Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p246

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p246

Language
Sanskrit

v28.p246

adhyayanaṃ-8,[ni. 259] (ṅ), tato muktisambhāvanā'pi nāstītyuktaṃ bhavati, kadācit' kasmiṃścidapi kāle, kairmucyeta? ityāha-'savvadukkhāṇaṃ'ti duḥkhayantīti duḥkhāni-karmāṇi sarvāṇi ca tāni duḥkhāni ca sarvaduḥkhāni taiḥ, subvyatyayācca tṛtīyārthe ṣaṣṭhī, yadvā sarvaduḥkhaiḥ- narakādigatibhāvibhiḥ śārīramānasai: kleśaiḥ, tataḥ prāṇātipātanivṛttā eva śramaṇāsta eva cātaraṃ taranti na tvitaraityuktaṃ bhavati, kimetat tvayaivocyate? ityāha-'evāriehiṃti evam' uktaprakāreṇā''ryaiḥ-sakalaheyadharmebhyo dūraṃ yātaistīrthakarādibhirācāryairvā ākhyātaṃ-kathitaṃ, ye kīdṛśa ityāha-'yaiḥ' āryarācāryairvā'yaṃ sādhudharmo' hiṃsānivṛttyādiḥ 'prajñaptaḥ' prarūpittaḥ, ayamityanena cātmani vartamānaṃ teṣāṃ prajñāpyacaurāṇāṃ pratyakṣaṃ sādhudharmaṃ nirdiśatīti sūtrārthaḥ || yadyevaṃ tataḥ kiṃ kṛtyam? ityāhamū. ( 217) pāṇe ya nāivāijjā se samiyatti vuccai tāī|
tao se pāvayaṃ kammaṃ nijjāi udagaṃ va thalāo|| va.'pāṇe ya nātivāejja'tti caśabdo vyavahitasambandhaḥ, tataśca prāṇān-indriyapañcakādīn nātipātayet, yastviti gamyate, caśabdāt kāraṇānumatyorapi niṣedhaḥ, mṛṣāvādādinivṛttyupalakṣaṇaṃ caitat, kimiti prāṇānnātipātayedityāha-'se'tti yaḥ prāṇānnātipātayitā sa 'samitaḥ' samitimān iti 'ucyate' abhidhīyate, kīdṛśaḥ san ? ityāha-'trāyī' ityavaśyaṃ prāṇitrātā, samitatve'pi ko guṇāḥ?, ucyate-'tataḥ' iti tasmāt samitāt 'se' ityatha 'pāpakam' aśubhaṃ 'karma' jñānāvaraṇādi 'niryāti' nirgacchanti, paṭhanti ca -'ninnāītti atradeśīpadatdadhogacchati, kimiva?-udakamiva, kutaḥ?- sthūlād' atyunnapradeśāt, anena ca pūrvabaddhasya karmaṇo'bhāva uktaḥ, na lipyate trāyoti ca baddhamānasyeti na paunaruktyaṃ, pāpagrahaṇaṃ cāsyāvaśyaṃtayā'bhāvakhyāpakaṃ, puṇyasya hi saṃhananādidoṣānmuktyanavāpterdevādyutpattau sambhavo'pi syāt, anyathā hi puṇyasyāpi svarṇanigaḍaprāyatayā vinirgama eva vinirmuktiriti sūtrārthaḥ || yaduktaṃ'prāṇānnātipātayediti tadeva spaṣṭayitumāhamū.(218) jaganissaehiṃ bhūehiṃ tasanāmehiṃ thāvarehiṃ ca|
no tesimārabhe daṃḍaṃ maṇasāvayasākāyasā ceva|| vṛ.trasanāmakarmodayavatsu dvīndriyādiṣu 'sthāvareṣu' tannāmakarmodayavartiṣu pṛthivyādiṣu, caḥ samuccaye, 'no' naiva tesiṃ' ti teṣu rakṣaṇīyatvena pratīteṣu ārabheta' kuryāt daṇḍanaṃ daṇḍa: sacehātipātātmakastaṃ, 'manasāvayasākāyasā ceva'tti ārṣatvāt manasā vacasā kāyena, caśabdaḥ śepabhanopalakṣakaḥ, tataśca-yathā manasā vacasā kāyena ca daṇḍaṃ nārabhate tathā nā''rambhayet na cārabhamāṇānapyanyānanumanyeta, eva:' avadhāraṇe bhinnakramaśca, ata eva no ityasyānantaraṃ yojitaḥ, paṭhyate ca-'jaganissiyāṇa bhūyāṇaṃ, tasāṇaṃ thāvarāṇa ya | no tesimārabhe daṃḍaṃ'ti gatārthameva, apare tu 'jaganissiehī'tyādi tṛtīyāntatayaivādhīyate, tatra ca jaganiśritaibhūrtestrasaiḥ sthāvaraiśca hanyamāno'pīti śeṣaḥ, naiva teṣvārabheta daṇḍam, ujjayanīśrāvakaputravat, atra ca sampradāya:ujjenīe sāvagasato corehiṃ hariuṃ mālavake sayagārassa hatthe vikkīto, lāvage mārayasa, na mārayāmīti hatthīpādattāsaṇasīsārakkhaṇaṃ karaṇaṃ ceti | sa evaṃ prāṇatyāge'pi sattvānaparodhī, evamanyairapi yatitavyamiti sūtrārthaḥ | uktā mūlaguṇāḥ, samprattyuttaraguṇā vācyāḥ, teṣvapyeṣaṇā

___

Linked texts (1)