Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p286

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p286

Language
Sanskrit

v28.p286

-
adhyayanaṃ-10,[ni. 309] mū. (317) araī gaṃḍaṃ visūīyā, āyaṃkā vivihā phusaṃti te|
vihaḍai viddhaṃsai te sarīrayaṃ, samayaṃ0 ||| vṛ. 'aratiḥ' vātādijanitāścittodvegaḥ 'gaṇḍaṃ'gaḍu, vidhyatīva śarīraṃ sūcibhiriti visūcikā-ajīrṇaviśeṣaḥ, āḍiti sarvātmapradeśābhivyāptyā taṅkayanti-kṛcchrajīvitamātmānaṃ kurvantītyātaṅkāḥ-sadyoghātino rogaviśeṣāḥ 'vividhāḥ' anekaprakārāḥ 'spṛśanti' parāmṛśanti 'te' tava, śarīrakamiti gamyate, tataśca 'vipatati' viśeṣaṇa balāpacayādapaiti 'vidhvasyate' jīvavipramukta ca viśeṣaṇādha:patita te śarīrakam, ataḥ samayamapi gautama ! mā pramādīḥ, sarvatra ca vartamānanirdeśaḥ prāgvat | keśapāṇḍuratvādikaṃ yadyapi gautame na sambhavati tathāpi tanniśrayā śepaśiṣyapratibodhanārthatvādaduṣṭamiti sūtrārthaḥ || yathā cāpramādo vidheyastathā cāhamū. ( 348) vucchiṃda sinehamappaṇo, kumuyaṃ sāraiyaṃ va pāṇiyaṃ|
se savvasiṇehavajjie, samayaṃ0|| vṛ. 'vocchida'tti vividhaiḥ prakārairut-prābalyena chinddhi apanaya vyucchinddhi, kam ? - 'sneham' abhiṣvaṅga, kasya sambandhim?-ātmanaḥ, kimiva? - 'kumudamiva' candrodyotavikāśyutpalamiva 'sāraiyaṃ vatti sūtratvāccharadi bhavaṃ śāradaṃ, vetyupamārtho bhinnakramaśca prāg yojitaḥ 'pānīyaṃ' jalaṃ, yathā tat prathamaṃ jalamagnamapi jalamapahāya vartate tathā tvamapi cirasaṃsṛṣṭāciraparicitatvādibhirmadviṣayasnehavaśago'pitamapanaya, apanīya ca 'se' ityarthānantaraṃ sarvasnehavarjitaḥ san samayamapi gautama ! mā pramādīḥ | iha ca jalamapahāyaitāvati siddhe yacchāradaśabdopādānaṃ tacchāradajalasyeva snehasyāpyatimanoramatvakhyāpanārthamiti sūtrārthaḥ || kiñcamū. (319) ciccā na dhanaṃ ca bhāriyaṃ, pavvaio hi si anagāriyaṃ |
mā vaṃtaṃ punovi āvie, samaya0 || vṛ. 'tyaktvā' parihatya 'na' iti vākyālaṅkāre dhanaṃ' catuṣpadādi caśabdo bhitrakramaḥ, tato 'bhāryāṃca' kalatraṃ ca pravrajitaḥ' gṛhānniṣkrāntaḥ, 'hiḥ' iti yasmāt 'sī'ti sūtratvenākāralopāt 'asi' bhavasi anagāriyaṃ' ti anagāreṣe-bhāvabhikṣuṣu bhavamānagārikamanuṣṭhānaṃ casya gamyamānatvāt tacca pratipannavānasīti śeṣaḥ, yadvā pravrajita:-pratipannaḥ 'anagāriyaṃ'ti anagāritam, ato 'mā' iti niṣedhe, 'vāntam' udgīrṇaṃ 'puṇovi'tti punarapi 'āvie'tti āpiba, kintu samayamapi gautama ! mā pramādīriti sūtrārthaḥ | kathaṃ ca vāntā''pānaṃ na bhavatītyāhamū. (320) avaujjhiya mittabaṃdhavaṃ, viulaṃ ceva dhaṇohasaṃcayaṃ|
mā taṃ biiyaṃ gavesae samayaṃ0 || vṛ.'apohya' tyaktvā, mitrāṇi ca-suhṛdo bāndhavāśca-svajanā iti samāhāre mitrabāndhavaṃ, 'vipulaṃ' vistīrṇaṃ 'caḥ' samuccaye bhinnakramaśca ‘eva' iti pūraṇe, tato dhanaṃ-kanakādidravyaṃ, tasyaudhaḥ-samuhastasya pañcayo-rāśīkaraṇaṃ dhanaughasañcayastaṃ ca, mā taditi' mitrādikaṃ, dvitīyaṃ, punargrahaṇārthamiti gamyate, 'gaveṣaya' anveṣaya, tatparityāgāt śrāmaṇyamaṅgīkṛtya punastadabhiṣvaṅgavān mā bhūḥ, tyaktaṃ hitadvāntopamaṃ tadabhiṣvaṅgaśca vāntā''pānaprāya ityabhiprāyaḥ, kintu samayamapi gautama! mā pramādīriti sūtrārthaḥ | itthaṃ pratibandhanirākaraṇārthamabhidhāya darśanaviśuddhayarthamidamāha--

Linked texts (1)