Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p236

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p236

Language
Sanskrit

v28.p236

233 yonimupayānti, kimityevam ?, ata āha-'kammasaccā hupāṇiṇo'tti huśabdo yasmādarthe, yasmāt satyāni-avandhyaphalāni karmāṇi-jñānāvaraṇādīni yeṣāṃ te satyakarmāṇaḥ prāṇinaḥ, nirupakramakāpekṣaṃ caitaditi sūtrārthaḥ || samprati labdhalābhopanayamāhamū. ( 199) jesiṃ tu viulā sikkhā, mūliyaṃte aticchiyā|
sīlavaṃtā savisesā, addīnā jaṃti devayaṃ | vṛ.'yeṣāṃ tu' yeṣāṃ punaḥ ‘vipulā' niḥśaṅkitatvādisamyaktvācārāṇuvratamahāvratādiviṣayatvena vistīrṇā 'śikṣā' grahaṇāsevanātmikā, astīti gamyate, mūle bhavaṃ maulikaṃ-mūladhanamiva mānupatvaṃ, ta evaṃvidhāḥ, viuṭṭiyatti atiṭṭayatti aticchiyatti pāṭhatraye'pi atikrāntāḥullacitavanta ityarthaḥ, yadvā'tikramya-ullaṅghaya, kīdṛśāḥ santaḥ ? śīlaṃ-sadācāraḥ aviratasamyagdṛśāṃ viratimatāṃ tu deśasarvaviramaṇātmakaṃ cāritraṃ tadvidyate yeṣāṃ te śīlavantaḥ, tathā saha viśeṣeṇa-uttarottaragaṇapratipattilakṣaṇena varttanta iti saviśeṣāḥ, ata eva 'adīnāḥ' kathaṃ vayamamutra bhaviṣyāma iti vaiklavyarahitāḥ pariṣahopasargādisambhave vā na dainyabhāja ityadīnāḥ ‘yānti' prāpnuvanti, devabhāvo devatā saiva daivataṃ | nanu tattvato muktiścedānīṃ viśiṣṭasaṃhananābhāvato'bhāvāddevagateśca "chevaḍheṇa ugammai cattāri ujāva ādimā kappā" iti vacanācchedaparivartisaṃhananināmidānīṃtanānāmapi sambhavādevamuktamiti sūtrārthaḥ | prastutamevārthaṃ nigamayannupadeśamāhamū. ( 200) evaṃ adīnavaṃ bhikkhuṃ, agāriṃ ca vijāṇiyā|
kahanu jiccamelikkhaṃ, jiccamāṇo na saṃvide| vṛ. 'evam' amunā nyāyena lābhānvitaṃ 'adīṇava'nti dīktavatau dīnavantaṃ na tathā'dīnavantam-adīnaṃ, dainyarahitamityarthaḥ 'bhikṣu' yatim ‘agāriṇaṃ' ca gṛhasthaṃ 'vijñāya' viśeṣaṇa tathāvidhaśikṣāvaśāddevamanujagāmitvalakṣaṇena 'jñātvā' avagamya, yatamāna iti śeṣaḥ, katham' ? kena prakāreṇa?, na kathañcidityarthaḥ, 'nuḥ' vitarke, 'jiccaṃ'ti sūtratvāt jīyeta-hāryeta vivekī, tatpratikūlaiḥ, kaṣāyodayādibhiriti gamyate, 'īdṛkṣam' antaroktaṃ devagatyātmakaṃ lābhaṃ jiccamāṇo'tti vāśabdasya gamyamānatvājjīyamāno vā-hāryamāṇaḥ, taireva kaṣāyādibhiḥ 'na saṃvide'tti sūtratvānna saṃvitte-na jānīte yathā'hamebhirjīye iti, kathaṃ nvitīhāpi yojyate, tato'yamarthaḥkathaṃ nu na saṃvitte?, saṃvitta eva, jānīta eva jñaparijñayā, pratyākhyānaparijñayā ca tannirodhaṃ prati pravartata eva, ityevaṃ ca vadan kākvopadiśati-yata evaṃ tato yūyamapyevaṃ jānānā yathā na devagatilakṣaṇaṃ lābhaṃjīyedhvaṃ kaṣāyādibhistathā yatadhvaṃ, kathañcijjīyamānāśca samyag vijñāya tatpratīkārāyaiva pravartadhvamiti, yadvā-evamadīnavantaṃ bhikṣamagāriṇaṃ ca vijñāya yatamāno 'jiccaṃ'ti jīyatehāryate atirauṭairindriyādibhiḥ ātmā taditi jñeyaṃ, tacceha prakramānmanuṣyadevagatilakṣaṇam, 'elikkhaṃ' ti subbyatyayā dīdṛkṣo'bhihitārthābhijñaḥ kathaṃ na jīyamāno na saṃvitte?, api tu saṃvitta eva, saṃvidānaśca yathā na jīyeta tathā yatetetyabhiprāyaḥ| athavā-evamadīnavantaṃ bhikṣamagāriṇaṃcalabdhalābhaṃ vijñāya yatamānaḥ kathaṃ nu 'jiccaṃti ārṣatvājjīyate-hāryate, viṣayādibhiriti gamyate, īdṛśaṃ devagatilakṣaṇaṃ lābhamiti śeṣaḥ, ayamāśayo-yadi labhamānā na vijñātāsyurlābho vā na tathāvidhastadā jayanamapi syāt, yadā tu labhamānau bhikṣvagāriṇau dṛśyete lābhaśca

Linked texts (1)