Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p297

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p297

Language
Sanskrit

v28.p297

uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-11 / 346 vṛ. yathā sa tīkṣṇe-niśitāgre śṛṅge - viṣāṇe yasya sa tathā jāta:- atyantopacitībhūtaḥ skandhaḥ-pratīta evāsyeti jātaskandhaḥ, samastāṅgopāṅgopacitatvopalakṣaṇaṃ caitat, tadupacaye hi śeṣāṅgānyupacitānyevāsya bhavanti, 'virājate' viśeṣeṇa rājate-śobhate 'vṛṣabha:' pratīto, yūthasya- gavāṃ samūhasyādhipatiḥ - svāmī yūthādhipatiḥ san, evaṃ bhavati bahuśrutaḥ, so'pi hi parapakṣabhettṛtayā tīkṣṇābhyāṃ svaśāstraparaśāstrābhyāṃ śṛṅgābhyāmivalopalakṣitaḥ gacchagurukāryadhurādharaṇadhaureyatayā ca jātaskandha iva jātaskandhaḥ, ata dhava ca yūthasya-sādhvādisamūhasyādhipatiḥ-ācāryapadavīṃ gataḥ san virājate iti sūtrārthaḥ || anyacca

jahā se tikkhadāḍhe, odagge duppahaṃsae | sīhe miyāṇa pavare, evaṃ bhavai bahussue |
vṛ. yathā sa tīkṣṇā: - niśitā daṃṣṭrāḥ - pratītā eva yasya sa tīkṣṇadaṃṣṭraḥ, 'udagra: ' utkaṭa udagravayaḥ sthitatvena vā udagra:, ata eva 'duppahaṃsae' tti duṣpradharṣa eva duṣpradharṣakaḥ - anyairdurabhibhavaḥ ‘siṃha:' keśarī ‘mṛgāṇām' āraṇyaprāṇināṃ 'pravaraḥ ' pradhāno bhavati, evaṃ bhavati bahuśrutaḥ, ayamapi hi parapakṣamettṛtayā tīkṣṇadaṃṣṭrābhiriva naigamādinayaiḥ pratibhādiguṇodagratayā ca durabhibhavaḥ ityanyatīrthānāṃ mṛgasthānīyānāṃ pravara eveti sūtrārthaḥ || aparaṃ ca

jahā se vāsudeve, saṃkhacakkagadādhare | appasihayabale johe, evaṃ bhavai bahussue ||
vṛ. yathā sa 'vāsudeva:' viṣṇuḥ, śaṅkhaśca pāñcajanyaḥ cakraṃ ca - sudarśanaṃ gadā ca - kaumodakī śaṅkhacakragadāstādhārayati - vahatīti śaṅkhacakragadādharaḥ, apratihatam - anyaiḥ skhalayitumaśakyaṃ balaṃ-sāmarthyamasyetyapratihatabalaḥ, kimuktaṃ bhavati ? - ekaṃ sahajasāmarthyavānanyacca tathāvidhāyodhānvita iti, yudhyatīti yodha:- subhaṭo bhavati, evaṃ bhavati bahuśrutaḥ, so'pi hyekaṃ svābhāvikapratibhāprāgalbhyavān aparaṃ śaṅkhacakragadābhiriva samyagdarśanajñānacāritrairupaita iti, yodha iva yodhaḥ karmavairiparābhavaṃ pratīti sūtrārthaḥ || aparaṃ -

jahā se cāuraṃte, cakkavaṭī mahiḍḍie | coddasarayaṇāhivaī, evaṃ havai bahussue ||
vṛ. yathā sa catasṛṣvapi divantaḥ - paryanta ekatra himavānanyatra ca diktraye samudraḥ svasambandhitayā'syeti caturantaḥ, caturbhirvā hayagajarathanarātmakairantaḥ śatruvināśātmako yasya sa tathā, 'cakravartī' ṣaṭkhaṇḍabharatādhitaḥ, mahatī ṛddhiḥ - samṛddhirasyeti maharddhikaḥ - divyānukārilakṣmīkaḥ, caturdaśa ca tāni ratnāni ca caturdaśaratnāni tāni cāmūni
“senāvai gāhāvai purohiya gaya turaṃga vaḍḍhaiga itthī |
cakkaṃ chattaṃ cammaṃ maṇi kāgiṇī khagga daṃḍo ya ||"
teṣāmadhipati: caturdaśaratnādhipatiḥ, 'evaṃ bhavati bahuśruta: ' so'pi hyāsamudramahīmaṇḍalakhyātakīrti: tisṛṣu dikṣvanyatra ca bandībhūtavidyādharavṛnda iti dikcatuṣṭavyāpikīrtitayā caturanta ucyate, caturbhirvā dānādidharmairanta:karmavairivināśo'syeti caturantaḥ, ṛddhayaścāmarṣauṣadhyādayaścakravartinamapi yodhayedityevaṃvidhapulākalabdhyādayaśca mahatya evāsya bhavanti, santi cāsyāpi caturdaśaratno

Linked texts (1)