Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p242

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p242

Language
Sanskrit

v28.p242

239 kei bīe, evaṃ jāva paṃcavi sayā saṃbuddhā pavvatiyatti | ityabhihitaḥ sampradāyo'vasitaśca nāmaniṣpanno nikṣepaḥ, samprati sūtrānugame'skhalitādiguṇopetaṃ sūtraccāraṇīyaṃ, mū. ( 209) adhuve asasāyaṃmi saṃsāraṃmi dukkhapaurāe|
kiṃ nāma hojja taṃ kammayaṃ?, jenāhaṃ duggaiṃ na gacchejjā|| vṛ.sa hi bhagavān kapilanāmā svayaṃbuddhaścaurasaṅghātasambodhanāyemaṃ dhruvakaṃ saṅgītavān, dhruvakalakṣaṇaṃ cedam
'jaṃ gijjai puvvaṃ ciya puna puno savvakavvabaṃdhesu |
dhuvayaṃti tamiha tivihaṃ chappāyaṃ caupayaṃ dupayaṃ ||" tatra dhruvo-ya ekāspadapratibaddho na tathā'dhruvaḥ tasmin, saṃsāra iti sambandhaḥ, bhramanti hyasmin anekeṣu uccāvacasthāneṣu jantavaḥ, teṣāṃ kvacidanutpannapūrvatmābhāvād, uktaṃ ca -
"raṅgabhūmirna sā kācicchuddhā jagati vartate|
vicitraiḥ karmanepathyairyatra sattvairna nāṭiyam||" iti, śāśvataṃ-nityam avidyamānaṃ śāśvatamasminniti aśāśvastasmin, saṃsāra eva, aśāśvataṃ hi sakalamiha rājyādi, tathā ca hārilavācaka:
"ca laṃrājyaiśvaryaṃ dhanakanakasāra: parijano, nṛpādvāllabhyaṃ ca calamamarasaukhyaṃ ca vipulam| calaṃ rūpā''rogyaṃ calamiha caraṃjīvitamidaṃ, jano dṛṣṭo yo vai janayati sukhaṃ so'pi hi calaḥ ||" __yadvā-dhruvo-nityo na tathā'dhruvastasmin, evaṃ ca kiyatkālāvasthāyitvamapyāśaṅkayeta ata āha-śaśvadbhavanācchāśvataḥ na tathā'śāśvatastasmin, śaśvadbhavane hi dvyādikṣaṇāvasthitirapi sambhavet, taniṣedhe tu tasyā api niṣedhātparyāyārthatayā taḍitsampātavat kṣaṇamātrāvasthāyinītyuktaṃ bhavati, ekārthaṃ vā padadvayam, upadeśatvādatiśayakhyāpakatvācca na paunaruktvaṃ, kva punaḥ īdṛśi? saṃsarantyasmin karmavaśavatino jantavaiti saṃsārastasmin, 'dukkhapaurāe'tti pracurāṇyeva pracurakāṇi-prabhūtāni duḥkhāni śārīramānasāni yasmin sa tathā tasmin, prākṛtatvācca sūtre evaṃ nirdeśaḥ yadvā duḥkhānāṃ pracuraḥ āyo-lābho yasmin sa tathā tasmin, 'ki' miti praśne ? 'nāme'ti saṃbhāvanāyāṃ vākyālaṅkāre vā bhavet' syāt tat kriyata iti karma tadeva karmakamanuṣṭhānaṃ, yat kīdṛgityāha-yena karmaṇā ‘hetau tṛtīyā' ahamityātmānaṃ nirdiśati, 'durgati' narakādikāṃ na gacchejja'ti na gaccheyaṃ-na yāyāṃ, paṭhanti ca
'jeṇādhaṃ duggaīto muccejja'tti sugamam, atra bhagavataśchinnasaṃśayatve'pi muktigāmitayā durgatyasattve'pi ca pratibodhyapūrvasaṅgatikāpekṣamitthamabhidhānaṃ, nāgārjunīyāstu prathamapadamevaṃ paṭhanti 'adhuvaṃmi mohagahaṇae' tatra muhyate'nena jānanapi janturipi moho-darśanamohanīyādiḥ tena gahano-gupilo mohagahanaḥ sa eva mohagahanakastasminniti sūtrārthaḥ| evaṃ ca bhagavatodgīte te'pyenameva dhruvakaṃ pratyudgāyanti tālaṃ ca kuṭṭayanti, taiśca pratyudgīte bhagavānāhamū.(210) vijahittu puvvasaṃjogaṃ na sinehaṃ kahici kubvijjā|
asineha sinehakarehiṃ dosapausehi muccaī bhikkhū || vṛ. 'vihāya' viśeṣeṇa-tadananusmaraṇādyātmakena hitvā-tyaktvā, kamityāha-purā paricittā

Linked texts (1)