Uttarajjhayana v28.p270
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p270
- Language
- Sanskrit
v28.p270
‘indratvam’ uttaravaikriyarūpabhindrasvabhāvaṃ 'vandate' anekārthatvāt praṇamati 'abhiṣṭuvan' ābhimukhyena stutiṃ kurvan, 'ābhiḥ ' anantaraṃ vakṣyamāṇābhiḥ 'madhurābhiḥ ' śrutisukhābhiḥ ' 'vaggūhiṃ'ti ārpatvādvāgbhiḥ - vāṇībhiḥ, tadyathā
aho te nijjio koho, aho māno parāio | aho te nirakkiyā māyā, aho lobho vasīkao ||
vṛ. 'aho' iti vismaye 'te' iti tvayā nitarām - atiśayena jita: abhibhūtaḥ nirjitaḥ 'krodhaḥ' kopa:, yatastvamanamatpārthivavaśīkaraṇapreraṇāyāmapi na kṣubhita ityabhiprāyaḥ, tathā 'aho' 'te' tvayā 'mānaḥ ' ahamitipratyahetuḥ 'parājita: ' abhibhūtaḥ, yastvaṃ mandiraṃ dahāte ityādyukte'pi kathaṃ mayi jīvatīdamiti nāhaṅkatiṃ kṛtavānīti, tathā 'aho te narakkiya'tti prākṛtatvānnirākṛtā - apāstā māyā yastvaṃ purarakṣāhetuṣu prākārāṭṭālakocchūlakādiṣu nikṛtihetukeṣvāmoṣakocchedanādiṣu ca na mano nihitavān, tathā ca aho te lobho 'vaśīkṛta' iti niyantritaḥ, yastvaṃ hiraṇyādi varddhayitvā gaccheti sahetukamabhihito'pīcchāyā ākāśasamatvamevodāhṛtavān, ata eva,
,
aho te ajjavaṃ sāhū, aho te sāhu ! maddavaṃ | aho te uttamā khaṃtī, aho te mutti uttamā |
vṛ. aho ‘te' tava ‘ājavam' ṛjutvaṃ 'sādhu' śobhanam, aho te sādhu 'mārdavaṃ' mṛdutvam, aho te 'uttamā' pradhānā 'kṣāntiḥ ' kopopaśamalakṣaṇā, aho te 'muktiḥ ' nirlobhatā uttamā, vyatyayanirdeśastvanānupūrvyapi prarūpaṇā'ṅgamitikṛtveti sūtratrayārthaḥ || itthaṃ guṇopavarṇadvāreṇābhiṣṭusya samprati phalopadarśanadvāreṇa stuvannāha
ihaṃ'si uttamo bhaṃte!, peccā hohisi uttamo | loguttamuttamaṃ ṭhāṇaṃ, siddhiṃ gacchati nīrao ||
vṛ. 'iha' asmin janmani 'asi' bhavasi 'uttamaḥ ' pradhānaḥ, uttamaguṇānvitatvāt, 'bhaṃte'tti pūjyābhidhānaṃ 'pretya' paraloke bhaviṣyasi uttamaḥ, kathamityāha - lokasya caturdaśarajjvātmakasya ‘uttamam' uparivarti lokottamam 'uttamaṃ' devalokādyapekṣayā pradhānam, athavā 'logottamamuttamaṃ 'ti makāro'lākṣaṇikaḥ, tato lokasya loke vā uttamottamam-atiśayapradhānaṃ lokottamottamaṃ tiṣṭhatyasmin nātaḥ paraṃ gacchatīti sthānaṃ, kiṃ tadityāha - 'siddhi' muktiṃ 'gacchati'tti sūtratvādgamiṣyasi, nirgato rajasaḥ - karmaṇa iti nīrajā iti sūtrārthaḥ || upasaṃhāramāhaevaṃ abhitthuṇaṃto rāyarisiṃ uttamāe saddhāe |
pāyāhiṇaṃ kareṃto puno puno vaṃdatī sakko ||
vṛ. ‘evam' amunoktanyāye abhiṣṭuvan 'rājarṣim' uktarūpaṃ, prakramānnamim, 'uttamayā' pradhānayā 'śraddhayā' bhaktyā 'pāyāhiṇa' nti pradakṣiṇāṃ 'kurvan' vidadhat puna: puna: 'vandate' praṇamati 'śakra: ' purandara iti sūtrārthaḥ | anantaraṃ ca yat kṛtavāṃstadāhato vaṃdiūṇa pāe cakkaṃkusalakkhie munivarassa | āgāseṇuppatio laliyacavalakuṃḍalatirīḍī ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit