūḍhiśabdo yativācakaḥ, yathoktam
___ 'anagāro munirmonī, sādhuḥ pravrajito vratī|
śramaṇaḥ kṣapaṇaścaiva, yatiścaikārthavācakāḥ ||1|| iti, - ‘sa iha na gṛhyate, bhikṣuśabdenaiva tadarthasya gatatvāt, tatra cāgāraṃ dvidhā-dravyabhāvabhedāt, tatra dravyāgāramagaiḥ-drumadṛṣadādibhirnirvṛttaṃ, bhāvāgāraṃ punaragaiḥ- vipākakāle'pi jīvavipākatayā śarīrapudgalādiṣu bahiḥpravṛttirahitairanantānubandhyādibhinirvṛttaṃ kaṣāyamohanīyaṃ, tatra ca dravyāgārapakṣe tanniṣedhe tato'nagārasyāvidyamānagṛhasyetyarthaḥ, bhāvāgārapakṣe tvalpatābhidhāyī, tataḥ sthitipradeśānubhāgato'tyalpakaṣāyamohanīyasyetyarthaḥ, kaṣāyamohanīyaṃ hi karma, na ca karmaṇaḥ sthityādibhūyastve viratisaṅgamaḥ, yata āgamaḥ--
"sattaṇhaṃ payaḍīṇaṃ abbhitarao u koḍikoḍīo|
kāūṇa sāgarāṇaṃ jai lahai cauṇhamantrayaraṃ|" ityādi, kliṣṭatarabhāvasaṃyogamuktatvenaivacāsya gatatve punarabhidhānaṃ kaṣāyamohanīyasyātiduṣṭatākhyāpanārthaṃ, viśeṣyamāha-'bhikṣo'riti, atracapacanapācanādivyāpāroparamataḥ sādhurbhikṣate taddharmā cetyartha "sanāśaṃsabhikṣa u"riti tācchīlika upratyayaḥ, asya ca vartamānādhikāravihitatve'pi 'sajjñāprakārāstācchīlikā' iti bhāṣyakāravacanādbhikṣuśabdastrikālaviṣayo yatiparyāya: siddho bhavati, śeṣavivakṣāyāṃ ca ṣaṣṭhī, athavā-'anagārassabhikkhuṇo'tti asveṣu

Linked texts (1)