Uttarajjhayana v28.p230
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p230
- Language
- Sanskrit
v28.p230
adhyayanaṃ
krudhyati hetumantareṇāpi kupyatītyevaṃdharmā krodhī, mṛṣā alīkaṃ vadati-pratipādayatītyevaṃśīlo mṛṣāvādī, 'adhvani' mārge 'vilumpati' muṣṇātīti vilopakaḥ, yaḥ pathi gacchato janān sarvasvaharaṇato luṭati, 'annadattahari 'tti anyebhyo dattaṃ - rājādinā vitīrṇaṃ harati apāntarāla evācchinattyadattaharaḥ, anyairvā'dattam-anisṛṣṭaṃ harati -ādatte anyādattaharaḥ- grāmanagarādiṣu cauryakṛt, ata eva 'bālaḥ' ajñaḥ, vismaraṇaśīlasmaraṇārthametaditi na paunaruktyaṃ, sarvāvasthāsu vā bālatvakhyāpanārthaṃ, pāṭhāntaraśca 'stena: ' stainyenaivopakalpitātmavṛttiḥ, yadvā - anyādattaharaḥ anyādattaṃ granthicchedādinopāyenāpaharati stenaḥ kṣatrādikhananeneti viśeṣo, 'māyī' vañcanaikacittaḥ, 'kaṇhuhara: ' kaṇḍu kasyārthaṃ hariṣyāmi tyevamadhyavasāyī 'śaṭhaḥ ' vakrācāraḥ | itthīvisayagiddhe ya, mahāraṃbhapariggahe | bhuṃjamāṇe suraṃ maṃsaṃ, parivūḍhe paraṃdame ||
vṛ. tathā striyaśca viṣayāśca strīviṣayāḥ teṣu gṛddhaḥ - abhikāṅkṣāvān strīviṣayagṛddhaḥ, caḥ prāgvat, mahān-aparimitaḥ ārambhaḥ anekajantūpaghātakṛdvayāpāraḥ parigrahaśca dhānyādisañcayo yasya sa tathoktaḥ, 'bhuñjānaḥ' abhyavaharan, 'surāṃ' madirāṃ, 'māṃsaṃ' piśitaṃ, 'parivūḍhe 'tti parivṛḍhaḥ prabhurupacitamāṃsaśoṇitatayā takriyāsamartha itiyāvat, ata eva parān anyān damayatiyatkṛtyābhimatakṛtyeṣu pravartayatīti parandamaḥ,
ayakakkara bhoī ya, tuṃdile ciya lohie |
āuyaṃ narae kaṃkhe, jahā''esa va elae |
vṛ. kiṃca - aja:- chāgastasya karkaraṃ yaccanakavakṣyamāṇaṃ karkarāyate tacceha prastāvāmedodanturamatipakkaṃvā māṃsaṃ tadbhojī vā, ata eva 'tundila: ' jātabṛhajjaṭharaḥ, citam - upacayaprāptaṃ lohitaṃ śoṇitamasyeti citalohitaḥ, śeṣadhātūpalakṣaṇametat, 'āyuḥ' jīvitaṃ, 'narake' sīmantādau kāṅkṣati tadyogyakarmmārambhitayā, kamiva ka iva ? ityāha- 'jahāesa va eḍae 'tti ādeśamiva yathaiḍakaḥ - uktarūpaḥ | iha ca 'hiṃse' ityādinā sārdhaślokenārambha uktaḥ, 'bhuṃjamāṇe sura' mityādinā cārdhadvayena rasagṛddhiḥ, 'āyuṣka' mityādinā cārdhena durgatigamanaṃ, tatpratipādanāccārthataḥ pratyapāyābhidhānamiti sūtratrayārthaḥ | idānīṃ yaduktam 'āyurnarake kāṅkṣatī 'ti, tadanantaramasau kiṃ kuruta ityāha-yadvā sākṣādaihikāpāyadarśanāyāha
āsanaṃ sayanaṃ jāṇaṃ, vitte kāmāṇi bhuṃjiyā |
dussāhaḍaṃ dhanaṃ hiccā, bahu saṃciṇiyā rayaṃ ||
-
227
vṛ. āsanaṃ śayanaṃ yānamiti prāgvat, navaraṃ bhuktveti sambandhanīyaṃ, 'vitte' tti vittaṃ dravyaṃ, 'kāmān' manojñaśabdādīn 'bhuktvā' upabhujya, duḥkhenātmanaḥ pareṣāṃ ca duḥkhakaraṇena suṣṭhu - ādarātiśayenāhṛtam-upārjitaṃ duḥkhāhataṃ, yadvā prākṛtatvāt duḥkhena saṃhriyate-mīlyate smeti duḥsaṃhṛtaṃ 'dhanaṃ' dravyaṃ 'hitvā' āsanādyupabhogena dyūtādyasadvayayena ca tyaktvā, tathā ca mithyātvādikarmabandhuhetusambhavād 'bahu' prabhūtaṃ 'sañcitya' upārṇya 'rajaḥ' aṣṭaprakāraṃ karma | tato kammagurū jaṃtū, paccuppannaparāyaṇe | aevva āgayā kaṃkhe, maraṇaṃtaṃmi soyati ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit