Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p31

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p31

Language
Sanskrit

v28.p31

uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-1/1 iha ca dhanapratarabhedameva vṛttādītthaṃ bhidyate, tataḥ prataravṛttamojaḥ pradeśaṃ yugmapradeśaṃ ca, tathā ghanavṛttamojaḥ prajeśaṃ yagmapradeśaṃ ca, evaṃ tryastrādiṣvapi caturvidhaṃ bhāvanīyaṃ, parimaṇḍalaṃ varjanīyaṃ ca, samasaṅkhyānuṣveva tasya sambhavenaivaṃvidhabhedāsambhavāt, tathā ca dvividhameva parimaṇḍalamiti gāthārthaḥ || iha ca parimaṇḍalādi pratyekaṃ jaghanyamutkṛṣṭaṃ ca, tatrotkṛṣṭaṃ sarvamanantāṇunippannasaṅkhyapradeśāvagāḍhaṃ cetyekarūpatayā'nuktamapi sampradāyājjñātuṃ śakyamiti tadupekṣya jaghanyaṃ tu pratibhedamanyānyarūpatayā na tatheti tadupadarśanārthamāha

paṃcaga bārasagaṃ khalu sattaga battīsagaṃ tu vaṭṭami | tiya chakka panatīsā cattāri ya huti taṃsaṃmi || nava ceva tahā cauro sattāvīsā ya aṭu cauraṃse | tigadugapannarase'vi ya chacceva ya āyae huṃti || paṇayālīsā bārasa chabbheyā āyayaṃmi saṃṭhāṇe | vīsā cattālīsā parimaṃḍali huṃti saṃṭhāṇe ||

vṛ. āsāmarthaḥ spaṣṭa eva, navaramāyate paḍbhedābhidhānamyāpitvena prāganuddiṣṭasyāpi śreṇigatabhedadvayasyādhikasya tatra sambhavāt tathā parimaṇḍalāditve'pi saṃsthānānāṃ vṛttādibhedānāmoja: pradeśapratarādīnāmanantaroddiṣṭatvāt pratyāsattinyāyena yathākramaṃ pañcakādibhi: prathamamupadarśanaṃ, paścāt parimaṇḍalabhedadvayasya | tatrauja : pradeśaprataravṛttaṃ pañcāṇuniṣpannaṃ pañcākāśapradeśāvagāḍhaṃ ca, tatraiko 'nurantareva sthāpyate, catasṛṣu pūrvādidikṣu caikaikaḥ, yugmapradeśaprataravṛttaṃ dvādaśapradeśaṃ dvādaśapradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra hi caturṣu pradeśeṣu nirantaramantaścaturo'nṛnnidhāya tatparikṣepenāṣṭau sthāpyante, ojaḥpradeśaṃ ghanavṛttaṃ saptapradeśaṃ saptapradeśāvagāḍhaṃ ca, taccaivam-tatraiva pañcapradeśe prataravṛtte madhyasthitasyāṇorupariṣṭādadhastāccaikaiko'nuravasthāpyate, tato dvayasahitāḥ pañca sapta bhavanti 3, yugmapradeśaṃ dhanavṛttaṃ dvātriṃśatpradeśaṃ dvātriṃśatpradeśāvagāḍhaṃ ca tatra prataravṛttopradarśitadvāradaśapradeśopari dvādaśānye, tadupari catvāro'dhastācca tāvanta evāṇavaḥ sthāpyāḥ, ete mīlitā dvātriṃśadbhavanti 4 | ojaḥ pradeśaṃ prataratryatraṃ tripradeśaṃ tripradeśāvagāḍhaṃ ca tatra ca tiryagnirantaramanudvayaṃ vinyasyā''dyasyādha eko'ṇuḥ sthāpyaḥ, yugmapradeśaṃ prataratryatraṃ paṭpradeśaṃ ṣaṭpradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra ca tiryagnirantaraṃ trayo'ṇavaḥ sthāpyante tata ādyasyādhastādadhaūrdhvabhāvena dvayaṃ dvitīyasya tvadha eko'ṇuḥ sthāpyaḥ, ojaḥ pradeśaṃ ghanatryatraṃ pañcatriṃśatpradeśaṃ pañcatriṃśatpradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra ca tiryagnirantarāḥ pañcāṇavo nyasyante, teṣāṃ cādho'dhaḥ krameṇa tiryageva catvārastarayo dvāvekaścāṇuḥ sthāpyante, asya ca pratarasyopari sarvapaṅktiṣvantyāntyaparamāṇuparihāreṇa daśa, tathaiva teṣāmuparyupari paṭ traya ekaśceti krameṇāṇavaḥ sthāpyāḥ ete mīlitāḥ pañcatriṃśadbhavanti 3,
yugmapradeśaṃ ghanatryastraṃ catuṣpradeśaṃ catuṣpradeśāvagāḍhaṃ ca tatra ca prataratryatra eva tripradeśe ekatarasyoparyeko'ṇurdīyate, tato mīlitāścatvāro bhavanti 4 | ojaḥ pradeśaṃ prataracaturasraṃ navapradeśaṃ navapradeśāvagāḍhaṃ ca tatra ca tiryagnirantaraṃ tripradeśāstisraḥ paṅktayaḥ sthāpyāḥ, yugmapradeśaṃ pracaracaturasraṃ ca catuṣpradeśaṃ catuṣpradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra catiryagnirantaraṃ dvipradeśe dve paṅktī sthāpyete, ojaḥ pradeśaṃ dhanacaturasraṃ saptaviṃśatipradeśaṃ saptaviṃśatipradeśāvagāḍhaṃ ca tatra ca navapradeśya

Linked texts (1)