Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p222

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p222

Language
Sanskrit

v28.p222

adhyayanaṃ-6,[ni. 243 ] itthaṃ prāṇātipātalakṣaṇāśravanirodhamabhidhāya śeṣāśravanirodhamāhamū.(168) āyāṇaṃ narayaṃ dissa, nāyaijja taṇāmavi|
doguṃchī appaṇo pāte, dinnaṃ bhujejja bhoyaṇaṃ || vṛ.ādīyata ityādānaṃ-dhanadhānyādi "kṛtyalyuṭo'nyatrāpī" ti karmaṇi lyuṭ, āṣatvādādānīyaṃ vā, narakakāraṇatvānnarakaṃ dṛṣṭvā, kimityāha-'nādadīta' na guhṇīta na svīkuryāditiyāvat, 'tenāmavi'tti tṛṇamapi, āstāṃ rajatarūpyādi, kathaṃ tarhi prāṇadhāraṇamityāha-'doguṃchī' - tyādyadhu, jugupsate ātmānamāhāraṃ vinā dharmadhurādharaṇākṣamamityevaṃśīlo jugupsī, ātmanaḥ iti ātmasambandhini pātre-bhājane prāpte vā bhojanasamaya iti śeṣaḥ, 'dattaṃ' nisṛṣṭaṃ, gṛhasthairiti gamyate, ' jejja'tti bhuñjita bhojanam-āhāraṃ, anenāhārasyāpi bhāvato'svīkaraṇa-māha, jugupsiśabdena tadapratibandhadarśanāt, tataśca parigrahāśravanirodha uktaḥ, tadevaṃ tanmadhyapatitastadgrahaṇena gṛhyata' iti nyāyāt mṛṣāvādādattādānamaithunātmakāśravatrayanirodha uktaḥ, yadvā 'satyamicchedi'ti satyaśabdena sākṣātsaṃyamamapi vadatā mṛṣāvādanivṛttirākṣiptā, taddvāreṇāpi tasya satyatvāt, ādānamityādinā tu sākṣādadattādānaviratiruktā, ādānaṃ hi grahaṇameva rūḍhaṃ, taccādattasyeti gamyate, taṃ 'narakaṃ' narakahetuṃ dṛṣṭvā nādadīta tṛṇamapyadattamitīhāpi gamyate, 'gavāsa'mityādinā tu parigrahāśravanirodhaḥ, tanirodhābhidhānāśca nāparigṛhītā strī bhujyata itikṛtvā maithunāśravanirodho'pyukta eva|
nanvevaṃ svayaṃ tyaktagavādiparigrahasya parakīyaṃ cānādadānasya kathaṃ prāṇavṛttiḥ?, ityāhajugupsyātmanaḥ pātre dattaṃ bhuñjīta bhojanamiti, pātragrahaṇaṃ tu vyākhyādvaye'pi mā bhūt niṣparigrahatayā pātrasyāpyagrahaṇamiti kasyacidvyāmoha iti khyāpanārthaṃ, tadaparigrahe hi tathāvidhalabdhyādyabhāvena pāṇibhoktṛtvābhāvādgṛhibhājana eva bhojanaṃ bhavet, tatra ca bahudoṣasambhavaḥ, tathā ca -
"pacchā kammaṃ purekamma, siyā tattha na kappai|
eyamaṭuṃ na bhujaṃti, niggaṃthā gihibhāyaṇe||" iti | evaṃ pañcāśravaviramaṇātmake saṃyama ukte yathā pare vipratipadyante tathā darśayitumāhamū. (169) ihamege u mannati, appaccakkhāya pāvagaṃ|
. āyariyaṃ vidittā ṇaṃ, savvadukkhā vimuccai|| vṛ. 'ihe'tyasmin jagati muktimārgavicāre vā 'eke' kecana kapilādimatānusāriṇaḥ 'tuḥ' punararthe 'manyante' abhyupagacchanti, upalakṣaṇatvātprarūpayanti ca, yathā 'apratyākhyāya' anirākṛtya 'pāpakaṃ prāṇātipātādivirati makṛtvaiva 'āyariyaṃ'ti sūtratvāt ārādyātaṃ sarvakuyuktibhya ityārya-tattvaṃ tad ‘viditvā' jñātvā 'sarvaduḥkhebhya' ādhyātmikādhibhautikādhidaivikalakṣaṇebhyaḥ svaparibhāṣayā śārīramānasebhyo vā 'mucyate' pṛthagbhavati, tathā cāha
___ "pañcaviśatitattvajño, yatra tatrāśrame rataḥ||
śikhī muṇḍī jaṭī vāpi, mucyate nātra saṃśayaḥ ||" yadvā''caraṇamācaritaṃ tattatkriyākalāpaḥ, pāṭhāntaraśca-'ācārikaṃ' nijanijācārabhavamanuṣṭhānameva, tadviditvā-svasaṃvedanato'nubhūya sarvaduḥkhādvimucyate, evaṃ sarvatra jñānameva muktyaṅgaṃ,

Linked texts (1)