Uttarajjhayana v28.p32
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p32
- Language
- Sanskrit
v28.p32
prataracaturasrasyaivādha upari ca tathaiva nava navānavaḥ sthāpyāḥ tata striguṇā nava saptaviṃśatirbhavati 3, yugmapradeśaṃ ghanacaturasram aṣṭapradeśamaṣṭapradeśāvagāḍhaṃ ca tatra catuṣpradeśasya pratarasyaivopari catvāro'nye sthāpyāḥ, tato dviguṇāścatvāro'ṣṭau bhavanti 4 | ojaḥ pradeśaṃ śreṇyāyataṃ tripradeśatripradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra ca tiryag nirantarāstrayo 'ṇavaḥ sthāpyāḥ, yugmapradeśaṃ śreṇyāyataṃ dvipradeśa dvipradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra ca tathaivāṇudvayaṃ nyasyate, ojaḥ - pradeśaṃ pratarāyataṃ pañcadaśapradeśaṃ pañcadaśapradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra prāgvat paṅktitraye pañca pañcāṇavaḥ sthāpyāḥ, yugmapradeśaṃ pratarāyataṃ ṣaṭpradeśaṃ ṣaṭpradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra ca prāgvat paṅktidvaye trayastroyo'ṇavaḥ sthāpyāḥ, ojaḥ pradeśaṃ ghanāyataṃ pañcacatvāriṃśatpradeśaṃ pañcacatvāriṃśatpradeśāvagāḍhaṃ ca tatra pañcadaśapradeśasya pratarāyatasyaivājha upari ca tathaiva pañcadaśa pañcadaśāṇavaḥ sthāpyāḥ, tatastriguṇāḥ pañcadaśa pañcatvāriṃśadbhavanti 5,
yugmapradeśaṃ ghanāyataṃ dvādaśapradeśaṃ dvādaśapradeśāvagāḍhaṃ ca tatra ca paṭpradeśasya pratarāyatasyaivopari tathaiva tāvanto'ṇavaḥ sthāpyāḥ, teto dviguṇāḥ ṣaṭ dvādaśa bhavanti 6 | parimaṇḍalamuktanyāyato dvibhedameva, tatra prataraparimaṇḍalaṃ viṃśatipradeśaṃ viṃśatipradeśāvagāḍhaṃ ca tatra ca prācyādiṣu catusṛpu dikṣu catvāraścatvāro vidikṣu caikaikaḥ sthāpyaḥ, mīlitāścaite viṃśatirbhavanti, ghanaparimaṇḍalaṃ catvāriṃśa-tpradeśaṃ catvāriṃśatpradeśāvagāḍhaṃ ca, tatra ca tasyā eva viṃśaterupari tathaiva viṃśatiranyā sthāpyate, viṃśatiśca dviguṇā catvāriṃśadbhavanti 2 | itthaṃ caiṣāṃ prarūpaṇamito'pi nyūnadeśatāyāṃ yathokta-saṃsthānāsambhavāt, na caitānyatīndriyatvenātiśāyigamyatyāt sarvathā'nubhavamāropayituṃ śakyante, sthāpanādidvāreṇa ca kathañcicchakyānīti tathaiva darśitānīti gāthātraya bhāvārthaḥ || uktaḥ paramānū - nāmitaretarasaṃyogaḥ, samprati tameva pradeśānāmāha
dhammāipaesāṇaṃ paṃcaṇha u jo paesasaṃjogo | tihapuṇa aṇāīo sāīo hoti duṇhaṃ tu ||
vṛ. dharmādīnāṃ-dharmādharmākāśajīvapudgalānāṃ pradeśāḥ - uktarūpā dharmādipradeśāsteṣāṃ, 'pañcānām' iti sambandhināṃ dharmādīnāṃ pañcasaṅkhyatvena pañcasaṅkhyānāṃ 'tuḥ ' punararthaḥ, saṃyoga iti gamyate, sa ca śrutatvāddharmādibhiḥ skandhaistayā tadantargatairdeśaiḥ pradeśāntaraiśca sajātīyetaraiḥ, asau kimityāha-pradeśānāṃ saṃyogaḥ prakṛtatvāditaretarasaṃyogākhyaḥ pradeśasaṃyogaḥ, ucyate iti śepa:, asyaiva vibhāgamāha-'trayāṇāṃ punaḥ ' punaḥ śabdasya viśeṣadyotakatvāt dharmādharmākāśapradeśānāṃ dharmādibhireva tribhisteṣāmeva deśaiḥ pradeśāntaraiśca prakṛtatvāditaretarasaṃyogaḥ 'anādiḥ ' ādivikalaḥ sadā saṃyuktatvādeṣāṃ, 'sādikaḥ' ādiyukto bhavati 'dvayoḥ ' pāriśeṣyājjīvapradeśapudgalapradeśayoḥ, tathāhi saṃyujyante viyujyante saṃsārijīvapradeśā: karmapudgalapradeśāśca parasparaṃ dharmādipradeśaiśca saha, tuśabdo viśeṣaṃ dyotayati, sa cāyaṃ jīvapradeśānāṃ dharmāditrayadeśapradeśāpekṣayā pudgalaskana kandhādyapekṣayā ca sādisaṃyogaḥ, dharmādiskandhatrayāpekṣayā tvanādiḥ, pudgalapradeśānāmapi dharmādiskandhatrayāpekṣayā'nādiḥ, śeṣāpekṣayā tu sādiḥ |
iha ca dharmādiskandhānāṃ taddeśānāṃ ca yaḥ parasparaṃ saṃyogaḥ sa na pradeśasaṃyogamantareṇeti tadabhidhānata evokto mantavyaḥ, apradeśasya tu paramāṇordharmādibhiḥ saṃyoga uktānusārataḥ sujñāna eva iti nokta iti gāthārthaḥ | uktaḥ pradeśānāmitaretarasaṃyogaḥ, sampratyabhipretānabhipretabhedarūpaṃ
.
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit