Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p259

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p259

Language
Sanskrit

v28.p259

uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-9 / 236
" katthavi paṃcāvayavaṃ dasahā vā savvahā na paḍisiddhaṃ | naya puṇa savvaṃ bhannai haṃdī saviyāramakkhāyaṃ || " (tathā) "jinavayaṇaṃ siddhaṃ ceva bhannatī katthatī udāharaṇaṃ | āsajja u soyāraṃ heūvi kahiṃci vottavvo ||"
athavā'nvayavyatirekalakṣaṇo hetu:, upapattimātraṃ tu dṛṣṭāntādirahitaṃ kāraṇaṃ, yathā nirupamasukhaḥ siddho jñānānābādhaprakarṣāt, anyatra hi nirupamasukhāsambhavāt nodāharaṇamasti, dṛṣṭāntaśca prakṛṣṭamatyādijñānānābādhāḥ paramasukhino munaya iti jñānānābādhaprakarṣa: nirupamasukhatve heturucyate, " hetū anugamavairegalakkhaṇo sajjhavatthupajjāto | āharaṇaṃ diṭṭaṃto kāraṇamuvavattimettaṃ tu ||"
iha hi ākramandādidāruśabdahetutvameva hetu:, tasyoktanyāyenānvayānvitatvāt, sati cānvaye vyatirekasyāpi sambhavāt, idameva cānvayavyatirekavikalatayā vivakṣitamupapattimātraṃ kāraṇam, evaṃ sarvatra kāraṇabhāvanā kāryetyalaṃ prasaṅgena, prakṛtameva sūtramanutriyate, 'tataḥ ' preraṇā'nantaraṃ ‘nami:' namināmā rājarṣiḥ 'devendraṃ' śakram 'idaṃ' vakṣyamāṇam 'avravīt' uktavāniti sūtrārthaḥ || mū. ( 237 ) mihilāe ceie vacche, sītacchāe manorame |
pattapupphaphalovete, bahūṇaṃ bahuguṇe satā ||
vṛ. 'mithilāyāṃ' puri cayanaṃ citiḥ - iha prastāvāt patrapuṣpādyupacayaḥ, tatra sādhurityantataḥ prajñāderākṛtigaṇatvāt svārthike'ṇi caityam-udyānaṃ tasmin, 'vacche’tti sūtratvāddhiśabdalope vṛkṣaiḥ śītā - śītalā chāyā yasya tacchītacchāyaṃ tasmin, manaḥ- cittaṃ ramate - dhṛtimāpnoti yasmin tanmanoramaṃ-manoramābhidhānaṃ tasmin, patrapuṣpaphalāni pratītāni tairupetaṃ yuktaṃ patrapuṣpaphalopetaṃ tasmin, 'bahūnāṃ' prakramāt khagādīnāṃ, bahavo guṇā yasmāttat tathā tasmin, ko'rthaḥ ? - phalādibhiḥ pracuropakārakāriṇi 'sadā' sarvakālamiti sūtrārtha: || tatra kimityāhavāeṇa hīramāṇaṃmi, ceiyaṃmi manorame |

-
duhiyā asaraṇā attā, ee kaṃdaṃti bho ! khagā ||
vṛ. 'vātena' vāyunā 'ḍriyamāṇe' itastataḥ kṣipyamāṇe, vātaśca tadā śakreṇaiva kṛta iti sampradāyaḥ, citiriheṣṭakādicayaḥ, tatra sādhuḥ - yogyaścityaḥ prāgvat sa eva caityastasmin, kimuktaṃ bhavati?-adhobaddhapīṭhike upari cocchritapatāke 'manorame ' mano'bhiratihetau, vṛkṣa iti śeṣaḥ, duḥkhaṃ sañjātaṃ yeṣāṃ te duḥkhitāḥ 'aśaraṇā: ' trāṇarahitā ata eva 'ārtā:' pīḍitā: 'ete ' pratyakṣāḥ ‘kradanti' ākrandaśabdaṃ kurvanti 'bho' ityāmantraṇe 'khagāḥ' pakṣiṇaḥ |
iha ca kimadya mithilāyāṃ dāruṇāḥ śabdāḥ śrūyante ? iti yatsvajanajanākrandanamuktaṃ tat khagakrandanaprāyam, ātmā ca vṛkṣakalpa:, tattvato hi niyatakālameva sahāvasthitatvena uttarakālaṃ ca svasvagatigāmitayā drumāśritasvagopayā evāmi svajanādayaḥ, uktaṃ hi
I
"
"yadvad drume mahati pakṣigaṇā vicitrāḥ, kṛtvā''śrayaṃ hi niśi yānti punaḥ prabhāte tadvajjagatyasakṛdeva kuṭumbājīvāḥ, sarve sametya punareva diśo bhajante ||” iti, tataścā''krandādidāruṇaśabdahetutvaṃ hetutvenābhidhīyamānamasiddham, ete hi svajanādayo

Linked texts (1)